Bối cảnh bán lẻ đa dạng, sở thích người tiêu dùng khác nhau theo vùng miền và hành vi mua sắm không ngừng thay đổi tại Việt Nam tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho các doanh nghiệp nước ngoài. Việc tìm hiểu những đặc điểm thị trường này đòi hỏi nhiều hơn việc xem xét các số liệu thống kê và báo cáo ngành. Các Chuyến khảo sát thị trường thực địa mang đến cho doanh nghiệp cơ hội trực tiếp tìm hiểu thông lệ kinh doanh tại địa phương, hành vi khách hàng, kênh phân phối và điều kiện cạnh tranh. Bài viết này phân tích các đặc điểm thị trường Việt Nam, giải thích cách các chuyến khảo sát thị trường có cấu trúc có thể hỗ trợ ra quyết định kinh doanh, đồng thời giới thiệu kinh nghiệm của B&Company trong việc giúp các doanh nghiệp nước ngoài thu thập thông tin thực tiễn về thị trường.

Bối cảnh thị trường: Bức tranh đa dạng về người tiêu dùng và bán lẻ tại Việt Nam

Bán lẻ tại cửa hàng vẫn đóng vai trò quan trọng trong hành trình mua sắm, ngay cả khi mua sắm trực tuyến ngày càng phát triển. Theo một khảo sát do Havas Commerce thực hiện với 1.001 người trưởng thành Việt Nam vào năm 2025, 47% người tiêu dùng được khảo sát cho biết họ luôn kiểm tra các sản phẩm tạp hóa tại cửa hàng trước khi mua, so với 38% đối với đồ nội thất và trang trí nhà cửa và 34% đối với các sản phẩm điện tử và công nghệ. Những kết quả này cho thấy việc trưng bày sản phẩm trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng ở nhiều ngành hàng khác nhau. Thông qua các Chuyến khảo sát thị trường thực địa, doanh nghiệp nước ngoài có thể tìm hiểu cách sản phẩm được trưng bày, cách các thương hiệu cạnh tranh được định vị và cách khách hàng tương tác với sản phẩm tại các mô hình bán lẻ khác nhau[1].

Nguồn: Havas Commerce

Bên cạnh trải nghiệm trực tiếp, người tiêu dùng Việt Nam cũng cân nhắc nhiều yếu tố khi đánh giá giá sản phẩm. Cùng khảo sát của Havas cho thấy người tiêu dùng đánh giá mức độ hợp lý của giá bằng cách tham chiếu giá trung bình của các sản phẩm tương tự (35%), so sánh giá giữa các cửa hàng truyền thống và cửa hàng trực tuyến (34%), đánh giá chất lượng cảm nhận, bao gồm vật liệu và bao bì (30%), cũng như xem xét nguồn gốc sản phẩm (23%)[2]. Những kết quả này cho thấy quyết định mua sắm chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố hơn giá niêm yết, trong đó cách trình bày sản phẩm, chất lượng và định vị cạnh tranh cũng đóng vai trò quan trọng.

Nguồn: Havas Vietnam

Sự khác biệt giữa các vùng miền làm gia tăng mức độ phức tạp. Phân tích năm 2025 của NielsenIQ xác định những khác biệt rõ rệt về sở thích người tiêu dùng và mô hình phân phối giữa miền Bắc, miền Trung và miền Nam Việt Nam. Phân tích thị trường FMCG của đơn vị này cho thấy kỳ vọng của người tiêu dùng về thương hiệu, giá cả, quy cách sản phẩm và sự tiện lợi khác nhau tùy theo từng khu vực.

Nguồn: NielsenIQ

Nhìn chung, những kết quả này cho thấy sự đa dạng của thị trường tiêu dùng Việt Nam, nơi hành vi mua sắm và sở thích sản phẩm khác nhau giữa các ngành hàng và vùng miền. Những khác biệt này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tìm hiểu điều kiện thị trường địa phương, thay vì chỉ dựa vào các số liệu thống kê cấp quốc gia.

Chuyến khảo sát thị trường thực địa là một chuyến đi thực tế được thiết kế có cấu trúc nhằm giúp doanh nghiệp hiểu trực tiếp về thị trường mục tiêu. Khác với một chuyến công tác thông thường hoặc chuyến tham quan, hoạt động này tập trung vào các câu hỏi nghiên cứu cụ thể, chẳng hạn như sản phẩm cạnh tranh được định vị ra sao, kênh phân phối nào phù hợp nhất và thông lệ kinh doanh tại địa phương khác với những kỳ vọng ban đầu như thế nào. Tùy thuộc vào mục tiêu của doanh nghiệp, chuyến khảo sát có thể bao gồm các điểm bán lẻ, khu vực thương mại, khu công nghiệp hoặc các đối tác kinh doanh tiềm năng.

Khi nào doanh nghiệp nên thực hiện chuyến khảo sát thị trường thực địa?

Các chuyến khảo sát thị trường thực địa có thể hữu ích ở nhiều giai đoạn khác nhau trong quá trình phát triển kinh doanh, với những mục đích khác nhau:

– Trước khi gia nhập thị trường: Tìm hiểu nhu cầu khách hàng địa phương, đối thủ cạnh tranh và kênh bán hàng để xác định cơ hội kinh doanh.

– Khi chuẩn bị gia nhập thị trường: Đánh giá định vị sản phẩm, giá cả, địa điểm kinh doanh tiềm năng và kênh bán hàng trước khi ra mắt sản phẩm hoặc bắt đầu hoạt động.

– Sau khi gia nhập thị trường: Theo dõi những thay đổi của thị trường, khám phá các khu vực mới và xác định cách thức cải thiện hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh hiện có.

Nên tiến hành chuyến khảo sát thị trường thực địa như thế nào?

Khảo sát thị trường hiệu quả đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phương pháp tiếp cận có hệ thống nhằm bảo đảm các phát hiện phù hợp, đồng thời giảm thiểu sai lệch tiềm ẩn. Các bước chính bao gồm:

– Nghiên cứu sơ bộ và lựa chọn địa điểm: Rà soát tổng quan bối cảnh thị trường để xác định các phân khúc khách hàng, kênh phân phối, đối thủ cạnh tranh và khu vực địa lý có liên quan. Xác định loại địa điểm cần khảo sát và số lượng địa điểm cần đến trong từng nhóm. Việc lựa chọn địa điểm cân bằng giúp tránh đưa ra kết luận chỉ dựa trên một vài địa điểm thuận tiện hoặc quen thuộc.

– Xây dựng giả thuyết cho từng chuyến khảo sát: Xác lập các câu hỏi nghiên cứu hoặc giả thuyết cụ thể cho từng địa điểm. Ví dụ, một nhà sản xuất thực phẩm Nhật Bản có thể đến một siêu thị cao cấp để xem xét cách định vị sản phẩm nhập khẩu và một cửa hàng tạp hóa truyền thống để tìm hiểu danh mục hàng hóa cũng như phương thức định giá tại địa phương. Việc có sự tham gia của các nhà nghiên cứu địa phương trong quá trình lập kế hoạch có thể giúp xác định những đặc điểm thị trường liên quan và xây dựng các giả thuyết thực tế hơn.

– Công tác hậu cần và sắp xếp chuyến khảo sát: Chuẩn bị lịch trình, phương tiện di chuyển, phiên dịch và lịch hẹn khi cần thiết. Đối với các chuyến thăm doanh nghiệp hoặc nhà máy, có thể cần phối hợp và xin phép trước để được tiếp cận cơ sở hoặc thu thập thông tin.

– Quan sát và ghi nhận tại hiện trường: Khảo sát các điều kiện thị trường liên quan bằng bảng kiểm tiêu chuẩn, ghi chép thực địa và chụp ảnh trong phạm vi được phép. Trong lĩnh vực bán lẻ, nội dung này có thể bao gồm danh mục sản phẩm, bao bì, giá cả, chương trình khuyến mãi, vị trí trưng bày trên kệ và tương tác với khách hàng. Đối với các doanh nghiệp công nghiệp, chuyến khảo sát có thể tập trung vào cơ sở hạ tầng, khả năng tiếp cận, môi trường vận hành và các đối tác kinh doanh tiềm năng.

– Phân tích và theo dõi sau khảo sát: So sánh các quan sát giữa những địa điểm khác nhau để xác định các mô hình phổ biến, điểm khác biệt và những phát hiện đi ngược với các giả định ban đầu. Hệ thống hóa kết quả thành các hàm ý kinh doanh tiềm năng và những câu hỏi cần được nghiên cứu thêm.

Giá trị của một chuyến khảo sát thị trường nằm ở việc chuyển hóa các quan sát trực tiếp thành những hiểu biết thực tiễn phục vụ kinh doanh. Các phát hiện có thể gợi mở cơ hội điều chỉnh sản phẩm, lựa chọn kênh phân phối hoặc hoạch định địa điểm. Tuy nhiên, số lượng chuyến khảo sát hạn chế không thể phản ánh đầy đủ thị trường rộng lớn hơn. Do đó, doanh nghiệp nên sử dụng các quan sát này làm cơ sở ban đầu cho quá trình ra quyết định và kiểm chứng những phát hiện quan trọng thông qua phỏng vấn khách hàng, nghiên cứu ngành hoặc các hoạt động thí điểm khi cần thiết.

B&Company có thể hỗ trợ chuyến khảo sát thị trường của bạn như thế nào

B&Company đã hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản và quốc tế tại Việt Nam từ năm 2008, cung cấp dịch vụ nghiên cứu thị trường, tư vấn kinh doanh và hỗ trợ thâm nhập thị trường trong nhiều ngành khác nhau. Với văn phòng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, công ty kết hợp năng lực nghiên cứu tại địa phương và mạng lưới kinh doanh để hỗ trợ các hoạt động thực địa tại nhiều khu vực và lĩnh vực, bao gồm bán lẻ, thực phẩm và đồ uống, sản xuất và dịch vụ công nghiệp.

Doanh nghiệp có thể tự đến các cửa hàng và quan sát thị trường, tương tự như người tiêu dùng thông thường. Tuy nhiên, các quan sát riêng lẻ có thể không mang lại sự hiểu biết đầy đủ hoặc cân bằng về điều kiện thị trường. Một chuyến khảo sát được tổ chức chuyên nghiệp giúp khắc phục hạn chế này thông qua việc lựa chọn địa điểm cẩn trọng, xác định rõ mục tiêu nghiên cứu và áp dụng các tiêu chí đánh giá nhất quán. Với sự hỗ trợ của các nhà nghiên cứu địa phương, doanh nghiệp có thể so sánh kết quả giữa các địa điểm khác nhau, giảm thiểu sai lệch tiềm ẩn và thu nhận những hiểu biết phù hợp với chiến lược kinh doanh của mình.

Kinh nghiệm thực địa của B&Company cho thấy hoạt động khảo sát tại hiện trường có thể mang lại những hiểu biết thực tiễn về điều kiện thị trường địa phương. Vào tháng 4 năm 2026, một nhà nghiên cứu của B&Company đã chia sẻ các quan sát về một địa điểm siêu thị tiềm năng tại khu vực trung tâm Hà Nội. Mặc dù khu vực này có lượng người đi bộ đáng kể, đường sá chật hẹp, chỗ đỗ xe hạn chế, các chợ truyền thống lân cận và các cửa hàng cạnh tranh cho thấy địa điểm này có thể phù hợp hơn với các hoạt động mua sắm nhanh thay vì những chuyến mua sắm quy mô lớn. Ví dụ này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xem xét khả năng tiếp cận và điều kiện thương mại xung quanh khi đánh giá các địa điểm bán lẻ[3].

Trong lĩnh vực sản xuất, B&Company cũng đã hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản thông qua các chuyến thăm nhà máy và đánh giá nhà cung cấp. Một dự án bao gồm việc sắp xếp các chuyến thăm tới khoảng 20 nhà sản xuất ứng viên tại một số tỉnh phía Bắc trong vòng một tuần, bao gồm phương tiện di chuyển, phiên dịch kỹ thuật và trao đổi thông tin sau chuyến thăm. Năm 2026, công ty đã tổ chức các chuyến thăm nhà máy tại miền Nam Việt Nam cho một khách hàng Nhật Bản hiện hữu trong ngành gia công kim loại, qua đó giúp mở rộng mạng lưới nhà cung cấp tiềm năng ra ngoài khu vực miền Bắc Việt Nam[4].

Quy trình hỗ trợ chuyến khảo sát thị trường

Nguồn: B&Company

Bên cạnh việc tổ chức các chuyến khảo sát thực địa, B&Company hỗ trợ doanh nghiệp diễn giải các quan sát dưới góc độ nghiên cứu thị trường và chiến lược. Khi cần xác minh thêm, các phát hiện có thể được kết hợp với phân tích ngành, phỏng vấn khách hàng và chuyên gia, cũng như tìm kiếm đối tác. Cách tiếp cận này giúp các công ty nước ngoài vượt qua những ấn tượng ban đầu và đưa ra quyết định sáng suốt hơn về việc gia nhập hoặc mở rộng hoạt động tại Việt Nam[5].

Đọc thêm

Ra quyết định thâm nhập thị trường tốt hơn tại Việt Nam: Khi nào doanh nghiệp nên trao đổi trực tiếp với người tiêu dùng?

Tìm nguồn cung ứng tại Việt Nam: Cách các chuyến thăm nhà máy giúp người mua nước ngoài giảm thiểu rủi ro từ nhà cung cấp

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] https://vn.havas.com/wp-content/uploads/2026/03/Purchasing-Power-Vietnam-2025-Report-by-Havas.pdf

[2] https://vn.havas.com/wp-content/uploads/2026/03/Purchasing-Power-Vietnam-2025-Report-by-Havas.pdf

[3] https://b-company.jp/market-observation-does-this-supermarket-belong-to-this-place/

[4] https://b-company.jp/sourcing-in-vietnam-how-factory-visits-help-foreign-buyers-reduce-supplier-risks/

[5] https://b-company.jp/business-tour/