Mặt khác, các phân khúc dược phẩm, điện máy và CNTT đã trải qua những chuyển dịch cơ cấu đáng kể. Đến cuối năm 2024, số lượng nhà thuốc tăng 20% so với cùng kỳ năm trước, đạt 3.242 cửa hàng, chủ yếu nhờ chiến lược mở rộng mạnh mẽ của Long Châu. Ngược lại, các chuỗi điện máy phải đối mặt với sự suy giảm, khi những thương hiệu lớn như Dien May Xanh và Nguyen Kim lần lượt đóng cửa 94 và 12 cửa hàng[4]. Tương tự, lĩnh vực thiết bị CNTT ghi nhận mức giảm 15%, do FPT và The Gioi Di Dong đóng cửa hơn 200 cửa hàng

The closure of some electronics chains

Nguồn: Tổng quan Thị trường Tài chính và Tiền tệ

Những nhân tố chủ chốt trong thị trường thương mại hiện đại

Khi thị trường bán lẻ Việt Nam chuyển dịch sang thương mại hiện đại, nhiều nhóm doanh nghiệp đa dạng đã nổi lên và định hình bức tranh của ngành. Từ các nhà bán lẻ trong nước lâu đời như Vingroup đến các tập đoàn toàn cầu như Lotte, Aeon và Central Retail, những nhân tố chủ chốt này đang thúc đẩy cạnh tranh, đổi mới và tăng trưởng trong ngành.

Some Major Players in Vietnam’s Retail Market

Nguồn: B&Company

Các mô hình cửa hàng hiện đại quy mô lớn, như trung tâm thương mại, thường phát triển tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, nơi mật độ dân số, nhu cầu tiêu dùng và sức mua đều cao. Trong khi đó, các mô hình bán lẻ nhỏ hơn như chuỗi cửa hàng và cửa hàng tiện lợi, với lợi thế chi phí thiết lập và vận hành thấp hơn, đang mở rộng trên nhiều tỉnh thành. Sự mở rộng rộng khắp này giúp họ giành được thị phần lớn hơn và tăng cường cạnh tranh với các nhà đầu tư khác trong ngành.

Cơ hội và thách thức đối với thương mại hiện đại

Thương mại hiện đại tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ tăng trưởng đáng kể trong 5 năm tới, với CAGR dự kiến khoảng 6% trong giai đoạn 2025–2030. Tăng trưởng này chủ yếu được thúc đẩy bởi một số yếu tố chính: (1) Năm 2024, mức lương trung bình hàng tháng của Việt Nam đạt gần 315 USD[5], đánh dấu mức tăng 8% so với năm 2023 và tăng 40% kể từ năm 2020[6]. Ngoài ra, tầng lớp trung lưu của cả nước đã mở rộng đáng kể, hiện chiếm 56% số hộ gia đình Việt Nam[7]. (2) Người tiêu dùng ngày càng theo đuổi lối sống lành mạnh và có ý thức hơn, khiến họ thận trọng hơn trong chi tiêu. Các nhóm chi tiêu hàng đầu bao gồm những nhu yếu phẩm như hàng tạp hóa, quần áo và chăm sóc sức khỏe. Kết quả là, đang có sự chuyển dịch rõ rệt từ thương mại truyền thống sang thương mại hiện đại, khi người tiêu dùng tìm kiếm chất lượng sản phẩm cao hơn và nguồn gốc hàng hóa minh bạch[8]. (3) Trong khi thương mại hiện đại chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn, các thị trường nông thôn và vùng ven đô vẫn còn chưa được khai thác nhiều, dù có tiềm năng lớn. Các khu vực này chiếm 60% dân số Việt Nam, mang lại quỹ đất rộng lớn cho mở rộng bán lẻ với mức độ cạnh tranh tương đối thấp[9].

Tuy nhiên, một số thách thức vẫn đang cản trở sự phát triển của thương mại hiện đại tại Việt Nam. Thứ nhất, mặc dù người tiêu dùng đang dần chuyển sang các kênh thương mại hiện đại, chợ truyền thống vẫn chiếm hơn 60% trong lĩnh vực bán lẻ. Thói quen mua sắm vẫn ăn sâu, vì chợ truyền thống mang lại sự mua sắm nhanh chóng và tiện lợi mà không cần chỗ đậu xe. Thứ hai, cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong nước và quốc tế đã trở nên khốc liệt hơn. Sự hiện diện của các tập đoàn bán lẻ toàn cầu như Aeon, Lotte và Central Retail Group đã tạo ra một môi trường cạnh tranh cao, gây áp lực lên cả doanh nghiệp nội địa lẫn doanh nghiệp nước ngoài. Cuối cùng, các rào cản pháp lý đặt ra những thách thức đáng kể, đặc biệt đối với nhà đầu tư nước ngoài. Thủ tục đầu tư tại Việt Nam vẫn phức tạp và tốn thời gian, gây chậm trễ từ khâu lập kế hoạch dự án đến triển khai. Ngoài ra, các quy định chồng chéo và thiếu nhất quán gây ra sự nhầm lẫn và khó khăn, ngay cả đối với nhà đầu tư trong nước[10]

Kết luận

Ngành bán lẻ Việt Nam đang trải qua một sự chuyển mình đáng chú ý, với thương mại hiện đại giữ vai trò trung tâm. Bất chấp những thách thức như cạnh tranh gay gắt và sự thuận tiện của chợ truyền thống, lĩnh vực này vẫn mở ra nhiều cơ hội lớn, đặc biệt tại các khu vực nông thôn và ven đô. Với chiến lược phù hợp, doanh nghiệp có thể phát triển mạnh trong thị trường bán lẻ năng động và thay đổi nhanh chóng của Việt Nam, qua đó củng cố vị thế của mình như một nhân tố quan trọng trong bức tranh bán lẻ của Đông Nam Á.

[1] Cimigo (2024). Xu hướng người tiêu dùng Việt Nam năm 2024Truy cập>

[2] Báo cáo này sẽ tập trung vào: trung tâm thương mại, siêu thị, chuỗi thiết bị IT, cửa hàng dược phẩm và cửa hàng tiện lợi/siêu thị mini.

[3] Q&Me Vietnam (2024). Xu hướng Thương mại Hiện đại tại Việt Nam năm 2024 <Truy cập>

[4] Thanh Nien Newspaper (2024). Việc đóng cửa của nhiều cửa hàng điện tử <Truy cập>

[5] Nguồn Châu Á (2024). Thị trường lao động Việt Nam từ năm 2024 trở điTruy cập>

[6] General Statistics Office of Vietnam (2024). Thu nhập bình quân hàng tháng theo tỉnh của Việt Nam <Truy cập>

[7] Cimigo (2024). Xu hướng người tiêu dùng Việt Nam năm 2024Truy cập>

[8] PricewaterhouseCoopers (PwC) (2024). Khảo sát Người tiêu dùng Việt Nam 2024 <Truy cập>

[9] General Statistics Office of Vietnam (2024). Kết quả Tổng điều tra Dân số và Nhà ở 2024 <Truy cập>

[10] Tuoi Tre Online (2024). Thủ tục đầu tư tại Việt Nam vẫn còn quá phức tạp và tốn thời gian <Truy cập>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.