– Openness to imported rice

– Competitive pressure from domestic premium rice

Việt Nam: Thị trường mới nổi đầy triển vọng nhất phù hợp với gạo Nhật Bản

In terms of scale, Vietnam remains one of the region’s major rice markets. In 2025, paddy output reached 43.54 million tons, the highest level in four years[3]Tuy nhiên, về phía cầu, thị trường đang dần bão hòa, và mức tiêu thụ gạo bình quân đầu người đã giảm xuống còn 6,5 kg/tháng vào năm 2024, giảm 40% so với năm 2008.[4]Điều đó cho thấy tăng trưởng trong tương lai ít phụ thuộc vào sản lượng mà tập trung nhiều hơn vào chất lượng, phân khúc thị trường và cách thức tiêu thụ gạo.

Xét về hương vị, Việt Nam chưa phải là thị trường quy mô lớn tự nhiên cho gạo Japonica. Sản xuất ở Đồng bằng sông Cửu Long vẫn tập trung vào các giống gạo trắng chất lượng cao và các giống gạo thơm hạt dài như ST25, OM5451, Đại Thơm 8 và OM18, trong khi gạo Japonica chỉ chiếm khoảng 4% diện tích trồng trọt. Trên thực tế, điều đó khiến gạo Nhật Bản phù hợp hơn với các trường hợp tiêu dùng chuyên biệt như sushi, onigiri, bento và các món cơm kiểu Nhật hơn là phục vụ bữa ăn hàng ngày của thị trường đại chúng.

OM5451 rice – one of the most widely grown rice varieties in Vietnam

Nguồn: VIFOOD

Đồng thời, Việt Nam đang cho thấy những tín hiệu tích cực trong phân khúc cao cấp. Cẩm nang Michelin Việt Nam 2025 liệt kê 181 cơ sở, tăng 10% so với năm trước, phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng đối với trải nghiệm ẩm thực chất lượng cao. Người tiêu dùng cũng đang dần chuyển từ các chợ truyền thống sang siêu thị và cửa hàng hiện đại, được hỗ trợ bởi thu nhập tăng và mối quan tâm ngày càng lớn về an toàn thực phẩm, vệ sinh và lối sống lành mạnh hơn.[5].

Vietnam’s Japanese food ecosystem is also expanding rapidly. As of May 2025, the country had 2,688 Japanese restaurants, including 1,219 in Ho Chi Minh City alone – nearly four times the 2015 level[6]Điều đó tạo ra một kênh bán hàng tự nhiên cho gạo Nhật Bản, đặc biệt là tại các nhà hàng, thực phẩm chế biến sẵn và các hình thức cần giữ gìn trải nghiệm ẩm thực Nhật Bản đích thực.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn duy trì chính sách bảo hộ tương đối mạnh đối với gạo nhập khẩu, với mức thuế MFN cao tới 40%, mặc dù có các ưu đãi 0% theo hạn ngạch dành cho một số đối tác láng giềng như Lào và Campuchia.[7]Do đó, gạo Nhật Bản khó có thể cạnh tranh về giá trên thị trường đại chúng và có vị thế tốt hơn ở phân khúc cao cấp.

The biggest challenge for Japanese rice in Vietnam is competition from domestic premium varieties. According to USDA, OM5451, Dai Thom 8, and OM18 accounted for 60% of the 2025 winter-spring crop area and 68% of the summer-autumn crop area in the Mekong Delta, underscoring Vietnam’s growing focus on high-quality rice production and exports. In that context, Japanese rice stands out only when it is tied to the authenticity of Japanese cuisine and a country-of-origin value proposition that domestic rice cannot fully replicate.

Thái Lan: Quốc gia phù hợp nhất hiện nay cho gạo Nhật Bản.

Thái Lan vẫn là một thị trường tiêu thụ gạo lớn, nhưng rõ ràng đã bước vào giai đoạn bão hòa. USDA dự báo tiêu thụ gạo trong nước niên vụ 2025/26 đạt 12,4 triệu tấn, tương đối ổn định so với niên vụ trước, trong khi mức tiêu thụ bình quân đầu người đã giảm từ 100 kg năm 2018 xuống còn khoảng 75 kg trong những năm gần đây.[8]Điều đó cho thấy một thị trường mà sự tăng trưởng không còn được thúc đẩy bởi số lượng, mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng và các dịp tiêu dùng chuyên biệt.

Xét về thị hiếu tiêu dùng phổ biến, Thái Lan không phải là thị trường lý tưởng nhất cho gạo Nhật Bản. Người tiêu dùng ở đây ưa chuộng các loại gạo thơm hạt dài, đặc biệt là gạo Hom Mali, trong khi gạo Nhật Bản thuộc loại gạo Japonica hạt ngắn, có kết cấu mềm và dính hơn.

Hom Mali – Thailand’s signature fragrant rice

Nguồn: Đồ ăn Phương Nam

Tuy nhiên, Thái Lan vẫn thể hiện sức mua mạnh mẽ đối với thực phẩm cao cấp, đặc biệt là người tiêu dùng thành thị. Theo USDA, giá lúa Hom Mali đạt 15.003 baht/tấn vào tháng 1 năm 2025, cao hơn nhiều so với mức 9.180 baht/tấn của lúa trắng thông thường. Khoảng cách giá này cho thấy người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao hơn cho chất lượng và giá trị thương hiệu của gạo.

Thailand’s Japanese food ecosystem is another major advantage. JETRO’s latest survey counted 5,781 Japanese restaurants in 2025, up sharply from just 745 in 2007[9]Điều này mang lại cho Thái Lan một trong những nền tảng dịch vụ ẩm thực Nhật Bản sâu rộng nhất trong khu vực, tập trung quanh Bangkok, và biến các nhà hàng trở thành điểm khởi đầu tự nhiên nhất cho món cơm Nhật Bản.

Tuy nhiên, việc tiếp cận thị trường không hề dễ dàng. Nhập khẩu gạo vẫn phải tuân theo hạn ngạch thuế quan và các quy định cấp phép nghiêm ngặt, với mức thuế trong hạn ngạch là 30% và mức thuế ngoài hạn ngạch là 52%.[10] với hạn ngạch là 249.757 tấn, trong khi thực phẩm nhập khẩu nói chung cũng phải tuân thủ các yêu cầu về cấp phép, tiêu chuẩn sản xuất và ghi nhãn.

Ở phân khúc cao cấp, Thái Lan đã có một chuẩn mực nội địa mạnh mẽ là Hom Mali. Do đó, gạo Nhật Bản chỉ có thể phát triển khi được định vị không chỉ là một loại gạo cao cấp khác mà là một thành phần không thể thiếu của trải nghiệm ẩm thực Nhật Bản đích thực, đề cao nguồn gốc, chất lượng, câu chuyện và sự tinh tế trong cảm quan.

Indonesia: Cơ hội dài hạn lớn nhất cho gạo Nhật Bản

Indonesia vẫn là một thị trường gạo rất lớn, được hỗ trợ bởi dân số khoảng 283,5 triệu người vào năm 2024. Tuy nhiên, thị trường hiện nay chịu ảnh hưởng nhiều hơn bởi chính sách tự túc lương thực hơn là thương mại mở: Cục Thống kê Indonesia (BPS) báo cáo sản lượng gạo dùng cho tiêu dùng lương thực năm 2025 đạt 34,69 triệu tấn, tăng 13,29% so với năm 2024.[11]Trong khi đó, USDA Indonesia lưu ý rằng chính phủ chỉ cho phép nhập khẩu gạo đặc sản trong niên vụ 2025/26. Điều này cho thấy mặc dù nhu cầu cơ bản rất lớn, nhưng việc tiếp cận thị trường đối với gạo nhập khẩu hiện chủ yếu bị giới hạn ở các phân khúc chuyên biệt.

From a mass-market taste perspective, Indonesia is not the most natural fit for Japanese rice. The clearest signal is the government’s own position that imported rice is now intended only for specific restaurant uses, including Japanese rice for Japanese restaurants and basmati for Arab or Indian restaurants, because such needs cannot be replaced by domestic rice[12].

Indonesia có một lượng người tiêu dùng thành thị sẵn sàng chi trả cho thực phẩm cao cấp, nhưng nhu cầu đó chủ yếu tập trung ở các hộ gia đình có thu nhập trung bình và cao, cũng như trong các kênh bán lẻ hiện đại chuyên biệt. Theo BPS, tầng lớp trung lưu và đang hướng tới trung lưu chiếm 66,35% dân số nhưng lại chi tiêu cho 81,49% hộ gia đình.[13]Trong khi đó, USDA Indonesia lưu ý rằng nhu cầu về các sản phẩm lành mạnh, bổ dưỡng và cao cấp tiếp tục tăng. [14].

MAFF’s 2025 survey estimated around 6,580 Japanese restaurants in Indonesia, an increase of 2,580 from the previous survey period. That places Indonesia among the more significant Japanese food markets in the region and confirms that a real niche exists for Japanese rice in foodservice[15].

Mặc dù Indonesia từng là một nước nhập khẩu gạo lớn, nước này đã thắt chặt kiểm soát để ưu tiên tự cung tự cấp và, từ niên vụ 2025/26, chỉ cho phép nhập khẩu các loại gạo đặc sản cho những mục đích không thể thay thế bằng gạo trong nước. Với rào cản chính nằm ở việc cấp phép nghiêm ngặt hơn là mức thuế quan, gạo Nhật Bản hiện chỉ giới hạn ở một thị trường hẹp phục vụ các nhà hàng cao cấp và nhu cầu chế biến, thay vì mở rộng thị trường bán lẻ rộng rãi.

Farmers cultivating rice in Indonesia

Tổng quan quốc gia: Sản phẩm gạo Nhật Bản có điểm phù hợp với thị trường ở đâu?

Thái Lan hiện là thị trường phù hợp nhất cho gạo Nhật Bản, không phải vì nhu cầu đại chúng, mà vì nước này đã có sẵn tầng lớp người tiêu dùng hiểu và chấp nhận giá trị của ẩm thực Nhật Bản. Hệ thống nhà hàng Nhật Bản rộng lớn và nhu cầu cao cấp ở thành thị tạo ra một thị trường ngách sẵn có. Tuy nhiên, gạo Nhật Bản chỉ thực sự nổi bật khi được định vị là yếu tố cốt lõi của trải nghiệm ẩm thực Nhật Bản đích thực, chứ không chỉ đơn thuần là một loại gạo cao cấp khác.

Việt Nam có thể chưa sánh được với Thái Lan về mức độ phù hợp, nhưng đây là thị trường mà sự phù hợp dường như đang nổi lên nhanh nhất. Sự mở rộng của các nhà hàng cao cấp và sự phát triển nhanh chóng của ngành dịch vụ ăn uống Nhật Bản cho thấy một lượng khách hàng thành thị ngày càng đón nhận chất lượng, trải nghiệm và câu chuyện thương hiệu. Điều đó khiến Việt Nam trở thành thị trường đầy triển vọng nhất để gạo Nhật Bản phát triển thông qua dịch vụ ăn uống, thực phẩm chế biến sẵn và bán lẻ cao cấp, thay vì cạnh tranh với gạo ăn hàng ngày.

Indonesia has the largest long-term upside thanks to its sizable middle class and rising interest in premium food, yet Japanese rice remains heavily constrained by policy. Although the Japanese restaurant network and household purchasing power are large enough to support a real customer niche, the government’s specialty-only import policy sharply narrows access. For now, the fit in Indonesia is highly selective and shaped more by policy windows than by underlying demand alone.

Phần kết luận

Nhìn chung, ba thị trường này cho thấy gạo Nhật Bản hoạt động tốt nhất không phải ở những nơi có nhu cầu gạo lớn nhất, mà là ở những nơi nhu cầu cao cấp, ngành dịch vụ ăn uống Nhật Bản và khả năng tiếp cận thị trường phù hợp. Thái Lan hiện có vẻ phù hợp nhất, Việt Nam có tiềm năng phát triển mạnh nhất, và Indonesia có tiềm năng dài hạn lớn nhất trong điều kiện thâm nhập thị trường hẹp nhất. Đối với các nhà xuất khẩu, điều đó có nghĩa là thành công sẽ phụ thuộc ít hơn vào việc quảng bá gạo Nhật Bản như một sản phẩm cao cấp nói chung, mà phụ thuộc nhiều hơn vào việc lựa chọn thị trường phù hợp với định vị, kênh phân phối và bối cảnh tiêu dùng.

Đọc thêm

Tiềm năng trở thành Trung tâm Nông nghiệp - Thực phẩm toàn cầu của Việt Nam: Cơ hội và thách thức

So sánh tác động của các kỳ nghỉ lễ lớn đối với hoạt động kinh doanh trên khắp Đông Nam Á.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] https://www.maff.go.jp/j/syouan/keikaku/soukatu/kome_yusyutu/attach/pdf/kome_yusyutu-774.pdf

[2] https://www.maff.go.jp/j/seisaku_tokatu/antei/attach/pdf/keiei_antei-298.pdf

[3] https://www.nso.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/2026/01/thong-cao-bao-chi-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/

[4] https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Grain+and+Feed+Quarterly_Ho+Chi+Minh+City_Vietnam_VM2025-0028.pdf

[5] https://www.jetro.go.jp/ext_images/agriportal/platform/vn/pf_vho_202512.pdf

[6] https://www.jetro.go.jp/biznews/2025/05/bfb176ac0ce97af1.html

[7] https://www.vietnamtradeportal.gov.vn/index.php?id=11201&r=tradeInfo%2Fview

[8] https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Grain+and+Feed+Annual_Bangkok_Thailand_TH2025-0011.pdf

[9] https://www.jetro.go.jp/ext_images/thailand/food/2025survey/japaneserestaurantsurvey202601.pdf

[10] https://www.wto.org/english/news_e/news_docs/s480_e.pdf

[11]https://www.bps.go.id/en/pressrelease/2026/02/02/2545/luas-panen-padi-pada-tahun-2025-mencapai-sekitar-11-32-juta-hektare-dengan-produksi-padi-sebanyak-60-21-juta-ton-gabah-kering-giling–gkg-.html

[12] https://en.antaranews.com/news/379265/indonesias-rice-imports-limited-to-specialty-dining-needs-sudaryono

[13]  https://www.bps.go.id/en/news/2024/10/25/622/kelas-

[14]https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Retail%20Foods%20Annual_Jakarta_Indonesia_ID2025-0036

[15] https://www.maff.go.jp/j/shokusan/eat/attach/pdf/160328_shokub-21.pdf