Hầu hết các mỏ đất hiếm của Việt Nam đều nằm ở vùng núi phía Bắc. Các mỏ chính tập trung ở các tỉnh như Lai Châu, Lào Cai và Yên Bái. Các mỏ này nằm trong quy hoạch phát triển khoáng sản quốc gia của chính phủ nhằm hỗ trợ sự phát triển của ngành công nghiệp đất hiếm trong nước.[5].

Provinces with rare earth deposits

(Bản đồ trước khi sáp nhập hành chính)

Nguồn: Bản tổng hợp của B&Company từ Quyết định số 866/QD-TTg

Sản xuất và chế biến khoáng sản đất hiếm của Việt Nam

Mặc dù sở hữu tiềm năng đáng kể, sản lượng khai thác khoáng sản đất hiếm của Việt Nam vẫn còn tương đối hạn chế. Việc khai thác và chế biến đất hiếm đòi hỏi công nghệ tiên tiến cho quá trình tách và tinh chế, điều mà Việt Nam vẫn đang phát triển. Hơn nữa, những lo ngại về môi trường và sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý đã làm chậm quá trình cấp phép và mở rộng các dự án khai thác. Do đó, sản lượng của Việt Nam vào năm 2025 chỉ đạt khoảng 150 tấn, tương đương 0,041 tỷ tấn/năm.

Rare earths mine production in the world (2025)

100% = 390 nghìn tấn

Nguồn: Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ

Ngoài khai thác mỏ, năng lực chế biến vật liệu đất hiếm của Việt Nam vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Hầu hết các hoạt động khai thác đất hiếm ở Việt Nam trước đây tập trung vào thăm dò hoặc khai thác sơ bộ hơn là tách và tinh chế ở giai đoạn cao.[6]Nếu không có đủ năng lực tinh luyện trong nước, Việt Nam có nguy cơ chỉ đóng vai trò là nhà cung cấp nguyên liệu thô thay vì nắm bắt được các phân khúc giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng. Điều này nhấn mạnh rằng việc phát triển công nghệ chế biến và thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực tinh luyện và sản xuất vật liệu tiên tiến sẽ rất quan trọng để Việt Nam có thể phát huy hết tiềm năng kinh tế của tài nguyên đất hiếm.[7].

Định hướng của chính phủ

Chính phủ Việt Nam coi khoáng sản đất hiếm là nguồn tài nguyên chiến lược quốc gia do tầm quan trọng của chúng trong các ngành công nghệ cao, có khả năng hỗ trợ sự tham gia của Việt Nam vào chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu. Các khoáng sản chiến lược này đòi hỏi quản lý chặt chẽ và quy hoạch phát triển dài hạn, như đã nêu trong Luật sửa đổi về Địa chất và Khoáng sản.[8].

Do đó, Việt Nam duy trì sự kiểm soát chặt chẽ về mặt pháp lý đối với việc khai thác và buôn bán đất hiếm. Các hoạt động khai thác và chế biến phải được thực hiện bởi các đơn vị được cấp phép dưới sự giám sát của chính phủ, và các dự án phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường, kỹ thuật và đầu tư. Việc xuất khẩu quặng đất hiếm thô bị cấm, thay vào đó khuyến khích chế biến trong nước và sản xuất gia tăng giá trị.

Song song với các biện pháp kiểm soát quy định, Việt Nam tích cực tìm kiếm sự hợp tác quốc tế và đầu tư nước ngoài để phát triển ngành công nghiệp đất hiếm. Các cơ quan chính phủ đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với các công ty nước ngoài sở hữu công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực tách, tinh chế và sản xuất các sản phẩm đất hiếm. Việt Nam đặc biệt hoan nghênh các nhà đầu tư có khả năng chuyển giao công nghệ chế biến hiện đại, phát triển các cơ sở chế biến sâu và hỗ trợ tạo ra chuỗi giá trị đất hiếm hoàn chỉnh trong nước.[9].

Ví dụ, năm 2023, trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Mỹ Joe Biden tới Việt Nam, một Biên bản ghi nhớ song phương đã được ký kết nhằm tăng cường hợp tác kỹ thuật để hỗ trợ nỗ lực của Việt Nam trong việc định lượng nguồn tài nguyên đất hiếm (REE) và tiềm năng kinh tế, thu hút đầu tư chất lượng cho lĩnh vực đất hiếm tích hợp.[10]Năm 2024, công ty đất hiếm Việt Nam Tập đoàn Hùng Thịnh đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Tập đoàn Trident Global Holdings của Hàn Quốc để phát triển các dự án khai thác và chế biến đất hiếm tại Việt Nam.[11].

Bên cạnh đó, thị trường đất hiếm Việt Nam còn có sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài khác, trong đó có Công ty TNHH SRE Việt Nam – một công ty thuộc sở hữu của Nhật Bản (mã số thuế 100%) dưới sự quản lý của Tập đoàn Thương mại Tokai.[12]Công ty bắt đầu đầu tư vào nhà máy chế biến đất hiếm tại Hà Nam năm 2008 với công suất hàng năm là 1.198 tấn và có kế hoạch tăng gấp ba lần vào năm 2025.[13]Năm 2023, cuộc đấu giá nhượng quyền khai thác mỏ Dong Pao đã thu hút công ty Blackstone Minerals của Úc.[14].

Representatives of Hung Hai Group and Trident Global Holdings

Nguồn: Bao tin tuc

Ý nghĩa đối với các nhà đầu tư nước ngoài

Ngành công nghiệp đất hiếm của Việt Nam mang đến những cơ hội đáng kể cho các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là những nhà đầu tư sở hữu công nghệ chế biến tiên tiến. Khoảng cách giữa tiềm năng tài nguyên và năng lực công nghiệp tạo ra cơ hội cho các công ty nước ngoài đầu tư vào các khâu tách, tinh chế và sản xuất chế biến, hiện đang là những phân khúc chưa phát triển trong chuỗi giá trị. Các công ty có thể cung cấp công nghệ chế biến hiện đại hoặc phát triển các cơ sở sản xuất kim loại đất hiếm, hợp kim hoặc nam châm vĩnh cửu có thể tìm thấy điều kiện thuận lợi trong ngành công nghiệp đất hiếm đang phát triển của Việt Nam.

Đồng thời, các nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng môi trường pháp lý và tính chất chiến lược của tài nguyên đất hiếm tại Việt Nam. Chính phủ cũng không khuyến khích xuất khẩu quặng đất hiếm thô mà ưu tiên các dự án góp phần gia tăng giá trị trong nước. Do đó, các nhà đầu tư nước ngoài thường cần hợp tác với các đối tác địa phương hoặc tham gia liên doanh để hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực này.

Đọc thêm

Việt Nam nổi lên như một trung tâm thương mại sản xuất của ASEAN

Gợi ý cho các nhà đầu tư vào thị trường sản xuất thông minh tại Việt Nam.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] Vietnambiz đưa tin, các công ty Hàn Quốc đang đầu tư mở rộng kinh doanh kim loại đất hiếm tại Việt Nam, https://vietnambiz.vn/doanh-nghiep-han-quoc-dau-tu-mo-rong-kinh-doanh-kim-loai-dat-hiem-tai-viet-nam-20251217204240142.htm

[2] Công ty LS Cable & System Vietnam và LS Eco Energy thông báo quyết định đầu tư vào lĩnh vực kim loại đất hiếm, http://lscv.com.vn/en/newsmedia/news/view?boardno=650

[3] Công ty LS Cable & System Việt Nam, LS Cable & System đang thăm dò thị trường nhà máy sản xuất nam châm đất hiếm tại Mỹ nhằm đảm bảo các tài sản chiến lược cho chuỗi cung ứng Hàn Quốc - Mỹ. http://lscv.com.vn/en/newsmedia/news/view?boardno=648

[4] Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, Tóm tắt Hàng hóa Khoáng sản năm 2026, https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2026/mcs2026-rare-earths.pdf

[5] Quyết định số 866/QD-TTg, Phê duyệt Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Quyet-dinh-866-QD-TTg-2023-Quy-hoach-tham-do-khai-thac-che-bien-va-su-dung-cac-loai-khoang-san-573087.aspx

[6] Saigon Times, Khai thác thô các nguyên tố đất hiếm không thể mang lại đột phá, https://thesaigontimes.vn/dat-hiem-khong-the-dot-pha-neu-van-khai-thac-tho/

[7] Nông nghiệp và Môi trường, Khoáng sản đất hiếm và khoáng sản chiến lược của Việt Nam: Giải pháp từ Đại học Mỏ và Địa chất Hà Nội., https://nongnghiepmoitruong.vn/dat-hiem-va-khoang-san-chien-luoc-viet-nam-loi-giai-tu-truong-dai-hoc-mo–dia-chat-d787451.html

[8] Luật số 147/2025/QH15, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và Khoáng sản, https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Luat-Dia-chat-va-khoang-san-sua-doi-2025-so-147-2025-QH15-675265.aspx

[9] Tin Bắc Ninh, Việt Nam sẽ thúc đẩy chuyển giao công nghệ chế biến sâu các nguyên tố đất hiếm, https://baobacninhtv.vn/viet-nam-se-thuc-day-chuyen-giao-cong-nghe-che-bien-sau-dat-hiem.bbg

[10] Thông tin tóm tắt từ Đại sứ quán và Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Việt Nam: Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Hoa Kỳ - Việt Nam, https://vn.usembassy.gov/fact-sheet-president-joseph-r-biden-and-general-secretary-nguyen-phu-trong-announce-the-us-vietnam-comprehensive-strategic-partnership/

[11] Bao tin tuc, Triển vọng khai thác khoáng sản đất hiếm tại Việt Nam thông qua hợp tác kinh doanh Việt Nam - Hàn Quốc, https://baotintuc.vn/doanh-nghiep-san-pham-dich-vu/trien-vong-khai-thac-dat-hiem-o-viet-nam-tu-hop-tac-doanh-nghiep-viet-nam-han-quoc-20240719111455944.htm

[12] Công ty TNHH Thương mại Tokai, Thông tin công ty, https://www.tokaitrade.jp/en/company

[13] Tờ The Investor đưa tin: Công ty SRE của Nhật Bản dự kiến tăng gấp ba sản lượng chế biến đất hiếm tại Việt Nam lên 3.929 tấn, https://theinvestor.vn/japan-invested-sre-to-triple-rare-earth-processing-in-vietnam-to-3929-tons-d14292.html

[14] Backstone Minerals, Cập nhật về quặng đất hiếm tại Việt Nam. https://blackstoneminerals.com.au/announcements/5219544