Kế hoạch hành động quốc gia của Việt Nam về nền kinh tế tuần hoàn đến năm 2035 nhằm giải quyết các thách thức về môi trường trong khi vẫn đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững. Với tình trạng cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm ngày càng gia tăng, chính phủ đang tập trung vào việc giảm thiểu chất thải, năng lượng tái tạo và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

The current state of Vietnam’s Environment and Economic

Vietnam’s economy is growing strongly, with GDP surpassing 476 billion USD in 2024, marking a 7% increase compared to 2023[2]. Ngành công nghiệp đã chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể, với chỉ số sản xuất công nghiệp tăng hơn 8% so với cùng kỳ năm trước[3]. Additionally, the country’s urbanization rate has exceeded 44%, reflecting a 16% increase from the previous year[4].

Tuy nhiên, sự mở rộng nhanh chóng của sản xuất công nghiệp và đô thị hóa đã đặt môi trường Việt Nam vào tình trạng nghiêm trọng. Năm 2024, cả nước thải ra khoảng 60.000 tấn rác thải mỗi ngày, trong đó khu vực đô thị chiếm hơn 60% khối lượng này[5]. Tính đến năm 2023, 55% chất thải được xử lý thông qua chôn lấp không hợp vệ sinh, 20% được xử lý thông qua đốt ngoài trời và chỉ có 10% được xử lý và tái chế đúng cách.[6]Để giải quyết vấn đề cấp bách này, chính phủ đã đưa ra Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nền kinh tế tuần hoàn đến năm 2035, đưa ra lộ trình rõ ràng để cải thiện quản lý chất thải, tăng cường nỗ lực tái chế và chuyển đổi sang nền kinh tế bền vững.

Government Plan for Circular Economy

Ngày 23 tháng 01 năm 2025, Phó Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 222/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nền kinh tế tuần hoàn đến năm 2035. Với mục tiêu rõ ràng và có thể định lượng được đến năm 2030, Chính phủ đặt mục tiêu thúc đẩy sản xuất năng lượng tái tạo, tối đa hóa việc tái sử dụng vật liệu, giảm thiểu phát sinh chất thải và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Nguồn: Thuvienphapluat

Ngoài ra, Chính phủ đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2035. Mục tiêu là định vị đất nước là nhà cung cấp chính về công nghệ, thiết bị, sản phẩm, dịch vụ và đầu tư cho nền kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, Việt Nam cam kết nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và đảm bảo phát triển bền vững.

Thách thức cho việc thực hiện

Việc triển khai nền kinh tế tuần hoàn đòi hỏi những thay đổi mang tính hệ thống trong các ngành công nghiệp, khuôn khổ chính sách và hành vi của người tiêu dùng, điều này đặt ra một số trở ngại. Thứ nhất, một trong những thách thức lớn nhất trong việc áp dụng nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam là thiếu nhận thức và hiểu biết về mô hình này, đặc biệt là trong các doanh nghiệp và công chúng nói chung. Trong nhiều trường hợp, người dân vẫn chưa hình thành thói quen tái sử dụng, tái chế và giảm thiểu chất thải trong cuộc sống hàng ngày. Theo khảo sát năm 2023 của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, 80,6% hộ gia đình và 75,5% doanh nghiệp cho biết họ thiếu động lực phân loại rác tại nguồn, vì rác thải đã phân loại cuối cùng được trộn lẫn với nhau trong quá trình thu gom và chuyển đi xử lý tập trung[7]. Thứ hai, cơ sở hạ tầng và công nghệ của Việt Nam vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế tuần hoàn. Mặc dù đã có những cải thiện trong việc thu gom, xử lý và tái chế rác thải, cả khu vực thành thị và nông thôn vẫn thiếu các cơ sở xử lý và tái chế rác thải đầy đủ[8]. Cuối cùng, những hạn chế về tài chính đặt ra một thách thức đáng kể khác. Việc triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn đòi hỏi đầu tư đáng kể vào công nghệ, cơ sở hạ tầng và đào tạo lực lượng lao động. Điều này đặc biệt khó khăn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, những doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn tài chính và vốn[9].

Phần kết luận