Thị trường thực phẩm sạch của Việt Nam đang tăng trưởng nhanh chóng, được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với các lựa chọn thực phẩm lành mạnh và an toàn hơn. Sự mở rộng này được thúc đẩy bởi thu nhập khả dụng gia tăng, quá trình đô thị hóa và nhận thức ngày càng cao về sức khỏe, đặc biệt trong các thế hệ trẻ. Các cửa hàng thực phẩm sạch chủ yếu tập trung tại những thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, cung cấp đa dạng sản phẩm hữu cơ có nguồn gốc trong nước và nhập khẩu. Thị trường mang lại những cơ hội đáng kể cho các thương hiệu thực phẩm nước ngoài, đặc biệt là các thương hiệu cung cấp sản phẩm hữu cơ và bền vững, nhờ nhu cầu ngày càng tăng đối với hàng hóa cao cấp, nhập khẩu và sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử.

Tổng quan thị trường thực phẩm sạch Việt Nam

Phong trào thực phẩm sạch tại Việt Nam còn tương đối mới nhưng đang phát triển nhanh chóng. Theo một khảo sát do Decision Lab và Vero thực hiện về chủ đề này vào năm 2024, gần một nửa số người tham gia (46.3%) cho biết họ quan tâm đến việc thay đổi thói quen ăn uống, và 43.4% cho biết kiến thức của họ về thực phẩm lành mạnh đã được cải thiện[1]. Một số yếu tố góp phần vào sự phát triển của thị trường, bao gồm mối quan ngại ngày càng gia tăng của người tiêu dùng về an toàn thực phẩm, đặc biệt sau Covid-19, từ đó thúc đẩy nhu cầu về tính minh bạch cao hơn trong sản xuất thực phẩm. Thực phẩm sạch, với trọng tâm là các sản phẩm hữu cơ hoặc ít qua chế biến đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn quốc tế, đã trở thành một giải pháp tự nhiên.

Thị trường thực phẩm sạch tại Việt Nam cũng đang hưởng lợi từ thu nhập khả dụng tăng và quá trình đô thị hóa. Tầng lớp trung lưu đang phát triển và dự kiến sẽ chiếm 26% dân số vào năm 2026, tăng từ mức 13% (tương đương khoảng 13 triệu người) vào năm 2023[2],đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, nơi người tiêu dùng ngày càng sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn cho thực phẩm chất lượng cao. Song song với xu hướng này, sự chú trọng đến sức khỏe và chất lượng sống cũng ngày càng gia tăng, chịu ảnh hưởng từ các xu hướng dinh dưỡng toàn cầu. Các thế hệ trẻ, đặc biệt là thế hệ millennials và Gen Z, đặc biệt quan tâm đến chế độ ăn uống lành mạnh và tiêu dùng bền vững, qua đó thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm hữu cơ có nguồn cung ứng có đạo đức.

Vietnamese consumers shopping from clean food store Organica in Hanoi

Nguồn: Hữu cơ

Chính phủ Việt Nam cũng đã triển khai nhiều chính sách nhằm hỗ trợ và khuyến khích phát triển thực phẩm sạch, hướng đến bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy nông nghiệp bền vững. Trong đó, Quyết định số 885/QD-TTg[3] về việc phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2030 đã đặt ra các mục tiêu mở rộng diện tích canh tác hữu cơ, đồng thời khuyến khích hợp tác giữa nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ thực phẩm sạch. Điều này đã góp phần làm gia tăng dần nguồn cung sản phẩm hữu cơ và thúc đẩy sự hình thành của nhiều cửa hàng thực phẩm sạch hơn.

Những người chơi chính trên thị trường

Một số thương hiệu trong nước và quốc tế đã khẳng định vị thế là những doanh nghiệp chủ chốt trên thị trường bán lẻ thực phẩm sạch tại Việt Nam. Các doanh nghiệp này đã nắm bắt nhu cầu ngày càng tăng đối với thực phẩm an toàn, hữu cơ và sạch bằng cách cung cấp những sản phẩm đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt của người tiêu dùng đang tìm kiếm các lựa chọn lành mạnh hơn.

Hiện nay, các cửa hàng thực phẩm sạch tại Việt Nam chủ yếu tập trung ở những thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, nơi nhu cầu đối với thực phẩm lành mạnh và tiện lợi ở mức cao, đặc biệt trong nhóm người tiêu dùng trẻ, nhân viên văn phòng và các gia đình theo đuổi lối sống lành mạnh hơn. Các cửa hàng này thường cung cấp những sản phẩm như rau củ hữu cơ, thịt sạch, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm ít qua chế biến không chứa chất bảo quản.

Bên cạnh việc phân phối sản phẩm từ các trang trại Việt Nam, một số cửa hàng còn nhập khẩu hàng hóa từ những quốc gia có ngành nông nghiệp phát triển như Australia, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, v.v. Các mặt hàng nhập khẩu thường bao gồm thực phẩm hữu cơ, nhiều loại hạt và sản phẩm không chứa gluten nhằm đáp ứng những nhu cầu cụ thể của người tiêu dùng.

Về kênh bán hàng, bên cạnh hình thức mua sắm tại cửa hàng, các nền tảng thương mại điện tử, phổ biến nhất là website riêng của các cửa hàng, đang ngày càng được ưa chuộng. Người tiêu dùng có thể dễ dàng đặt hàng trực tuyến và nhiều cửa hàng cung cấp dịch vụ giao hàng tận nhà, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về sự tiện lợi trong cuộc sống hiện đại.

Bảng dưới đây trình bày một số doanh nghiệp chủ chốt trong các chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch tại Việt Nam:

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Những doanh nghiệp chủ chốt này đã góp phần định hình thị trường thực phẩm sạch tại Việt Nam bằng cách cung cấp cho người tiêu dùng nguồn sản phẩm lành mạnh, bền vững và an toàn đáng tin cậy. Khi thị trường tiếp tục phát triển, các doanh nghiệp này nhiều khả năng sẽ mở rộng danh mục sản phẩm và phạm vi tiếp cận, qua đó thúc đẩy hơn nữa tăng trưởng của ngành thực phẩm sạch.

Cơ hội dành cho các thương hiệu thực phẩm nước ngoài

Sự phát triển nhanh chóng của thị trường thực phẩm sạch tại Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội cho các thương hiệu thực phẩm nước ngoài, đặc biệt là những thương hiệu chuyên về sản phẩm hữu cơ, bền vững và chú trọng sức khỏe. Một số yếu tố khiến Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các thương hiệu nước ngoài:

Trước hết, nhu cầu ngày càng tăng đối với hàng nhập khẩu mang lại lợi thế đáng kể cho các thương hiệu thực phẩm nước ngoài. Người tiêu dùng Việt Nam có xu hướng ưa chuộng các sản phẩm nhập khẩu, vốn thường được gắn với chất lượng cao hơn và các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt hơn. Các thương hiệu đến từ những quốc gia nổi tiếng với quy trình an toàn thực phẩm chặt chẽ, như Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia châu Âu, có thể tận dụng nhận thức này. Những sản phẩm đáp ứng nhu cầu về thực phẩm hữu cơ, không biến đổi gen hoặc chế biến tối thiểu nhiều khả năng sẽ được thị trường đón nhận.

Clean fishery products imported from overseas

Nguồn: Trang mạng xã hội của WinMart

Thứ hai, hợp tác với các nhà bán lẻ trong nước chẳng hạn như VinMart, mang lại một điểm gia nhập chiến lược vào thị trường Việt Nam. Những mối hợp tác này giúp các thương hiệu nước ngoài tiếp cận tệp khách hàng sẵn có và hỗ trợ họ trong việc điều hướng môi trường pháp lý địa phương. Hợp tác với các nhà bán lẻ trong nước uy tín cũng giúp nâng cao nhận diện thương hiệu và xây dựng niềm tin của người tiêu dùng, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn để các thương hiệu nước ngoài thành công.

Thứ ba, lĩnh vực thương mại điện tử đang bùng nổ tại Việt Nam mang lại thêm nhiều cơ hội cho các thương hiệu nước ngoài. Với tỷ lệ thâm nhập internet cao và hoạt động mua sắm hàng tạp hóa trực tuyến ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực đô thị, các thương hiệu nước ngoài có thể xây dựng sự hiện diện trực tuyến thông qua website tự vận hành hoặc các nền tảng thương mại điện tử như Shopee. Ngoài ra, việc hợp tác với các dịch vụ giao hàng trong nước như ShopeeFood, Grab hoặc beFood giúp các thương hiệu tiếp cận nhóm người tiêu dùng am hiểu công nghệ, đang tìm kiếm sự tiện lợi và các sản phẩm cao cấp có thể được giao tận nhà.

Fresh nuts on Shopee e-commerce site

Nguồn: Shop

Cuối cùng, đầu tư vào nông nghiệp địa phương có thể là một chiến lược giá trị đối với các thương hiệu nước ngoài. Bằng cách đầu tư vào canh tác hữu cơ hoặc thành lập liên doanh với các nhà sản xuất Việt Nam, các doanh nghiệp nước ngoài có thể đảm bảo nguồn cung ổn định các nguyên liệu chất lượng cao được trồng tại địa phương, đồng thời hỗ trợ ngành nông nghiệp hữu cơ của Việt Nam. Điều này phù hợp với các nỗ lực của Chính phủ trong việc thúc đẩy nông nghiệp bền vững và an toàn thực phẩm, tạo ra lợi ích đôi bên cho cả các thương hiệu nước ngoài và nông dân địa phương. Trong những năm gần đây, hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Nhật Bản đã đạt được những bước tiến đáng kể, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp xanh, một trong bốn lĩnh vực mà Nhật Bản đang tích cực thúc đẩy tại Việt Nam, theo ông Kudo Yoshimoto, Phó Trưởng đại diện của Japan International Cooperation Agency (JICA)[4].

Phần kết luận

Thị trường thực phẩm sạch của Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với các lựa chọn thực phẩm an toàn hơn, lành mạnh hơn và bền vững hơn. Sự phát triển của các chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch trên cả nước đã tạo nên một bức tranh bán lẻ sôi động, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng đô thị quan tâm đến sức khỏe. Đối với các thương hiệu thực phẩm nước ngoài, điều này mở ra rất nhiều cơ hội, từ việc nắm bắt nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm nhập khẩu cao cấp đến hợp tác với các nhà bán lẻ trong nước và tận dụng các nền tảng thương mại điện tử.

Mặc dù còn một số thách thức, bao gồm rào cản pháp lý và sự cạnh tranh từ các thương hiệu trong nước, thị trường thực phẩm sạch của Việt Nam vẫn có tiềm năng đáng kể đối với các doanh nghiệp nước ngoài sẵn sàng đầu tư vào lĩnh vực thực phẩm đang phát triển của đất nước. Khi người tiêu dùng Việt Nam tiếp tục ưu tiên sức khỏe và chất lượng cuộc sống, các thương hiệu nước ngoài phù hợp với những giá trị này sẽ có vị thế thuận lợi để thành công trong thị trường năng động này.

[1] Vietcetera (2024). Đại dịch đã thúc đẩy người Việt Nam ăn uống lành mạnh, nhưng một số yếu tố đang cản trở họ <Đánh giá>

[2] Vietnam Briefing (2024). Tìm hiểu về tầng lớp trung lưu của Việt Nam: Quy mô, mô hình chi tiêu và cơ hội cho doanh nghiệp <Đánh giá>

[3] Prime Minister (2020). Phê duyệt Kế hoạch phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2030. <Đánh giá>

[4] Mekong ASEAN (2023). Tăng cường hợp tác nông nghiệp xanh giữa Việt Nam và Nhật BảnĐánh giá>

Đọc các bài viết khác