03/06/2025
Tin tức & Báo cáo mới nhất / Vietnam Briefing
Bình luận: Không có bình luận.
The Mekong Delta, known as the “rice bowl” (vựa lúa) of Vietnam, is a vital region contributing 60% of the country’s agricultural land and nearly 16% of aquaculture land. However, the region is currently facing severe impacts from climate change, directly threatening the livelihoods of its residents. This article explores the significant effects of climate change in the Mekong Delta, potential solutions, and the implications for foreign investment in the region.
Tình hình biến đổi khí hậu và tác động của nó
The Mekong Delta plays a critical role in Vietnam’s agricultural economy, contributing 55% of its rice production, including 90% of its exports. Additionally, the region provides over 60% of the country’s aquatic products and more than 70% of its fruit production. However, climate change is becoming a challenging factor for these key industries. The region is experiencing extreme weather events, bao gồm hạn hán, xâm nhập mặn, lũ lụt và mực nước biển dâng cao.
Trong 5 tháng đầu năm 2024, hạn hán và xâm nhập mặn đã khiến hơn 50.000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt, gần 1.000 tuyến đường, nhà cửa, cầu cống bị hư hỏng do sụt lún, xói mòn.[1]. Khu vực này mất từ 300 đến 500 ha đất mỗi năm, riêng Cà Mau mất hơn 5.300 ha đất và rừng ngập mặn kể từ năm 2011[2]. Hơn nữa, hạn hán đã khiến hệ thống kênh rạch, sông ngòi ở hàng trăm ngàn hecta rừng bị khô cạn, dẫn đến nguy cơ cháy rừng đáng kể.[3].
Số vụ sạt lở đất ở Đồng bằng sông Cửu Long theo tỉnh (tại sự kết thúc của 2024) (%)
100% = 743 vụ lở đất
Nguồn: Viện nghiên cứu tài nguyên nước miền Nam
Hạn hán và xâm nhập mặn đang diễn biến nghiêm trọng tại nhiều khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Xâm nhập mặn mùa khô năm 2023-2024 đến sớm và sâu hơn trung bình nhiều năm[4]. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân gây hạn hán và xâm nhập mặn ở ĐBSCL là do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño, với thời gian nắng kéo dài khiến lượng nước mặt lớn ở các cánh đồng, kênh rạch, sông ngòi, hồ chứa bốc hơi.[5]. Bên cạnh các yếu tố tự nhiên, hoạt động của con người cũng góp phần đáng kể vào sự xâm nhập mặn. Tình hình càng trầm trọng hơn do khai thác nước ngầm quá mức và khai thác cát lòng sông[6].
Lũ lụt thất thường cũng đang gây ra những khó khăn lớn cho Đồng bằng sông Cửu Long. Trong 10 năm qua, xu hướng lũ lớn và trung bình đã giảm dần, trong khi lũ nhỏ lại tăng[7]. Điều này có nghĩa là lũ lụt ở Đồng bằng sông Cửu Long đang giảm dần qua các năm[8]. Việc giảm lũ lụt dẫn đến một số hậu quả tiêu cực về môi trường và sinh thái, bao gồm ít cá hơn và xói mòn gia tăng do thiếu nước và trầm tích[9].
Hơn nữa, mực nước biển dâng cao làm tăng nguy cơ lũ lụt và tác động đáng kể đến tài nguyên đất đai và cơ sở hạ tầng. Trong 20 năm qua, mực nước biển trung bình đã dâng 2-3 mm mỗi năm[10]. Dự báo mực nước biển sẽ dâng cao 0,5-1m vào cuối thế kỷ 21[11]. Người ta ước tính rằng hàng trăm ngàn hecta đất sẽ bị ngập và hàng triệu người có thể mất nhà cửa[12]Mực nước biển dâng cao cũng khiến hệ thống đê biển có nguy cơ tràn bờ và vỡ, ngay cả khi không có bão lớn[13].
