Khung chính sách

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Nghị định số 08/2022/NĐ-CP hướng dẫn thi hành đã đặt nền tảng pháp lý vững chắc cho ngành tái chế tại Việt Nam [9, 10].

– The recycling obligation for battery and accumulator producers and importers officially came into force on January 1, 2024. This is not a future proposal—it is a legally enforced requirement.

– In the first three years, producers are required to recycle at least 8% of the total battery volume they place on the market. For example, a company that sells 10,000 tons of batteries in 2024 must legally recycle 800 tons.

– The recycling process must achieve a minimum material recovery rate of 40% of the total waste volume processed. This sets a basic technical threshold that all recycling facilities must meet.

Những bước đầu tiên trong quá trình tái chế pin EV

VinES & Chu trình Li – Một bước đi tiên phong hướng tới chuỗi cung ứng khép kín

Vào cuối năm 2022, VinES (một công ty con của Vingroup) đã ký kết hợp tác chiến lược toàn cầu với Li-Cycle, một công ty tái chế pin hàng đầu có trụ sở tại Bắc Mỹ [11]. Hợp tác này nhằm mục đích thiết lập chuỗi cung ứng pin khép kín, trong đó các vật liệu có giá trị như lithium, niken và coban được thu hồi và tái sử dụng trong quá trình sản xuất pin mới tại các nhà máy của VinES.

Nhờ sự hợp tác này, VinES đã tiếp cận được công nghệ thủy luyện kim đẳng cấp thế giới, bao gồm mô hình “Spoke & Hub” được cấp bằng sáng chế của Li-Cycle, cho phép thu hồi vật liệu lên đến 95%. Điều này giúp VinES rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu và phát triển (R&D) và nhanh chóng nội địa hóa công nghệ đạt tiêu chuẩn quốc tế tại Việt Nam.

Hiện hai bên đang đánh giá tính khả thi của việc xây dựng cơ sở tái chế "Spoke" gần tổ hợp sản xuất của VinES tại Hà Tĩnh. Quyết định đầu tư cuối cùng dự kiến sẽ được đưa ra vào năm 2025.

Đề xuất của Thành phố Hồ Chí Minh – sáng kiến chủ động của khu vực công

Thành phố Hồ Chí Minh, thông qua Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HIDS), đã đề xuất xây dựng một trung tâm tái chế pin chuyên dụng [12]. Đây là một phần trong kế hoạch rộng hơn nhằm chuyển đổi 400.000 xe máy chạy bằng xăng - chủ yếu được tài xế giao hàng và gọi xe - sang xe điện.

Cơ sở được đề xuất sẽ có công suất hàng năm là 3.000 tấn, nhằm mục đích thu hồi 90–95% kim loại có giá trị từ pin hết hạn sử dụng [12]. Động thái chiến lược này dự đoán làn sóng chất thải pin do quá trình điện khí hóa đô thị của thành phố tạo ra.

Để hỗ trợ dự án, thành phố dự định cung cấp tài chính thông qua Quỹ Bảo vệ Môi trường hoặc các chương trình cho vay ưu đãi cho các nhà đầu tư đủ điều kiện, thể hiện vai trò chủ động của khu vực công trong việc thúc đẩy hệ sinh thái tái chế pin của Việt Nam.

VinES dẫn đầu, nhưng thị trường vẫn còn rộng mở

Việt Nam đã đặt nền tảng pháp lý cho hoạt động tái chế pin, với Luật Bảo vệ Môi trường và Nghị định 08/2022/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ năm 2024. Các quy định này tạo ra một thị trường bắt buộc thông qua Chương trình Trách nhiệm Mở rộng của Nhà sản xuất (EPR). Đồng thời, VinES (một công ty con của Vingroup) đã nổi lên như một đơn vị tiên phong trong ngành, theo đuổi chiến lược chuỗi cung ứng khép kín và đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy tái chế riêng.

The current landscape can be described as a “bipolar intent”: it creates high entry barriers on one hand, while opening clear opportunities on the other. VinES’s move has established a vertically integrated giant—its ecosystem not only manufactures most EVs in Vietnam but also produces batteries, making Vingroup both the largest supplier and the largest customer within the recycling value chain. Their closed-loop ambition means they are likely to prioritize recycling their own batteries to secure raw material supply. As a result, it creates an almost impenetrable wall for any new player seeking access to VinFast’s end-of-life batteries.

However, the broader market includes other brands such as Yadea, Pega, Hyundai, and BYD. These companies are also subject to EPR regulations but may lack the scale to build their own recycling facilities. This presents a clear market gap. Ho Chi Minh City’s proposal for a public-private recycling center is a recognition of this gap. A new private company can position itself as a specialized recycler for the “non-VinFast” segment—operating as a pure B2B service provider rather than a vertically integrated material company.

Khuyến nghị cho người mới tham gia

Thay vì cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ lớn như VinES, các nhà đầu tư và doanh nhân nên tập trung giải quyết những lỗ hổng quan trọng trong hệ sinh thái. Cụ thể:

– First, xây dựng mạng lưới thu gom và hậu cần trên toàn quốc cho pin EOL (hết vòng đời);

– Second, vận hành các cơ sở “Spoke” để sản xuất khối lượng đen—một điểm vào hiệu quả về vốn;

– Third, chuyên về các ứng dụng tái chế bằng cách thử nghiệm, phân loại và tái sử dụng pin đã qua sử dụng cho hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS).

Trong khi đó, các công ty công nghiệp như các thương hiệu ô tô và các công ty hậu cần nên cân nhắc hình thành liên minh để phát triển các giải pháp tái chế chung. Điều này không chỉ đảm bảo tuân thủ EPR mà còn xây dựng quy mô cần thiết để đạt hiệu quả chi phí - đặc biệt là trong một thị trường vẫn đang trong giai đoạn hình thành ban đầu.

[1] Mordor Intelligence, Vietnam Electric Vehicle Market Size & Share Analysis – Growth Trends & Forecasts (2025 – 2030) <Truy cập>

[2] The Investor, Xe điện tại Việt Nam: 7 năm phát triển và triển vọng tăng trưởng hai con sốTruy cập>

[3] Enternews, Xe điện có thống trị thị trường Việt Nam?Truy cập>

[4] Vietnam Plus, Vinfast giao 12.100 xe điện trong tháng 3, dẫn đầu thị trường Việt NamTruy cập>

[5] Vietnam.vn, Vietnam Motorcycle Market – Electric Vehicles Grow Impressively <Truy cập>

[6] GIZ, Xe điện hai bánh tại Việt NamTruy cập>

[7] Tin tức tài chính, cơ sở hạ tầng sạc xe điện của Việt Nam là chìa khóa cho quá trình chuyển đổi xanhTruy cập>

[8] Vietdata Research, The explosion of electric vehicles: Opportunity or Challenge for Vietnam’s battery market <Truy cập>

[9] Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020Truy cập>

[10] Nghị định số 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trườngTruy cập>

[11] Vietnam News, VinES và Li-Cycle công bố thỏa thuận tái chế pin chiến lược, dài hạnTruy cập>

[12] VnEconomy, TP.HCM quy hoạch nhà máy tái chế pin xe điện với công suất thu hồi kim loại 95%Truy cập>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.