Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Vietnam Investment Review, ông Lê Huy Hoàng – Giám đốc Nghiên cứu tại B&Company tại Thành phố Hồ Chí Minh – đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về sự tăng trưởng nhanh chóng của mô hình cửa hàng tiện lợi (CVS) tại Việt Nam.

Ông đánh giá thế nào về sức hấp dẫn của thị trường cửa hàng tiện lợi (CVS)?

Lê Huy Hoàng, giám đốc nghiên cứu tại chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh của B&Company

Mặc dù có một số biến động, thị trường tại Việt Nam nhìn chung đã tăng trưởng đi lên trong 5 năm qua.

Số lượng cửa hàng của các thương hiệu nước ngoài hàng đầu như 7-Eleven, Ministop, Family Mart, GS25 và Circle K liên tục tăng. Xu hướng này cũng thể hiện rõ ở phân khúc minimart, với các thương hiệu như WinMart+ và Bách Hóa Xanh, vốn có nhiều điểm tương đồng với CVS.

Mặc dù CVS chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng doanh thu bán lẻ của Việt Nam, chưa đến 1% trên tổng $5,6 tỷ vào năm 2023, đây vẫn được xem là một trong những mô hình bán lẻ tăng trưởng nhanh nhất, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm đạt 18,4% trong giai đoạn 2020-2022, theo Vietdata năm 2023.

Có nhiều yếu tố góp phần thúc đẩy tăng trưởng của thị trường CVS. Sự phát triển ổn định của nền kinh tế Việt Nam nói chung là một động lực quan trọng. Việc cải thiện mức sống và thu nhập đã thúc đẩy nhu cầu và sức mua, trong khi mức độ cởi mở hơn với các thương hiệu nước ngoài đã giúp người tiêu dùng làm quen với các mô hình bán lẻ hiện đại.

Sự phổ biến ngày càng tăng và độ phủ rộng hơn của các cửa hàng này, đặc biệt tại các thành phố lớn và hiện nay đang mở rộng ra khu vực ngoại ô, mang lại cho người tiêu dùng sự tiện lợi hơn. Các cửa hàng này cung cấp lựa chọn mua sắm số lượng lớn, nhiều phương thức thanh toán và cơ sở vật chất được phát triển tốt hơn, đem lại trải nghiệm mua sắm thoải mái hơn.

Một bộ phận người tiêu dùng, đặc biệt là người trẻ và nhân viên văn phòng, rất quan tâm theo xu hướng và ưa chuộng phong cách mua sắm kiểu phương Tây. Nhóm nhân khẩu này, trong độ tuổi 15-40, chiếm khoảng 40% dân số Việt Nam và được kỳ vọng sẽ tiếp tục là lực lượng thúc đẩy lao động và tiêu dùng trong 10-15 năm tới.

Ông đánh giá thế nào về xu hướng phát triển hiện tại của mô hình CVS tại Việt Nam, và những thay đổi trong hành vi tiêu dùng tác động ra sao đến mô hình này?

Trong vài năm gần đây, các cửa hàng CVS mới thường có không gian rộng hơn cho tự phục vụ và chỗ ngồi. Danh mục sản phẩm năng động hơn, tập trung vào các mặt hàng sẵn sàng ăn ngay, cũng trở nên nổi bật hơn. Tại quầy, họ cũng phục vụ bữa sáng với đồ ăn nóng và cà phê, đồng thời bổ sung thêm trà và nước ép trái cây.

Theo thời gian, ngày càng có nhiều chương trình khuyến mãi hoặc hộp quà, do các thương hiệu hàng hóa tài trợ, được cung cấp khi mua sắm tại CVS. Một số thương hiệu như GS25 đã bán các “blind box”, vốn là mặt hàng rất hot từ cuối năm 2024.

Mặc dù một số thương hiệu đã có ứng dụng di động từ khá sớm, nhưng chỉ trong vài năm gần đây họ mới thúc đẩy mạnh mẽ. Hiện nay, CVS đang nỗ lực tương tác với khách hàng một cách toàn diện hơn.

Bên cạnh hình thức mua mang đi và tiêu dùng tại chỗ, nhiều CSV đã cung cấp dịch vụ giao hàng thông qua các ứng dụng giao đồ ăn hoặc dịch vụ giao hàng nội bộ, nhằm gia tăng sự tiện lợi cho khách hàng và kích thích nhu cầu mua sắm.

CVS liên tục thay đổi và phát triển để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Nhóm khách hàng mục tiêu là thanh thiếu niên, sinh viên hoặc nhân viên văn phòng, những người có thể muốn một nơi để ghé qua nhanh vào giờ trưa, hoặc ở lại thoải mái 3-4 giờ với laptop để học tập hay làm việc. Họ là những người có tính kết nối xã hội cao hơn, hợp xu hướng thời trang và tiếp nhận công nghệ tốt. Đó là lý do CVS đang thực hiện những thay đổi như vậy và nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì, thay vì tập trung vào nhiều mặt hàng tiêu dùng nhanh khác như siêu thị.

Mức độ cạnh tranh giữa CVS và các mô hình bán lẻ khác như minimart hiện nay ra sao, và CVS đang thích ứng như thế nào?

CVS và minimart có thể cung cấp một số sản phẩm chồng lấn, nhưng không nên được xem là đối thủ cạnh tranh trực tiếp vì họ nhắm đến các nhóm khách hàng mục tiêu rất khác nhau, do đó mô hình kinh doanh cũng như danh mục sản phẩm là tách biệt.

CVS mở cửa 24/7, phục vụ nhu cầu tự phục vụ và tiêu dùng ngay tại chỗ. Mô hình này chủ yếu cung cấp thực phẩm và đồ uống sẵn sàng ăn ngay. Khách hàng chính là người trẻ và nhân viên văn phòng tìm kiếm một bữa ăn nhanh vào giờ trưa hoặc tối, với sự linh hoạt có thể ở lại lâu hơn nếu cần.

Trong khi đó, minimart là phiên bản thu gọn của siêu thị, được thiết kế cho việc mua sắm nhanh và không mở cửa 24/7. Mô hình này cung cấp hàng tạp hóa hằng ngày, bao gồm cả nguyên liệu tươi sống. Tệp khách hàng đa dạng hơn, bao gồm cả người lớn tuổi, thường ghé mua nhanh các nhu yếu phẩm trước khi rời đi.

Thực tế, sự cạnh tranh giữa các chuỗi CVS đang diễn ra ngày càng khốc liệt ngay trong nội bộ các chuỗi này. Có thể dễ dàng bắt gặp các cửa hàng của những thương hiệu khác nhau trên cùng một tuyến phố, hoặc trên cùng một tầng của trung tâm thương mại hay khu chung cư. Mặc dù họ chủ yếu hướng đến những mục tiêu tương tự, nhưng vẫn đang cạnh tranh với nhau để giành khách hàng.

Đâu là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giành chiến thắng khi đầu tư vào loại hình kinh doanh này?

Mặc dù nhu cầu đang tăng, cạnh tranh trên thị trường CVS vẫn rất khốc liệt. Theo Cơ sở dữ liệu Doanh nghiệp của chúng tôi, doanh thu bình quân hằng năm của các cửa hàng nước ngoài trong năm 2022 dao động từ $360,000 đến $400,000, tuy nhiên phần lớn các thương hiệu chủ chốt đang đối mặt với thua lỗ tài chính do chi phí vận hành và chi phí sản phẩm cao.

B&Company Vietnam đưa ra một số khuyến nghị cho các doanh nghiệp mới gia nhập thị trường này, dựa trên chuyên môn và hiểu biết sâu sắc về ngành của chúng tôi. Trước hết, họ nên bảo đảm nguồn vốn tài chính ổn định, nguồn cung sản phẩm đáng tin cậy và có thể mở rộng, quy trình bài bản để quản lý chất lượng cao, cùng một hệ sinh thái đối tác vững mạnh nhằm nâng cao danh mục sản phẩm và trải nghiệm khách hàng.

Các thương hiệu CVS cũng phải hiểu sâu sắc khách hàng mục tiêu của mình để tránh những sai lầm tốn kém kiểu thử và sai. Đây là yếu tố then chốt để đưa ra các quyết định sáng suốt trước khi ra mắt.

Ngay cả sau khi ra mắt thành công, doanh nghiệp vẫn phải duy trì năng lực cạnh tranh bằng cách liên tục xem xét hiệu quả hoạt động, mức độ hài lòng của khách hàng và so sánh với đối thủ. Chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường là chìa khóa để duy trì sự phù hợp.

Cuối cùng, việc nắm vững các xu hướng thị trường, đối thủ cạnh tranh và hành vi người tiêu dùng là điều thiết yếu để hoàn thiện các quy trình nội bộ và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Nguồn tham khảo: Vietnam Investment Review (2025). Các chuỗi cửa hàng tiện lợi nắm bắt triển vọng của Việt Nam <Đánh giá>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.