Việt Nam đã khởi đầu năm 2026 bằng một cuộc cải cách chính sách lao động đáng kể, tác động đến hàng triệu người lao động và hàng nghìn doanh nghiệp trên cả nước. Ngày 10 tháng 11 năm 2025, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, quy định mức tăng bình quân 7.2% đối với lương tối thiểu vùng cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, với mức mới có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Mức tăng này dao động từ VND 250.000 đến VND 350.000 (khoảng US$9,50 đến US$13,30) mỗi tháng, tùy theo vùng.

Việc điều chỉnh chính sách này đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong bối cảnh lao động của Việt Nam, cân bằng giữa phúc lợi người lao động và tính bền vững kinh tế trong bối cảnh phục hồi sau đại dịch và áp lực lạm phát. Đối với cả các doanh nghiệp trong nước và các công ty có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, việc hiểu rõ những thay đổi này là điều cần thiết để duy trì tuân thủ pháp luật và quản lý chi phí lao động hiệu quả trong năm 2026.

Phân loại mức lương tối thiểu vùng được cập nhật

Hệ thống lương tối thiểu của Việt Nam được chia thành bốn vùng miền riêng biệt, mỗi vùng phản ánh các mức độ phát triển kinh tế và chi phí sinh hoạt khác nhau. Bốn vùng miền này có thể được định nghĩa như sau:

Vùng I: Các đô thị trung tâm và đầu mối kinh tế có chi phí sinh hoạt và mức sàn lương cao nhất, đặc trưng bởi cạnh tranh gay gắt về lao động có tay nghề và sự tập trung của các dịch vụ giá trị gia tăng cao cùng ngành sản xuất tiên tiến.

Vùng II: Các khu vực lan tỏa công nghiệp và vùng vệ tinh xung quanh các thành phố lớn, cân bằng giữa chi phí lao động và nguồn cung nhân lực, đồng thời là điểm đến quan trọng cho mở rộng sản xuất và logistics.

Vùng III: Các cơ sở sản xuất đang phát triển với chi phí lao động thấp hơn và nguồn nhân lực dồi dào, chủ yếu thu hút các ngành thâm dụng lao động, nhạy cảm về chi phí và hỗ trợ phân bố lại công nghiệp.

Vùng IV: Chủ yếu là khu vực nông thôn và kém phát triển với mức lương tối thiểu thấp nhất, trong đó trọng tâm chính sách đặt vào tạo việc làm cơ bản, ổn định xã hội và phát triển kinh tế từng bước.

Nghị định số 128/2025/NĐ-CP đã chuyển sang áp dụng đơn vị hành chính cấp xã để xác định mức lương tối thiểu, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2025. Cơ cấu mới sẽ bao gồm 2.636 xã, 672 phường và 13 khu hành chính đặc biệt. Trong số này, 3.193 đơn vị được thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất hoặc điều chỉnh địa giới[1]. Do quá trình sắp xếp hành chính vẫn đang diễn ra, doanh nghiệp được khuyến nghị rà soát lại vùng cụ thể của mình.

Mặc dù nhiều khu vực được điều chỉnh tăng để phản ánh sự phát triển hạ tầng, một số địa phương tại các tỉnh như Quang Ninh và Quang Tri đã được phân loại giảm xuống (ví dụ: từ Vùng I hoặc III xuống Vùng IV) để phù hợp hơn với ranh giới cấp xã mới. Để bảo đảm tuân thủ và tối ưu chi phí lao động, doanh nghiệp nên đối chiếu địa điểm của mình với Phụ lục địa bàn mới nhất ban hành theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP (đã cập nhật danh mục trước đó của Nghị định số 128/2025/NĐ-CP) để xác định thuộc Vùng I, II, III hay IV[2].

Number of localities by minimum wage region (As of January 2026)

100% = 3.321 đơn vị hành chính cấp xã

Nguồn: Kinh tế VN

Việc điều chỉnh một số địa phương sau 1,5 năm triển khai (tính từ tháng 7 năm 2024 đến hết tháng 12 năm 2025), với Vùng I tăng thêm 39 địa phương, Vùng II giảm 16, Vùng III giảm 8 và Vùng IV giảm 15, không làm thay đổi đáng kể tổng số 3.321 đơn vị hành chính cấp xã trên phạm vi cả nước.

Bảng lương tối thiểu mới cho năm 2026

Kể từ năm 2000, Việt Nam đã điều chỉnh lương tối thiểu 20 lần, trong đó phần lớn các lần sửa đổi (15 trong số 18) có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1, trùng với thời điểm bắt đầu năm tài chính. Các điều chỉnh ngoài lịch này thường phản ánh những điều kiện kinh tế đặc biệt, chẳng hạn như đợt tăng lương vào ngày 1 tháng 7 năm 2024 được thực hiện trong giai đoạn phục hồi hậu COVID-19[3].

Từ năm 2026, mức lương tối thiểu tháng theo vùng sẽ tăng như sau: Vùng I tăng 350.000 VND; Vùng II tăng 320.000 VND; Vùng III tăng 280.000 VND; và Vùng IV tăng 250.000 VND so với mức lương tối thiểu hiện hành. Mức lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh, trong đó Vùng I tăng từ VND 23.800 lên VND 25.500 mỗi giờ, giữ nguyên khoảng chênh lệch tương ứng giữa các vùng. Các mức theo giờ này mang lại sự bảo vệ pháp lý tốt hơn cho lao động làm việc bán thời gian và người lao động theo hình thức làm việc linh hoạt[4]. Mức lương tối thiểu nêu trên tương ứng với mức tăng bình quân 7.2% so với mức lương tối thiểu hiện hành.

Bảng lương tối thiểu tháng và theo giờ cho người lao động Việt Nam
(có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026)

Nguồn: Báo điện tử Chính phủ

One of the reasons for increasing the minimum wage is that various socio-economic factors have eroded the real value of the 2024 minimum wage due to rising consumer prices. The CPI index is projected to increase by an average of 3.7% per year in 2025 and 2026. Without adjustment, by the end of 2026, the current minimum wage would fall approximately 6.6% below the minimum living needs of workers and their families. According to the Ministry of Home Affairs, a 7.2% adjustment would exceed the projected minimum living standard through the end of 2026 by about 0.6%, thereby helping to improve incomes and enable workers to achieve a better quality of life

Xét về mặt lịch sử, trong giai đoạn 2021-2025, lương tối thiểu của Việt Nam ghi nhận xu hướng tăng ổn định. Ở Vùng I, lương tối thiểu tăng từ 4,42 triệu đồng/tháng năm 2021 lên 4,68 triệu đồng năm 2022, đạt 4,96 triệu đồng năm 2024 và tiếp tục tăng lên 5,31 triệu đồng/tháng năm 2025 theo các nghị định liên tiếp của Chính phủ. Trong cùng giai đoạn, Vùng IV ghi nhận mức tăng từ 3,07 triệu đồng lên 3,70 triệu đồng/tháng[6].

Nhìn chung, lương tối thiểu đã tăng khoảng 630.000-890.000 đồng/tháng trong vòng 5 năm, với tốc độ vượt mức lạm phát bình quân và tăng giá chung, qua đó khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc cải thiện phúc lợi người lao động và tăng cường an sinh xã hội.

Comparison of Monthly Minimum Wage

Đơn vị: triệu đồng

Nguồn: Thư Viện Pháp Luật Việt Nam

Tác động kinh doanh và yêu cầu tuân thủ

Tác động trực tiếp đến tiền lương

Lương tối thiểu là mức lương thấp nhất làm căn cứ để giao kết và trả lương cho người lao động, bảo đảm tiền lương theo công việc hoặc chức danh của người lao động làm đủ thời giờ làm việc hoặc hoàn thành định mức lao động, công việc đã thỏa thuận không được thấp hơn mức lương tối thiểu. Tất cả người sử dụng lao động phải rà soát cơ cấu tiền lương hiện tại và bảo đảm không có người lao động nào được trả thấp hơn mức lương tối thiểu vùng áp dụng.

Đối với các doanh nghiệp đặt tại khu công nghiệp hoặc khu chế xuất, mức lương tối thiểu cao nhất sẽ được áp dụng[7]. Quy định này bảo đảm người lao động tại các khu vực có ý nghĩa kinh tế quan trọng này được hưởng mức thu nhập cạnh tranh, không phụ thuộc vào vị trí cụ thể trong khu vực.

Tác động đến chi phí sản xuất

Theo đánh giá tác động của Bộ Nội vụ, chi phí sản xuất sẽ tăng trung bình từ 0,51 TP3T đến 0,61 TP3T trên toàn nền kinh tế. Tuy nhiên, tác động này thay đổi đáng kể tùy theo ngành. Tác động sẽ rõ rệt hơn ở các ngành thâm dụng lao động, như dệt may, giày dép và quần áo, nơi chi phí lao động có thể tăng khoảng 1,11 TP3T đến 1,21 TP3T.[8]. Các doanh nghiệp trong những lĩnh vực này phải tính toán mức lương tối thiểu mới vào ngân sách vận hành và chiến lược định giá năm 2026 để duy trì khả năng cạnh tranh đồng thời bảo đảm lợi nhuận.

Đối với nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất giá trị cao hoặc dịch vụ, tác động trực tiếp có thể không lớn, vì phần lớn đã trả lương cao hơn đáng kể so với mức tối thiểu. Tuy nhiên, ngay cả các doanh nghiệp này cũng cần cập nhật hệ thống tiền lương và hồ sơ tài liệu để phản ánh việc tuân thủ các yêu cầu pháp lý mới.

Bảo hiểm xã hội và các khoản đóng bắt buộc

Có lẽ tác động tài chính đáng kể nhất xuất phát từ hiệu ứng lan tỏa đối với các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc. Thay đổi này sẽ ảnh hưởng đến nhiều nội dung được tính dựa trên mức lương theo quy định pháp luật, bao gồm bảo hiểm xã hội (SI), bảo hiểm y tế (HI), phí công đoàn và bảo hiểm thất nghiệp (UI), cũng như các chế độ từ bảo hiểm xã hội.

Theo Điều 5 và Điều 15 của Quyết định số 595/QD-BHXH, mức lương dùng để tính đóng UI, cũng là mức lương dùng để đóng SI bắt buộc, không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng áp dụng[9]. Do đó, việc tăng lương tối thiểu vùng sẽ tự động làm tăng mức đóng SI và UI bắt buộc.

At the same time, with the increase in regional minimum wages, the maximum unemployment benefit will rise accordingly. Under Clause 1 Article 38 of the 2025 Law on Employment, monthly unemployment benefits equal 60% of the average insured wage over the six months prior to unemployment, capped at five times the regional minimum wage in the final contribution month (revised from the 2013 law)[10].

Có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa hằng tháng sẽ là:

– Khu vực I: 26,55 triệu đồng (+1,75 triệu)

– Khu vực II: 23,65 triệu đồng (+1,60 triệu)

– Khu vực III: 20,70 triệu đồng (+1,40 triệu)

– Khu vực IV: 18,50 triệu đồng (+1,25 triệu)

Employees whose salary for insurance contribution purposes exceeds the old caps will need to pay a higher portion of their unemployment insurance contributions, as will employers, since both parties contribute 1% of salary toward unemployment insurance.

Quy định áp dụng đối với người sử dụng lao động

Người sử dụng lao động hoạt động trong một khu vực cụ thể phải áp dụng mức lương tối thiểu được quy định cho khu vực đó. Nếu người sử dụng lao động có đơn vị hoặc chi nhánh hoạt động tại các khu vực có mức lương tối thiểu khác nhau, thì từng đơn vị hoặc chi nhánh phải áp dụng mức lương tối thiểu của khu vực nơi đơn vị hoặc chi nhánh đó hoạt động.

Người sử dụng lao động hoạt động trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu công nghệ số tập trung nằm trên các địa bàn có mức lương tối thiểu khác nhau thì phải áp dụng mức lương tối thiểu cao nhất. Quy định này nhằm ngăn ngừa việc chênh lệch tiền lương và bảo đảm đối xử công bằng với người lao động trong các khu kinh tế đặc thù.

Đối với người lao động được trả lương theo tuần, ngày, sản phẩm hoặc theo hợp đồng khoán việc, mức lương quy đổi theo tháng hoặc theo giờ không được thấp hơn mức lương tối thiểu theo tháng hoặc theo giờ do pháp luật quy định. Người sử dụng lao động áp dụng các hình thức trả lương thay thế này phải bảo đảm việc tính quy đổi tuân thủ quy định của pháp luật lao động.

Nếu việc thay đổi đơn vị hành chính làm mức lương tối thiểu của một địa phương giảm xuống, người sử dụng lao động không được phép giảm tiền lương của người lao động được tuyển dụng vào hoặc trước ngày 31 tháng 12 năm 2025. Những người lao động này phải tiếp tục được hưởng mức lương tối thiểu đã áp dụng vào thời điểm đó. Quy định này có hiệu lực cho đến khi Chính phủ ban hành quy định mới.

Ngoài ra, theo Nghị định số 293/2025/ND-CP, năm 2026 cũng không có yêu cầu phải trả thêm 7% so với mức lương tối thiểu đối với người lao động có trình độ cao đẳng hoặc đại học. Đối với các hợp đồng ký trước ngày 1 tháng 1 năm 2026, người sử dụng lao động vẫn phải tiếp tục trả ít nhất 7% cao hơn mức lương tối thiểu vùng nếu đã có thỏa thuận này, trừ khi cả hai bên có thỏa thuận khác. Đối với các hợp đồng ký từ ngày 1 tháng 1 năm 2026 trở đi, không có nghĩa vụ phải trả phụ cấp 7%, nhưng tiền lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.

Phần kết luận

Việc tăng lương tối thiểu toàn quốc có hiệu lực từ tháng 1 năm 2026, cùng với một loạt các chính sách mới về đăng ký lao động, xử phạt hành chính, thuế đất nông nghiệp và chuyển giao công nghệ cho các dự án đường sắt lớn, là một phần của quá trình hiện đại hóa toàn diện môi trường pháp lý về lao động và kinh doanh của Việt Nam.

Việc tăng lương tối thiểu lên 7,21 TP3T mang đến những tín hiệu quan trọng về quỹ đạo kinh tế và các ưu tiên chính sách của Việt Nam. Chính phủ thể hiện rõ cam kết cải thiện đời sống người lao động đồng thời duy trì khả năng cạnh tranh của đất nước với tư cách là điểm đến sản xuất. Các doanh nghiệp đang hoạt động hoặc đang xem xét gia nhập thị trường Việt Nam nên nhìn nhận sự thay đổi chính sách này không phải là gánh nặng, mà là dấu hiệu của một nền kinh tế trưởng thành với quản trị lao động ngày càng tinh vi. Việc tuân thủ các yêu cầu về lương tối thiểu mới khá đơn giản đối với các công ty được quản lý tốt, trong khi những tác động rộng hơn đối với động lực thị trường lao động, mô hình phát triển vùng miền và khả năng cạnh tranh của các ngành cần được phân tích cẩn thận như một phần của kế hoạch chiến lược dài hạn.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền. 

Đọc thêm

Thị trường lao động Việt Nam và xu hướng tương lai

[1] https://vietnamnet.vn/en/vietnam-to-consolidate-into-34-provinces-and-3-321-communes-by-2025-2399871.html

[2] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Lao-dong-Tien-luong/Nghi-dinh-293-2025-ND-CP-quy-dinh-muc-luong-toi-thieu-lao-dong-lam-viec-theo-hop-dong-lao-dong-665866.aspx

[3] https://vneconomy.vn/luong-toi-thieu-du-kien-tang-cao-nhat-350-000-dong-tu-1-1-2026.htm

[4] https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/tu-1-1-2026-muc-luong-toi-thieu-duoc-tang-bao-nhieu-119251111091442629.htm

[5] https://baodautu.vn/bo-noi-vu-trinh-phuong-an-nang-luong-toi-thieu-72-tu-nam-2026-d397858.html

[6] https://fili.vn/2025/12/luong-toi-thieu-vung-nam-2026-tang-manh-nguoi-lao-dong-can-chu-y-gi-4260-1373256.htm

[7] https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/chinh-sach-moi/98102/toan-van-nghi-dinh-293-2025-nd-cp-muc-luong-toi-thieu-vung-tu-01-01-2026-voi-nguoi-lao-dong-lam-viec-theo-hop-dong-lao-dong

[8] https://diendandoanhnghiep.vn/tang-luong-toi-thieu-vung-tac-dong-sao-toi-chi-phi-doanh-nghiep-10164592.html

[9] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bao-hiem/Quyet-dinh-595-QD-BHXH-Quy-trinh-thu-bao-hiem-cap-so-bao-hiem-the-bao-hiem-2017-348047.aspx

[10] https://baohiemxahoi.gov.vn/tintuc/Pages/linh-vuc-bao-hiem-xa-hoi.aspx?ItemID=25707&CateID=168