Tôi đứng trên một con phố quen thuộc ở trung tâm Hà Nội vào một buổi chiều muộn.

Chưa đến giờ cao điểm, nhưng dòng người vẫn không ngừng di chuyển. Xe máy len lỏi qua những khoảng trống nhỏ. Người đi bộ bước nhanh, gần như không dừng lại. Gần đó là một khu chợ lớn – kiểu địa điểm mà bạn không cần nhìn bản đồ cũng biết nó ở đâu.

Đây không phải là nơi bạn có thể “đi mua sắm”. Đây là nơi mọi thứ diễn ra nhanh chóng.

Tôi thử hình dung: nếu một siêu thị mở cửa tại đây, nó sẽ trông như thế nào?

Một không gian sáng sủa, mát mẻ, có điều hòa – hoàn toàn đối lập với bên ngoài chật chội và nóng bức. Một nơi bạn có thể bước vào, thong thả hít thở và lựa chọn hàng hóa trong vài phút.

Nghe có vẻ hợp lý.

Nhưng càng đứng lâu, tôi càng nhận ra: câu hỏi không phải là “có nên mở cửa hay không?”

Mà là “mở cửa để phục vụ ai?”

Khu vực này có mật độ dân số rất cao – điều gần như có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Nhà san sát nhau, cửa hàng nối tiếp cửa hàng. Theo phân tích trong báo cáo, đây cũng là nhóm khu vực có mật độ dân số cao so với mặt bằng chung. Nhưng “đông đúc” không có nghĩa là “dễ bán hàng”. Người dân ở đây có thói quen mua sắm rất khác nhau. Họ mua nhanh. Mua gần. Và nhiều khi, họ không đến siêu thị.

Tôi đi thêm vài bước về phía khu chợ gần đó. Bầu không khí thay đổi rõ rệt. Nhiều sạp hàng, nhiều người bán, nhiều giao dịch diễn ra cùng lúc. Đây không phải là nơi để mua một chai nước hay một hộp sữa. Đây là nơi để mua sỉ. Mua số lượng lớn. Mua cho công việc. Và điều thú vị là chính những người này – các hộ kinh doanh nhỏ, quán ăn nhỏ, khách sạn mini – có thể trở thành khách hàng của một siêu thị gần đó. Không phải để thay thế khu chợ, mà để bổ trợ cho những nhu cầu mà chợ chưa đáp ứng tối ưu: hàng đóng gói, đồ uống, sản phẩm vệ sinh, những mặt hàng cần được mua nhanh, gọn và ổn định.

Mức độ phù hợp của siêu thị trên tuyến phố đô thị đông đúc – Khi lưu lượng người qua lại là chưa đủ

Ảnh minh họa

Tôi quay lại vị trí ban đầu.

Một chi tiết nhỏ nhưng đáng chú ý: con đường khá hẹp. Không hẹp đến mức không thể tiếp cận, nhưng đủ để việc dừng và đỗ xe – đặc biệt là ô tô – trở nên bất tiện. Đây cũng là một trong những hạn chế phổ biến của loại vị trí trung tâm này. Hệ quả khá rõ ràng: Đây không phải là địa điểm lý tưởng cho những chuyến mua sắm lớn.

Nhưng đổi lại, lưu lượng người đi bộ rất cao.

Khách du lịch. Người đi làm. Phụ huynh đưa đón con tại một trường học gần đó. Theo dữ liệu, những khu vực như vậy thường tạo ra lượng di chuyển hằng ngày rất lớn, kéo theo nhu cầu mua sắm nhanh chóng và thuận tiện.

Tôi bắt đầu hình dung những “thời điểm mua hàng” có thể xảy ra:

– Một chai nước khi đi bộ dưới trời nắng

– Một món ăn nhẹ sau giờ học

– Một vài món đồ nhanh cho một quán bar nhỏ gần đó

Không lớn. Không cầu kỳ. Nhưng lặp lại mỗi ngày.

Và rồi, một yếu tố khác xuất hiện.

Một cửa hàng cạnh tranh – không quá xa. Ở những khu vực như thế này, sự hiện diện của đối thủ gần như là điều chắc chắn. Khi đó, vấn đề không còn là “có khách hay không, mà là “phân chia khách hàng như thế nào”. Nếu nhìn theo cách truyền thống, đây có thể là một điểm trừ. Nhưng nếu quan sát kỹ, các cửa hàng này có thể không hoàn toàn cạnh tranh trực tiếp với nhau.

– Một bên phục vụ người qua đường cần mua nhanh – mua và đi.

– Một bên phục vụ những người có kế hoạch và chủ đích mua sắm rõ ràng hơn.

Và ranh giới giữa hai nhóm này, tại các khu dân cư trung tâm, thực tế không rõ ràng.

Tôi rời khu vực đó với một cảm giác khá quen thuộc trong các dự án nghiên cứu thị trường:

Đây là một vị trí tốt. Nhưng không theo cách “hiển nhiên”.

Từ góc nhìn cá nhân, đây chỉ là một chuyến đi bộ và quan sát. Nhưng trong công việc tại B&Company, những trải nghiệm như vậy là một phần của quy trình đánh giá chuyên sâu hơn. Khi phân tích một cơ hội đầu tư hoặc mở rộng trong lĩnh vực bán lẻ, câu chuyện không chỉ xoay quanh doanh thu dự báo hay mật độ dân số. Các yếu tố như hành vi di chuyển, thói quen mua sắm, hay thậm chí cảm nhận khi đứng trong một khu dân cư – tất cả đều góp phần lý giải tại sao một mô hình có thể hoặc không thể thành công. Trong Chiến lược thâm nhập và mở rộng thị trường trong các dự án, chúng tôi thường kết hợp phân tích dữ liệu và quan sát thực địa để hiểu rõ hơn không chỉ “thị trường có đủ lớn hay không”, mà còn “mô hình nào thực sự phù hợp với thị trường đó”.

Nếu một siêu thị mở tại đây, có lẽ sẽ hoạt động hiệu quả. Nhưng không phải vì khu vực này đông đúc, mà vì siêu thị đó thực sự hiểu cách phục vụ những người đi qua đây mỗi ngày. Có những nơi khi nhìn vào tiềm năng, bạn có thể nhận thấy ngay tiềm năng đó. Nhưng cũng có những nơi bạn cần lùi lại một chút — đủ lâu — để hiểu tiềm năng đó nằm ở đâu.

Và quan trọng hơn, điều đó không dành cho tất cả mọi người.

Đọc thêm 

Thị trường siêu thị Việt Nam: Các nhà cung cấp chính và xu hướng thị trường

Cập nhật về thị trường bán lẻ Việt Nam – Quý 4/2025

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.