Theo Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), lĩnh vực công trình xanh của Việt Nam mang lại cơ hội đầu tư lớn nhất trong đầu tư xanh, với giá trị gần $80 tỷ. Con số này vượt qua lĩnh vực năng lượng tái tạo, đứng thứ hai với tiềm năng đầu tư $59 tỷ. Những số liệu này cho thấy sức hấp dẫn tài chính của hạ tầng bền vững và vai trò của nó trong việc định hình diện mạo đô thị tương lai của Việt Nam.

Thách thức đối với công trình xanh tại Việt Nam

Tuy nhiên, để khai mở toàn bộ tiềm năng của xây dựng xanh tại Việt Nam cần vượt qua những rào cản then chốt, chủ yếu bắt nguồn từ những quan niệm sai lầm của các nhà đầu tư. Nhiều chủ đầu tư lo ngại rằng việc xây dựng và phát triển công trình xanh sẽ làm tăng chi phí đầu tư thêm 20-30% hoặc thậm chí cao hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu toàn cầu cho thấy, dù công trình xanh cần thêm 3-8% vốn đầu tư so với công trình thông thường, chúng mang lại lợi ích dài hạn đáng kể, bao gồm tiết kiệm năng lượng 15-30%, giảm phát thải carbon 30-35%, tiết kiệm nước 30-50% và giảm 50-70% chi phí xử lý chất thải [10].

Bên cạnh những lo ngại về chi phí, lĩnh vực công trình xanh tại Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều rào cản, như thiếu chứng nhận cho vật liệu xanh và tiết kiệm năng lượng, cũng như thiếu hụt đội ngũ chuyên gia có kỹ năng và kinh nghiệm trong xây dựng xanh. Việc giải quyết những thách thức này sẽ là yếu tố then chốt để thúc đẩy nhanh việc áp dụng công trình xanh và khai mở toàn bộ tiềm năng của ngành tại Việt Nam [11].

Chính sách của Chính phủ hỗ trợ công trình xanh

Để vượt qua thách thức và thúc đẩy tăng trưởng công trình xanh, Bộ Xây dựng (MoC) đang phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan nhằm đề xuất các quy định quan trọng. Các nội dung này bao gồm danh mục dự án xanh đủ điều kiện tiếp cận tín dụng xanh và quy định dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng, dự kiến sẽ được đưa vào Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2025.

MoC hướng dẫn chính quyền địa phương, doanh nghiệp và nhà đầu tư tích hợp tiêu chí công trình xanh vào phân loại đô thị, xếp hạng chung cư và phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời, Bộ đang sửa đổi QCVN 09:2017/BXD, xây dựng các tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng và thiết lập các chuẩn mực đầu tư nhằm hỗ trợ các bên liên quan ước tính chi phí công trình xanh.

Các ưu đãi của Chính phủ đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy xây dựng xanh. Trong 5 năm qua, MoC, cùng với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) của UNDP, đã triển khai dự án Hiệu quả năng lượng trong các tòa nhà thương mại và nhà ở cao tầng (EECB), qua đó chứng minh các giải pháp giúp giảm 25-67% mức tiêu thụ năng lượng với chỉ 3% tăng thêm trong chi phí đầu tư, đồng thời hoàn vốn trong vòng 5 năm.

Ngoài ra, ngành xây dựng Việt Nam đã ban hành các chính sách sau để tạo thuận lợi cho việc xây dựng công trình xanh:

– Nghị quyết 55-NQ/TW về Định hướng Chiến lược Phát triển Năng lượng Quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045;

– Luật Xây dựng sửa đổi (2020);

– Chương trình Sử dụng Năng lượng Tiết kiệm và Hiệu quả Việt Nam 2019-2030;

– Quyết định 1393/QD-TTg về “Chiến lược Tăng trưởng Xanh Quốc gia”;

Cơ hội thâm nhập thị trường và các trường hợp điển hình cho doanh nghiệp Nhật Bản

Lĩnh vực công trình xanh tại Việt Nam mang lại nhiều cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Nhật Bản, nhờ nhu cầu ngày càng tăng đối với các công trình tiết kiệm năng lượng, đặc biệt tại các khu công nghiệp và nhà kho. Đồng thời, Chính phủ đang triển khai các ưu đãi thuế, các khoản vay xanh lãi suất thấp và quy trình phê duyệt được tinh giản nhằm thúc đẩy xây dựng bền vững. Với nhu cầu gia tăng cùng sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách, thị trường công trình xanh của Việt Nam rất hấp dẫn và cởi mở với nhà đầu tư nước ngoài, tạo cơ hội lớn để các doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng năng lực trong công nghệ xây dựng bền vững.

Các doanh nghiệp Nhật Bản có thể tận dụng thế mạnh của mình bằng cách phát triển các khu công nghiệp đạt chứng nhận xanh, tích hợp các giải pháp năng lượng tái tạo, và cung cấp vật liệu xây dựng ít carbon cùng các công nghệ thông minh. Những ví dụ thành công bao gồm Sumitomo Corporation[12], doanh nghiệp đã phát triển các Khu công nghiệp Thăng Long tại Hà Nội, Vĩnh Phúc và Hưng Yên với hạ tầng bền vững; và Sojitz Corporation[13], đơn vị đang đầu tư vào Khu công nghiệp Loteco tại Đồng Nai, tích hợp các giải pháp thông minh và thân thiện với môi trường.

Bằng cách tham gia vào thị trường đang mở rộng này, các doanh nghiệp Nhật Bản có thể đồng hành với chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam, đồng thời giành lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực xây dựng bền vững.

[1] https://vneconomy.vn/vietnams-green-building-certifications-sharply-increase-exceeding-targets.htm

[2] https://vietnam.vnanet.vn/english/print/green-buildings-in-vietnam-double-last-year-388166.html

[3] https://english.vov.vn/en/society/green-buildings-in-vietnam-double-last-year-post1154777.vov

[4] https://baochinhphu.vn/thuc-day-chuong-trinh-quoc-gia-su-dung-nang-luong-tiet-kiem-hieu-qua-102220714113237189.htm

[5] https://vneconomy.vn/vietnams-green-building-certifications-sharply-increase-exceeding-targets.htm

[6] https://baodautu.vn/tang-nhanh-cac-cong-trinh-xanh-tai-viet-nam-d245044.html

[7] https://www.reccessary.com/en/news/vn-market/vietnam-green-building-surge-2024

[8] https://www.climatebonds.net/resources/reports/green-infrastructure-investment-opportunities-giio-vietnam

[9] https://vneconomy.vn/techconnect//cong-trinh-cong-nghiep-xanh-viet-nam-dang-tang-manh.htm

[10] https://vneconomy.vn/so-luong-cong-trinh-xanh-van-con-khiem-ton.htm

[11] https://nhandan.vn/phat-trien-cong-trinh-xanh-chuyen-dong-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-thuc-tien-post834868.html

[12] https://vccinews.vn/news/55816/sumitomo-va-cnctech-ky-ket-bien-ban-ghi-nho-hop-tac-chien-luoc.html

[13] https://vnexpress.net/khu-cong-nghiep-xanh-loteco-2703062.html

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.