Tuy nhiên, đà tăng trưởng nhanh chóng của Temu chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Vào đầu năm 2025, các cơ quan chức năng Việt Nam đã đình chỉ hoạt động của nền tảng này sau khi Temu không tuân thủ các quy định của Chính phủ về đăng ký kinh doanh đối với doanh nghiệp nước ngoài[5]. Sự việc này cho thấy các công ty kỹ thuật số nước ngoài hoạt động tại Việt Nam đang phải đối mặt với sự giám sát ngày càng chặt chẽ, trong bối cảnh Chính phủ tăng cường bảo vệ doanh nghiệp trong nước và bảo đảm cạnh tranh công bằng.

Bất chấp những rào cản pháp lý, các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc được kỳ vọng sẽ tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, coi đây là một thị trường tăng trưởng trọng điểm trong nền kinh tế số Đông Nam Á.

Tóm lại, mặc dù một số nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc đã nỗ lực tiếp cận người tiêu dùng Việt Nam thông qua các dịch vụ xuyên biên giới và giao diện được bản địa hóa, hiện chưa có nền tảng nào chính thức hoạt động hoặc có sự hiện diện pháp lý được thiết lập tại thị trường nội địa Việt Nam.

Xe điện

Trong lĩnh vực ô tô, các nhà sản xuất xe điện (EV) Trung Quốc cũng đang củng cố sự hiện diện tại Việt Nam, với BYD dẫn đầu. Công ty đã đề ra kế hoạch đầy tham vọng, trước mắt mở 13 đại lý và hướng tới mở rộng lên khoảng 100 địa điểm vào năm 2026[6]. Chiến lược mở rộng mạnh mẽ này cho thấy cam kết của BYD trong việc khai thác thị trường EV mới nổi của Việt Nam, được hỗ trợ bởi các chính sách của Chính phủ nhằm thúc đẩy giao thông xanh.

Announced selling prices of BYD electric car models in the Vietnamese market

BYD đã chính thức giới thiệu ba mẫu xe tới người tiêu dùng Việt Nam, trong đó có Atto 3, mẫu crossover cỡ nhỏ đã đạt thành công tại nhiều thị trường quốc tế khác. Công ty dự kiến mở rộng danh mục sản phẩm lên sáu mẫu xe vào tháng 10 năm 2025, cung cấp thêm lựa chọn ở các phân khúc giá khác nhau để thu hút nhiều nhóm khách hàng hơn[7]. The company’s swift expansion reflects broader trends, as Vietnam becomes an increasingly attractive destination for EV investment thanks to rising consumer interest in sustainable vehicles and favorable regulatory support.

Bên cạnh BYD, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc khác như Wuling, Chery và MG (hiện thuộc sở hữu của Trung Quốc) cũng đã gia nhập hoặc bày tỏ quan tâm đến thị trường Việt Nam, dù sự hiện diện của họ vẫn chưa nổi bật. Chẳng hạn, Wuling đã hợp tác với các doanh nghiệp địa phương để lắp ráp các mẫu EV mini như Wuling HongGuang Mini EV, nhắm đến nhóm người đi lại trong đô thị với mức giá phải chăng. Chery đã công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất EV trị giá $800 triệu tại tỉnh Thái Bình, hướng tới sản xuất các mẫu xe như OMODA và JAECOO vào năm 2026[8]. MG đang nghiên cứu phát triển một nhà máy sản xuất và lắp ráp ô tô tại Việt Nam, với kế hoạch thành lập một nhóm nghiên cứu vào cuối năm 2024[9].

Các yếu tố thúc đẩy mở rộng

Một số yếu tố góp phần vào sự thâm nhập thành công của các thương hiệu bán lẻ Trung Quốc tại Việt Nam. Một lợi thế lớn là mức giá cạnh tranh và sự đa dạng về sản phẩm; hàng hóa Trung Quốc thường có giá thấp hơn các sản phẩm thay thế trong nước. Chẳng hạn, tại các chợ truyền thống như Tân Bình và An Đông ở Thành phố Hồ Chí Minh, các mặt hàng thời trang Trung Quốc thường có giá thấp hơn sản phẩm Việt Nam 5–25%[10], khiến chúng trở nên hấp dẫn đối với cả thương nhân và người tiêu dùng. Bên cạnh đó, các công ty Trung Quốc được hưởng lợi từ chuỗi cung ứng hiệu quả, bao phủ mọi công đoạn từ nguyên vật liệu đến phân phối, cho phép họ nhanh chóng ứng phó với những thay đổi của thị trường trong khi vẫn duy trì chi phí thấp[11]. Một yếu tố quan trọng khác là năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) mạnh mẽ[12], cho phép các thương hiệu Trung Quốc nhanh chóng đưa ra các sản phẩm mới phù hợp với xu hướng thị trường, tạo lợi thế rõ rệt so với nhiều đối thủ trong nước vốn có nguồn lực đổi mới sáng tạo hạn chế hơn. Cuối cùng, các thương hiệu Trung Quốc rất thành thạo trong việc sử dụng các nền tảng số và mạng xã hội; nhiều tiểu thương Việt Nam bán lại sản phẩm của họ thông qua các kênh như TikTok để tiếp cận nhóm khách hàng trẻ và nâng cao mức độ nhận diện.

Chinese cakes on display at a store in Thu Duc City, a district-level unit in Ho Chi Minh City

Vị trí địa lý cũng đóng vai trò quan trọng: Việt Nam có đường biên giới trên bộ dài với Trung Quốc, giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển. Điều này còn được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư ngày càng tăng vào các trung tâm logistics và cơ sở hạ tầng tại miền Bắc Việt Nam, nâng cao hiệu quả thương mại xuyên biên giới. Chẳng hạn, Việt Nam đã phê duyệt một dự án đầy tham vọng nhằm xây dựng tuyến đường sắt mới dài 390km, kết nối cảng Hải Phòng và thủ đô Hà Nội với Lào Cai, một cửa ngõ biên giới trọng yếu với Trung Quốc. Dự án dự kiến có chi phí hơn $8 tỷ, nhằm hiện đại hóa cơ sở hạ tầng đường sắt của Việt Nam và tạo thuận lợi cho thương mại với quốc gia láng giềng phía Bắc[13].

Ngoài ra, các mức thuế ưu đãi theo những hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN và Trung Quốc giúp giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều nhóm hàng hóa, mang lại lợi thế rõ rệt về giá cho sản phẩm Trung Quốc so với sản phẩm từ các quốc gia khác. Theo dữ liệu từ World Integrated Trade Solution (WITS), Việt Nam áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc theo các hiệp định này, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Trung Quốc trên thị trường Việt Nam[14].

Những thách thức và phản ứng chính sách

The rapid influx of Chinese retail brands into Vietnam has raised growing concerns among authorities, local businesses, and industry observers. One of the primary challenges is the impact on local enterprises, particularly in highly competitive sectors such as fashion, electronics, and fast-moving consumer goods. Chinese products, which often come at lower prices and with greater variety, have made it increasingly difficult for Vietnamese manufacturers and retailers to maintain their market share. Many small and medium-sized local businesses, already constrained by higher production costs and limited access to advanced supply chains, are struggling to keep pace with the aggressive pricing strategies and constant product innovation offered by Chinese brands[15]. This situation risks eroding the competitiveness of domestic industries and could, over time, lead to reduced diversity in the market if local players are squeezed out.

In response to these challenges, the Vietnamese government has moved to implement regulatory measures aimed at maintaining a level playing field. Authorities have increased scrutiny over foreign e-commerce platforms, requiring companies like Temu and Shein to officially register with the government or face suspension of their operations[16]. These steps are intended not only to ensure compliance with Vietnamese laws but also to protect local businesses from unfair competition and prevent the dominance of unregulated foreign entities. Additionally, regulators are paying closer attention to issues such as tax compliance[17], consumer protection[18], and the transparency of cross-border transactions. Such actions reflect a broader strategy by Vietnam to carefully manage foreign investment, promoting healthy competition while safeguarding the interests of its domestic economy and ensuring long-term sustainable growth.

Triển vọng tương lai

Vietnam’s retail market is set for robust growth, with a projected CAGR of over 12% through 2029, expanding from $142 billion to $350 billion by 2025. In this environment, Chinese retail brands will continue to expand aggressively, leveraging strengths in competitive pricing, efficient supply chains, and digital marketing, particularly in low- and medium-cost goods like electronics, fashion, and household items. These products remain attractive to price-sensitive Vietnamese consumers.

Chinese brands are also focusing on higher-quality products in sectors like automobiles, home appliances, and technology, though they still face strong competition from established European, Japanese, and American brands. While Chinese products will maintain an edge in budget-friendly categories, it will take time for them to match the premium quality and reputation of global competitors.

Meanwhile, the Vietnamese government is actively working to enhance local product competitiveness and improve supply chain efficiency. These efforts will ensure a balanced, competitive market, fostering innovation and sustainable growth in the retail sector.

Phần kết luận

The burgeoning presence of Chinese retail brands in Vietnam reflects broader regional economic shifts and the increasing interconnectedness of markets. While these brands bring benefits such as affordable products and increased consumer choices, they also present challenges for local businesses. Navigating this complex landscape will require strategic planning, regulatory foresight, and collaborative efforts between the government and domestic enterprises to ensure sustainable and inclusive growth in Vietnam’s retail sector.

[1] https://www.vietdata.vn/post/vietnam-bubble-tea-market-2023-fierce-competition-among-brands?srsltid=AfmBOopxMyaZ747FG1fKe9-c5YE5kBE34-fAdnCeJtCSt1KJkW1rdcTl

[2] https://vir.com.vn/vietnams-fb-market-exciting-for-expanding-chinese-chains-113688.html

[3] https://en.vietnamplus.vn/foreign-e-commerce-platforms-expand-market-in-vietnam-post300967.vnp

[4] https://vietnamnet.vn/en/temu-s-super-low-prices-prompt-concern-as-e-commerce-giant-enters-vietnam-2334934.html

[5] https://vneconomy.vn/e-commerce-platform-temu-suspends-operation-in-vietnam.htm

[6] https://vir.com.vn/byd-targets-openning-100-dealerships-in-vietnam-within-next-three-years-112817.html

[7] https://www.reuters.com/business/autos-transportation/byd-introduce-three-more-car-models-vietnam-market-2024-07-18/

[8] https://www.reuters.com/business/autos-transportation/chinas-chery-set-up-800-mln-automobile-factory-vietnam-2024-04-04/

[9] https://emidas-magazine.com/en/news/20062024-2744

[10] https://news.tuoitre.vn/vietnamese-traders-prefer-low-cost-chinese-goods-to-locally-made-products-10382600.htm

[11] https://www.vietnam-briefing.com/news/vietnam-versus-china-manufacturing-cost-quality-infrastructure-comparison.html/

[12] https://www.mckinsey.com/capabilities/operations/our-insights/chinas-digital-r-and-d-imperative

[13] https://vir.com.vn/national-assembly-discusses-lao-cai-hanoi-haiphong-railway-project-122811.html

[14] https://www.vietnam-briefing.com/news/vietnam-reduces-mfn-tariffs-strategic-imports-decree-73.html

[15] https://news.tuoitre.vn/vietnamese-manufacturers-struggle-for-survival-amid-price-pressure-from-chinese-e-commerce-platforms-insider-10382550.htm

[16] https://en.vietnamplus.vn/temu-shein-must-complete-business-registration-by-month-end-post303801.vnp

[17] https://www.aseanbriefing.com/news/vietnams-new-e-commerce-tax-decree-what-digital-platforms-need-to-know/

[18] https://english.luatvietnam.vn/legal-news/building-trust-in-the-digital-marketplace-consumer-protection-laws-for-e-commerce-in-vietnam-4729-99750-article.html

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.