Tiếng Việt 
English 
日本語 
简体中文 
한국어 Đồng bằng sông Cửu Long hiện đang phải đối mặt với những tác động nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu, đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người dân nơi đây.
03/06/2025
Tin tức & Báo cáo mới nhất / Vietnam Briefing
Bình luận: Không có bình luận.
Đồng bằng sông Cửu Long, được biết đến là “vựa lúa” của Việt Nam, là khu vực đóng góp quan trọng, chiếm 60% diện tích đất nông nghiệp và gần 16% diện tích đất nuôi trồng thủy sản của cả nước. Tuy nhiên, khu vực này hiện đang chịu những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người dân. Bài viết này phân tích những tác động đáng kể của biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long, các giải pháp tiềm năng và những hàm ý đối với đầu tư nước ngoài trong khu vực.
Tình hình biến đổi khí hậu và các tác động
Đồng bằng sông Cửu Long đóng vai trò thiết yếu trong nền kinh tế nông nghiệp của Việt Nam, đóng góp 55% sản lượng gạo, trong đó chiếm 90% lượng gạo xuất khẩu. Ngoài ra, khu vực này cung cấp hơn 60% sản lượng thủy sản và hơn 70% sản lượng trái cây của cả nước. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đang trở thành một yếu tố thách thức đối với các ngành kinh tế chủ chốt này. Khu vực đang phải đối mặt với các hiện tượng thời tiết cực đoan, bao gồm hạn hán, xâm nhập mặn, lũ lụt và mực nước biển dâng.
Trong 5 tháng đầu năm 2024, hạn hán và xâm nhập mặn khiến hơn 50.000 hộ gia đình thiếu nước, đồng thời gần 1.000 tuyến đường, nhà ở và cầu bị hư hại do sụt lún và sạt lở[1]. Khu vực này mất từ 300 đến 500 ha đất mỗi năm, trong đó riêng Cà Mau đã mất hơn 5.300 ha đất và rừng ngập mặn kể từ năm 2011[2]. Bên cạnh đó, hạn hán đã khiến hệ thống kênh rạch và sông ngòi tại hàng trăm nghìn ha rừng bị khô cạn, dẫn đến nguy cơ cháy rừng ở mức cao[3].
Số vụ sạt lở tại Đồng bằng sông Cửu Long theo tỉnh (vào cuối 2024) (%)
100% = 743 vụ sạt lở
Nguồn: Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam
Hạn hán và xâm nhập mặn đang trở nên nghiêm trọng tại nhiều khu vực ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tình trạng xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2023-2024 đã xuất hiện sớm hơn và xâm nhập sâu hơn so với mức trung bình của những năm trước[4]. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân gây hạn hán và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long là do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño, với những ngày nắng kéo dài khiến một lượng lớn nước mặt tại các cánh đồng, kênh rạch, sông và hồ bị bốc hơi[5]. Bên cạnh các yếu tố tự nhiên, hoạt động của con người cũng góp phần đáng kể làm gia tăng xâm nhập mặn. Tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn do khai thác nước ngầm quá mức và hoạt động khai thác cát lòng sông[6].
Tình trạng lũ lụt diễn biến thất thường cũng đang gây ra những khó khăn lớn cho Đồng bằng sông Cửu Long. Trong 10 năm qua, xu hướng xuất hiện các trận lũ lớn và lũ trung bình đã dần giảm, trong khi số trận lũ nhỏ lại gia tăng[7]. Điều này cho thấy lũ lụt tại Đồng bằng sông Cửu Long đang dần giảm qua các năm[8]. Sự suy giảm lũ dẫn đến một số hệ quả tiêu cực đối với môi trường và hệ sinh thái, bao gồm lượng cá suy giảm và tình trạng sạt lở gia tăng do thiếu nước và phù sa[9].
Bên cạnh đó, mực nước biển dâng làm gia tăng nguy cơ ngập lụt và tác động đáng kể đến tài nguyên đất cũng như cơ sở hạ tầng. Trong 20 năm qua, mực nước biển trung bình đã dâng từ 2-3 mm mỗi năm[10]. Dự báo đến cuối thế kỷ 21, mực nước biển sẽ dâng từ 0,5-1 mét[11]. Ước tính hàng trăm nghìn ha đất sẽ bị nhấn chìm và hàng triệu người có thể mất nhà cửa[12]. Mực nước biển dâng cũng khiến hệ thống đê biển có nguy cơ bị tràn và vỡ, ngay cả khi không xảy ra bão lớn[13].
Giải pháp ứng phó với các thách thức do biến đổi khí hậu
Bài viết liên quan
Đăng nhập / Đăng ký
Tiếp tục mà không cần tài khoản
Đăng nhập / Đăng ký
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN