Tóm tắt

Trong nhiều thập kỷ, thị trường ô tô Đông Nam Á được định hình bởi sự thống trị của các thương hiệu Nhật Bản, xe hai bánh chạy xăng và tham vọng điện hóa khiêm tốn. Bức tranh này đã thay đổi đáng kể. Tính đến cuối năm 2025, các quốc gia ASEAN hiện nằm trong nhóm những thị trường có mức độ phổ cập xe điện (EV) cao nhất thế giới — vượt qua Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Liên minh châu Âu trên các chỉ số thâm nhập quan trọng.¹

Bài viết này phân tích quá trình chuyển đổi sang EV đang tăng tốc trên khắp Đông Nam Á, xác định các cơ hội thị trường mang tính cấu trúc phát sinh từ xu hướng này, đồng thời minh họa cách các doanh nghiệp trong khu vực, đặc biệt là những doanh nghiệp có nguồn gốc từ ASEAN, đang ở vị thế tốt nhất để nắm bắt các cơ hội đó. Bài viết kết luận bằng những hàm ý thực tiễn dành cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp gia nhập thị trường.

Tổng quan thị trường: EV Đông Nam Á qua các con số

Thị trường xe điện ASEAN được định giá khoảng 4,6 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ đạt 6 tỷ USD vào năm 2026, trước khi tăng trưởng mạnh mẽ lên 23,6 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 31,6%.² Theo một ước tính khác, thị trường này có thể tạo ra cơ hội doanh thu hàng năm từ 80 đến 100 tỷ USD vào năm 2035, tăng từ chỉ 2 tỷ USD vào năm 2021.³

Bảng dưới đây tóm tắt tình trạng thị trường EV tại năm thị trường ô tô lớn nhất ASEAN tính đến năm 2025:

Bảng 1: EV Đông Nam Á thị trường tình trạng: 5 khóa thị trường (2025)

Tổng hợp của B&Company

Tại Đông Nam Á, doanh số bán xe điện đã tăng gần 50% vào năm 2024, chiếm 9% trong tổng doanh số bán ô tô toàn khu vực. Trong số 5 thị trường nêu trên, Việt Nam và Thái Lan ghi nhận thị phần riêng lẻ cao nhất.⁸

Chính sách là động lực: Chính phủ đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi

Làn sóng EV tại Đông Nam Á không hoàn toàn do thị trường thúc đẩy; quá trình này đã được chủ động kiến tạo bởi các chính sách của chính phủ, và việc hiểu rõ những chính sách đó là điều thiết yếu đối với mọi chiến lược gia nhập thị trường.

Indonésia đã triển khai hai đòn bẩy mạnh mẽ: giảm thuế giá trị gia tăng đối với doanh số EV đáp ứng các ngưỡng về tỷ lệ nội địa hóa, và tạm thời cắt giảm thuế nhập khẩu cho các nhà sản xuất cam kết sản xuất tại địa phương vào năm 2026. Kết quả là, tính đến giữa năm 2025, bảy nhà sản xuất đã cam kết thành lập cơ sở sản xuất tại địa phương, bao gồm Aion, Gili, Maxus và BYD (Trung Quốc), Citroën (Pháp), Volkswagen (Đức) và VinFast (Việt Nam), cùng với thương hiệu CATL của tập đoàn pin lớn Trung Quốc.⁴

Thái Lan: Chiến lược “30@30” của nước này đặt mục tiêu đạt 30% xe không phát thải vào năm 2030 và 100% vào năm 2035.⁵ Được hỗ trợ bởi chương trình khuyến khích EV3.5, quốc gia này hiện có hơn 3.700 trạm sạc công cộng với 11.600 đầu nối, trong đó hơn 6.000 là bộ sạc nhanh DC.⁵

Vietnam VinFast đã kết hợp các ưu đãi thuế, giảm phí đăng ký và các quy định bắt buộc về điện khí hóa giao thông công cộng để tạo ra môi trường thuận lợi cho cả các nhà sản xuất trong nước và các nhà phát triển cơ sở hạ tầng.⁵ Mẫu xe chủ lực VF 3 của VinFast đã trở thành xe bán chạy nhất tại Việt Nam năm 2025, với 75% xe được bán trực tiếp cho người tiêu dùng, một sự thay đổi mạnh mẽ so với chiến lược ưu tiên đội xe trước đây.⁴

Môi trường chính sách trên toàn ASEAN không đồng nhất, nhưng định hướng là nhất quán: các chính phủ đang sử dụng các yêu cầu nội địa hóa sản xuất, ưu đãi tài khóa và chi tiêu cho cơ sở hạ tầng để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang EV tại Đông Nam Á, đồng thời thu hút đầu tư nước ngoài.

Nghiên cứu tình huống: VinFast tại Indonesia — Mô hình tham chiếu cấp khu vực

Việc VinFast mở rộng tại Indonesia thể hiện một chiến lược gia nhập thị trường EV Đông Nam Á đầy tham vọng của một doanh nghiệp trong khu vực, đồng thời là mô hình đang được các nhà đầu tư khác theo dõi sát sao.

Công ty đã khánh thành nhà máy Subang tại Tây Java vào tháng 12 năm 2025, chỉ 17 tháng sau khi khởi công. Cơ sở này có mức đầu tư ban đầu 200 triệu USD, công suất 50.000 xe mỗi năm và kế hoạch mở rộng lên 350.000 xe mỗi năm.⁶ Nhà máy sản xuất các phiên bản tay lái bên phải của các mẫu e-SUV VF3, VF5, VF6 và VF7, đồng thời được định vị là trung tâm xuất khẩu xe tay lái bên phải của VinFast cho các thị trường APAC, bao gồm Thái Lan, Malaysia và Australia.⁶

Chiến lược tại Indonesia được tích hợp có chủ đích: hoạt động bán xe và mạng lưới đại lý được kết hợp với hoạt động vận hành đội xe gọi xe (taxi Xanh SM, được mở rộng thông qua quan hệ hợp tác với tính năng Green SM của Gojek), hạ tầng sạc V-Green và quan hệ đối tác với các tổ chức tài chính.³ Vào tháng 2 năm 2026, VinFast đã ký các biên bản ghi nhớ về xe tay ga điện với bảy nhóm đại lý Indonesia, cho thấy công ty đang tiếp tục mở rộng sang phân khúc xe hai bánh.⁷

Nghiên cứu thị trường cho thấy gì: Trao đổi với Central Insight Indonesia

Đội ngũ B&Company gần đây đã có buổi trao đổi với Thông tin chi tiết trung tâm Indonesia, một công ty nghiên cứu thị trường có trụ sở tại Jakarta, nắm bắt trực tiếp hành vi người tiêu dùng Indonesia và các lĩnh vực ngành, nhằm tìm hiểu cách VinFast được đón nhận trên thị trường cũng như những lực lượng mang tính cấu trúc đang định hình quá trình phổ cập EV nói chung. Nội dung dưới đây phản ánh những thông tin được chia sẻ trong cuộc trao đổi đó.

“Chúng tôi cho rằng VinFast vẫn còn nhiều dư địa để tăng trưởng tại Indonesia, mặc dù hiện công ty đã đạt mục tiêu doanh số kể từ khi mở rộng vào thị trường này.
Đây là thời điểm rất thuận lợi để các nhà sản xuất EV mở rộng thị trường, bởi có một số yếu tố thúc đẩy người dân chuyển từ xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) sang EV:

– Xe điện (EV) đã được đón nhận rộng rãi, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Hiện nay, nhiều người không còn xem EV là lựa chọn thứ hai so với xe động cơ đốt trong (ICE), mà cũng đã cân nhắc EV là lựa chọn hàng đầu. Cơ sở hạ tầng sạc công cộng, chủ yếu trên đảo Java, đã phát triển tốt, vì vậy mối lo ngại của công chúng về tình trạng hạn chế các trạm sạc đã giảm đáng kể so với vài năm trước. Tính đến tháng 12/2025, Indonesia có 4.778 trạm sạc công cộng và đặt mục tiêu đạt 192.253 trạm tại 3.099 địa điểm vào năm 2034. Mục tiêu năm 2034 được xây dựng dựa trên dự báo dân số xe điện 4 bánh (4W EV) đạt 2,8 triệu xe trong năm đó. ⁹

– Tình trạng giao thông vào giờ cao điểm tại thủ đô Jakarta của Indonesia được điều chỉnh bởi chính sách biển số chẵn-lẻ, theo đó chữ số cuối trên biển số xe phải khớp với ngày để xác định xe có được phép đi vào các tuyến đường chính của Jakarta trong giờ cao điểm hay không. Tuy nhiên, chính sách này không áp dụng cho EV, khiến nhiều người di chuyển hằng ngày đến Jakarta sở hữu EV nhờ tính linh hoạt trong giờ cao điểm.

– Tình hình cung ứng nhiên liệu bán lẻ tại Indonesia đã trở nên bất ổn kể từ năm ngoái, do các công ty nhiên liệu tư nhân đôi khi gặp tình trạng thiếu nguồn cung, trong khi nhiều người ưa chuộng các nhà bán lẻ nhiên liệu tư nhân nhờ dịch vụ tốt và chất lượng sản phẩm cao. Giá nhiên liệu không trợ giá và dầu diesel cũng đã tăng vọt do xung đột địa chính trị tại Trung Đông, càng làm gia tăng gánh nặng chi phí nhiên liệu của người dân. Vì vậy, EV đã trở thành một lựa chọn hợp lý hơn.

– Về giá cả, VinFast có tính cạnh tranh cao, mang lại giá trị tương xứng với chi phí. So với xe ICE trong phân khúc giá thấp đến trung cấp, EV trong cùng khoảng giá thường có chất lượng hoàn thiện tốt hơn và nhiều tính năng hơn; đây cũng là những yếu tố thu hút chính đối với người tiêu dùng bên cạnh chi phí vận hành và bảo dưỡng thấp. Mức giá cạnh tranh còn được hỗ trợ bởi các ưu đãi của chính phủ.”

— Thông tin chi tiết trung tâm, một công ty nghiên cứu thị trường tại Indonesia, như đã trao đổi với B&Company.

Nhận định này phù hợp với quan sát của B&Company về bức tranh khu vực của EV: Đối với nhiều người tại các thành phố lớn ở Đông Nam Á, EV hiện là lựa chọn mua hàng đầu, không còn là phương án dự phòng. Sự bất ổn trong nguồn cung nhiên liệu đang âm thầm thúc đẩy sự chuyển dịch này theo những cách mà dữ liệu tổng hợp vẫn chưa phản ánh được. Ngoài ra, trong phân khúc trung cấp, giá trị tương xứng với chi phí là yếu tố quyết định quan trọng hơn nhiều so với tính thân thiện với môi trường — một khác biệt sẽ trực tiếp định hình cách các nhà sản xuất định vị sản phẩm và xây dựng các gói tài chính.

Các cơ hội hiện hữu ở đâu

Quá trình chuyển đổi sang EV tại Đông Nam Á không chỉ tạo ra một cơ hội duy nhất; đây là một cụm các cơ hội thị trường có mối liên kết với nhau trải dài trên toàn bộ chuỗi giá trị. Bảng dưới đây phân định các lĩnh vực cơ hội chính theo phân khúc và các thị trường dẫn đầu:

Bảng 2: Bản đồ cơ hội EV tại Đông Nam Á theo phân khúc (2025–2030)

Tổng hợp của B&Company

Kết luận

Quá trình chuyển đổi sang EV tại Đông Nam Á không còn là một dự báo; quá trình này đang diễn ra ngay lúc này, với tốc độ vượt qua hầu hết các dự báo thị trường. Các chính phủ đều cam kết, thái độ của người tiêu dùng đang thay đổi, và những doanh nghiệp trong khu vực có sự kết hợp phù hợp giữa giá cả, hệ sinh thái và hiện diện tại địa phương đã bắt đầu giành được thị phần.

Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp gia nhập thị trường, cơ hội đang rộng mở nhưng không kéo dài vô thời hạn. Những thị trường mang lại lợi thế cho các doanh nghiệp tiên phong — Indonesia, Vietnam và Thailand — cũng đang thu hút mức độ cạnh tranh cao nhất. Việc gia nhập thị trường đòi hỏi nhiều hơn vốn đầu tư; doanh nghiệp cần hiểu biết thực tế ở cấp cơ sở về nhu cầu thực sự của người tiêu dùng, cách các chính sách được triển khai và những nơi có khoảng trống cơ sở hạ tầng lớn nhất.

Đọc thêm

Cập nhật thị trường ô tô và xe hơi Việt Nam – Quý 4 năm 2025

Ngành sửa chữa ô tô Việt Nam trước bước ngoặt trong kỷ nguyên xe điện

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

Nguồn và tài liệu tham khảo

1. Ember Energy. ASEAN nổi lên như một quốc gia dẫn đầu mới trong việc áp dụng EV trên toàn cầu. Ngày 16 tháng 12 năm 2025. https://ember-energy.org/latest-updates/asean-emerges-as-a-new-leader-in-global-ev-adoption/

2. Mordor Intelligence. Thị trường xe điện ASEAN — Tăng trưởng, thị phần, quy mô và triển vọng ngành. Tháng 1 năm 2026. https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/asean-electric-vehicle-market

3. EY-Parthenon. Cách nắm bắt cơ hội trên toàn chuỗi giá trị xe điện tại Đông Nam Á. https://www.ey.com/en_my/insights/strategy/how-to-seize-opportunities-across-southeast-asias-ev-value-chain

4. SEADS / Ngân hàng Phát triển Châu Á. Đông Nam Á dẫn đầu làn sóng tăng trưởng doanh số xe điện toàn cầu. Tháng 3 năm 2026. https://seads.adb.org/news/southeast-asia-leads-global-boom-electric-vehicle-sales

5. GM Insights. Quy mô và Báo cáo Tăng trưởng Thị trường Xe điện ASEAN 2025–2034. https://www.gminsights.com/industry-analysis/asean-electric-vehicle-market

6. Mission Media Asia. Vì sao nhà máy của VinFast tại Indonesia có ý nghĩa đối với định vị thương hiệu của hãng trong khu vực. Ngày 17 tháng 12 năm 2025. https://missionmedia.asia/why-vinfasts-indonesia-plant-matters-for-its-regional-brand-positioning/

7. VinFast. VinFast chính thức gia nhập thị trường xe tay ga điện Indonesia, hợp tác với các đại lý chiến lược. Ngày 9 tháng 2 năm 2026. https://vinfastauto.us/investor-relations/news/vinfast-officially-enters-indonesias-e-scooter-market-partners-with

8. IEA. Triển vọng Xe điện Toàn cầu 2025 — Tóm tắt điều hành. https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2025/executive-summary

9. CNN Indonesia. Indonesia hiện có 4.778 SPKLU, với mục tiêu đạt 192 nghìn trạm vào năm 2034. https://www.cnnindonesia.com/otomotif/20260203162604-603-1324154/indonesia-punya-4778-spklu-saat-ini-ditargetkan-192-ribu-pada-2034