Việc sáp nhập hành chính toàn quốc của Việt Nam năm 2025 nhằm tinh gọn bộ máy quản trị, giảm phân mảnh và nâng cao sức cạnh tranh vùng thông qua việc hợp nhất các vùng kinh tế trọng điểm. Trong cơ cấu mới này, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh (HCMC) vẫn là hai trung tâm kinh tế và quản trị quan trọng nhất của cả nước, định hình sự phát triển quốc gia. Sau cải cách, Hà Nội tập trung vào đổi mới sáng tạo, quản trị số, phát triển nguồn nhân lực và bảo tồn văn hóa–di sản, trong khi HCMC mở rộng thành một siêu đô thị tích hợp thế mạnh công nghiệp, logistics và kinh tế biển. Cùng nhau, hai thành phố tạo ra các cơ hội bổ trợ cho nhà đầu tư nước ngoài trên nhiều lĩnh vực.

Hanoi and HCMC in Vietnam’s Map

Tổng hợp của B&Company

Hà Nội sau sáp nhập hành chính toàn quốc

Hà Nội không được sáp nhập với các tỉnh khác trong đợt cải cách hành chính năm 2025 của Việt Nam. Năm 2008, Hà Nội đã mở rộng bằng cách sáp nhập tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh của Vĩnh Phúc và một phần Hòa Bình. Điều này tạo dư địa tăng trưởng đáng kể mà không cần sáp nhập thêm, khác với các đô thị dày đặc đang đối mặt với nút thắt hạ tầng[1]. Việc giữ nguyên Hà Nội giúp bảo toàn vai trò là thủ đô chính trị và hành chính, đồng thời cho phép tập trung vào nâng cao hiệu quả nội tại như mô hình chính quyền hai cấp mới.

Trong giai đoạn 2020-2024, Hà Nội đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 7.1%/năm, cao hơn mức trung bình cả nước (6%/năm)[2]. Trong chín tháng đầu năm 2025, Hà Nội đạt mức tăng trưởng 7.92% và dự kiến tăng trưởng cả năm đạt 8.5%[3]. Giai đoạn 2026 – 2030, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11% mỗi năm, đồng thời nâng cao chỉ số phát triển con người và phúc lợi. Thành phố xác định rõ mục tiêu trở thành “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”, định vị là trung tâm hàng đầu quốc gia về văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chính quyền Hà Nội gần đây nhấn mạnh việc xây dựng một thủ đô thông minh, hiện đại. Thành phố cũng đẩy nhanh triển khai quản trị số và số hóa dịch vụ công: chính quyền địa phương đã ban hành chỉ đạo bố trí nhân sự công nghệ thông tin ở tất cả các cấp hành chính để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong các dịch vụ công trực tuyến[6]. Thành phố đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tận dụng khu công nghệ cao hiện có (ví dụ: Khu Công nghệ cao Hòa Lạc)[7].

Hà Nội cũng lập kỷ lục mới về dòng vốn FDI: trong bảy tháng đầu năm 2025, Hà Nội thu hút 3,8 tỷ USD vốn FDI, chiếm 15.6% FDI cả nước. Điều này đưa Hà Nội đứng thứ ba so với các thành phố/tỉnh thành khác trong cả nước, sau HCMC và Bắc Ninh[8]. Các lĩnh vực trọng điểm bao gồm bất động sản, sản xuất, R&D, chuyển giao công nghệ và đào tạo chất lượng cao[9].

Tuy nhiên, Hà Nội cũng đối mặt với một số thách thức. Sau sáp nhập hành chính toàn quốc, Hà Nội có mật độ dân số cao nhất trong số 34 thành phố và tỉnh thành. Mật độ dân số cao này, đặc biệt tại khu vực trung tâm, gây ùn tắc, tạo áp lực lên hạ tầng và đẩy chi phí bất động sản cũng như chi phí sinh hoạt tăng lên. Quá trình đô thị hóa nhanh có nguy cơ gây áp lực lên giao thông, tiện ích và dịch vụ công, trong khi việc cân bằng giữa phát triển hiện đại với bảo tồn di sản vẫn là bài toán khó. Ngoài ra, mặc dù thành phố đang ưu tiên đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khả năng hấp thụ và triển khai hiệu quả vốn và nhân tài trong các lĩnh vực này vẫn còn chậm so với mục tiêu[10].

Top 5 Thành phố/Tỉnh thành Việt Nam có Mật độ Dân số cao nhất sau sáp nhập (2024)

Đơn vị: Người/km²

Nguồn: B&Company

Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập hành chính toàn quốc

Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, HCMC chính thức sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Trước đó, HCMC có diện tích 2.095 km² và 10 triệu dân. HCMC mới có diện tích khoảng 6.772 km² và dân số khoảng 14 triệu người, trở thành thành phố lớn nhất Việt Nam về dân số và là một siêu đô thị ở tầm quốc gia. Đơn vị sau sáp nhập hướng tới tích hợp các thế mạnh bổ trợ của ba đơn vị trước đây: thế mạnh của HCMC về thương mại, tài chính và dịch vụ; nền tảng sản xuất thông minh và công nghiệp của Bình Dương; cảng biển, logistics ven biển, năng lượng (ví dụ: hóa dầu) và du lịch của Bà Rịa – Vũng Tàu[11].

HCMC mới được sáp nhập từ 3 trong số 6 thành phố/tỉnh thành có GRDP cao nhất năm 2024, qua đó đưa tổng GRDP của HCMC sau sáp nhập chiếm gần 24% GDP của Việt Nam[12]. HCMC cũng là nơi đặt trụ sở của 278.000 doanh nghiệp, 220.000 hộ kinh doanh và có hơn 2.000 startup (chiếm khoảng một nửa tổng số cả nước), qua đó trở thành trung tâm startup và khu vực kinh tế tư nhân hàng đầu của Việt Nam[13]. Trong giai đoạn 2026-2030, chính quyền thành phố dự báo GRDP tăng trưởng ổn định ở mức 10-11%, được thúc đẩy bởi hiện đại hóa sản xuất, dịch vụ giá trị gia tăng cao và các ngành công nghiệp hướng đến xuất khẩu.

Các thành phố/tỉnh của Việt Nam có GRDP cao nhất (2024)

Đơn vị: nghìn tỷ VND

Nguồn: B&Company

Với sự gia tăng dân số sau sáp nhập, HCMC đang đối mặt với nhu cầu lớn về quy hoạch đô thị và xã hội. Chính quyền đang mở rộng mạng lưới giao thông công cộng, bao gồm các tuyến metro, xe buýt nhanh và các đầu mối giao thông tích hợp kết nối các tỉnh trước đây[14]. Các khoản đầu tư vào y tế, giáo dục và các sáng kiến đô thị thông minh nhằm nâng cao chất lượng sống. Quy hoạch đô thị cũng tập trung vào phát triển bền vững, cân bằng giữa tăng trưởng công nghiệp với quản lý môi trường, không gian xanh và bảo vệ khu vực ven biển, nhằm đáp ứng tăng trưởng dân số và hỗ trợ khả năng sinh sống lâu dài.

Trong bảy tháng đầu năm 2025, HCMC mới đã thu hút hơn 4 tỷ USD FDI, chiếm 16.7% tổng giá trị cả nước. Điều này đồng nghĩa HCMC là địa phương thu hút FDI nhiều nhất trong tất cả các thành phố/tỉnh của Việt Nam. Phần lớn dòng vốn này chảy vào các khu chế xuất, khu công nghiệp và, quan trọng hơn, vào các lĩnh vực công nghệ cao (bao gồm sản xuất bán dẫn, trung tâm dữ liệu và dược phẩm), cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt của nền kinh tế thành phố sang tăng trưởng dựa trên giá trị gia tăng và công nghệ[15].

Dù có tiềm năng tăng trưởng lớn, HCMC vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Việc tích hợp ba đơn vị hành chính trước đây đòi hỏi đồng bộ hóa quy định, thủ tục hành chính và khuôn khổ quy hoạch đô thị, có thể gây ra những bất cập tạm thời. Tình trạng đô thị hóa lan rộng và áp lực môi trường, như xói mòn ven biển và ô nhiễm công nghiệp, cần được quản lý chặt chẽ. Ngoài ra, bất bình đẳng xã hội và chênh lệch giữa các khu vực đô thị và nông thôn trước đây có thể ảnh hưởng đến phân bổ lực lượng lao động và cung ứng dịch vụ, tạo ra những rủi ro mà nhà đầu tư cần theo dõi cẩn trọng.

Ý nghĩa kinh doanh

Cải cách sắp xếp đơn vị hành chính cấp quốc gia năm 2025 của Việt Nam đã tạo ra hai trung tâm kinh tế khác biệt nhưng có tính bổ trợ rất cao, mỗi trung tâm mang đến những cơ hội riêng cho nhà đầu tư nước ngoài. Hiểu rõ sự khác biệt về cấu trúc giữa các thành phố này là điều thiết yếu cho việc ra quyết định đầu tư, xây dựng chiến lược thâm nhập thị trường và lập kế hoạch danh mục đầu tư dài hạn.

So sánh Hà Nội và HCMC

Tổng hợp của B&Company

Xét về tương quan, Hà Nội có thế mạnh về hành chính công, chính sách đổi mới sáng tạo, R&D và các lĩnh vực dựa trên tri thức, trong khi HCMC mang lại cơ hội vượt trội về sản xuất, kết nối logistics và khu vực kinh tế tư nhân. Nhiều nhà đầu tư sẽ thấy giá trị ở chiến lược hai thành phố, chẳng hạn đặt trụ sở hoặc hoạt động nghiên cứu tại Hà Nội, đồng thời xây dựng hoạt động sản xuất, phân phối và thương mại tại HCMC.

Ngoài ra, cả hai thành phố đang đẩy nhanh quá trình số hóa, phát triển bền vững và nâng cấp hạ tầng, phản ánh cam kết rộng hơn của Việt Nam trong việc thích ứng với sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này mở ra cơ hội trong năng lượng xanh, công nghệ môi trường, giao thông thông minh, dịch vụ số và sản xuất đáp ứng ESG, phù hợp với các ưu tiên chiến lược của nhà đầu tư tổ chức và các tập đoàn đa quốc gia.

Nhìn chung, việc tái cơ cấu hành chính của Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và đa dạng hóa của các vùng, mang đến cho nhà đầu tư nước ngoài một lộ trình rõ ràng hơn để đồng bộ hóa các chiến lược dài hạn với những thế mạnh riêng của từng thành phố. Bằng cách tận dụng vai trò của Hà Nội như trung tâm quản trị quốc gia và đổi mới sáng tạo cùng với hệ sinh thái công nghiệp–logistics mở rộng của HCMC, nhà đầu tư có thể thiết lập sự hiện diện cân bằng, hướng tới tương lai tại một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] Tien Phong, Mở rộng 4 thành phố lớn: Quản lý siêu đô thị như thế nào? (https://tienphong.vn/mo-rong-4-thanh-pho-lon-quan-li-sieu-do-thi-the-nao-post1729583.tpo)

[2] Hanoi Times, Hà Nội tập trung cho giai đoạn tăng trưởng mới (https://kinhtedothi.vn/ha-noi-don-luc-cho-giai-doan-tang-truong-moi.923171.html)

[3] People’s Army Newspaper, Hanoi’s gross regional domestic product (GRDP) increased by 7.92% (https://www.qdnd.vn/kinh-te/tin-tuc/tong-san-pham-tren-dia-ban-grdp-cua-ha-noi-tang-7-92-856302)

[4] Vietnam Government Portal, Hà Nội xây dựng kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030 với tinh thần đổi mới, bứt phá (https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-xay-dung-ke-hoach-phat-trien-2026-2030-voi-tinh-than-doi-moi-but-pha-103251104174046379.htm)

[5] Hanoi Department of Culture and Sports, Hà Nội triển khai chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 (https://sovhtt.hanoi.gov.vn/en/hanoi-implements-cultural-development-strategy-2030/)

[6] Vietnam Government Portal, Hà Nội đi đầu trong thực hiện chủ trương của Trung ương về chuyển đổi số. (https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-tien-phong-trong-thuc-hien-chu-truong-cua-trung-uong-ve-chuyen-doi-so-103251023110803362.htm)

[7] Hanoi People’s Committee E-Portal, Hà Nội thúc đẩy chính sách thu hút nhân lực công nghệ cao (https://hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien-noi-bat/ha-noi-thuc-day-chinh-sach-thu-hut-nhan-luc-cong-nghe-cao-4250619140859396.htm)

[8] Vietnam Investment Review, Sau sáp nhập, địa phương nào dẫn đầu về thu hút vốn FDI? (https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/hau-sap-nhap-dia-phuong-nao-dan-dau-ve-thu-hut-von-fdi-post374769.html)

[9] Communist Review, thủ đô Hà Nội thu hút FDI trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế (https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/ha-giang/-/2018/1161702/thu-do-ha-noi-thu-hut-fdi-trong-boi-canh–hoi-nhap-kinh-te-quoc-te.aspx)

[10] Bộ Tư pháp, Hà Nội chuẩn bị chi hơn 9.000 tỷ đồng cho khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trong năm 2026 (https://dx.moj.gov.vn/ha-noi-chuan-bi-chi-hon-9000-ty-dong-cho-khoa-hoc–cong-nghe-va-chuyen-doi-so-trong-nam-2026-1160.htm)

[11] HCMC Law Newspaper, Quy mô của Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập là bao nhiêu? (https://plo.vn/thanh-pho-ho-chi-minh-sau-sap-nhap-co-quy-mo-ra-sao-post844390.html)

[12] Znews, siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập chiếm 1/4 GDP cả nước (https://znews.vn/sieu-do-thi-tphcm-sau-sap-nhap-chiem-14-gdp-ca-nuoc-post1545731.html)

[13] People’s Deputies Online, Thành phố Hồ Chí Minh hướng tới trở thành siêu đô thị quốc tế (https://en.daibieunhandan.vn/ho-chi-minh-aims-to-become-international-megacity-10387237.html)

[14] VnExpress, 10 tuyến metro và đường sắt sẽ được Thành phố Hồ Chí Minh ưu tiên đầu tư sau sáp nhập. (https://vnexpress.net/10-tuyen-metro-duong-sat-se-duoc-tp-hcm-uu-tien-dau-tu-sau-sap-nhap-4942509.html)

[15] Vietnam Investment Review, Sau sáp nhập, địa phương nào dẫn đầu về thu hút vốn FDI? (https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/hau-sap-nhap-dia-phuong-nao-dan-dau-ve-thu-hut-von-fdi-post374769.html)