Tóm tắt

Y tế công vẫn là trụ cột của hệ thống y tế Việt Nam, chiếm phần lớn năng lực bệnh viện và giữ vai trò trung tâm trong các dịch vụ y tế thiết yếu và y tế có bảo hiểm. Đồng thời, y tế tư nhân đang từng bước mở rộng, đặc biệt tại các đô thị lớn, khi thu nhập tăng và kỳ vọng cao hơn về dịch vụ đang định hình lại nhu cầu. Định hướng chính sách gần đây, được định hướng bởi Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành tháng 9 năm 2025^[1], củng cố xu hướng chuyển trọng tâm sang y tế dự phòng và y tế cơ sở, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia nhiều hơn. Bài viết này phân tích bức tranh y tế công – tư hiện nay và xem xét những hàm ý của sự cân bằng đang thay đổi này đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ y tế, nhà đầu tư và nhà cung cấp giải pháp.

Hệ thống y tế Việt Nam đang mở rộng trong bối cảnh nhu cầu dịch vụ gia tăng

Cả nhu cầu chăm sóc y tế và năng lực của hệ thống đều đang tăng trưởng. Số lượt khám chữa bệnh có bảo hiểm đạt khoảng 195,5 triệu lượt vào năm 2025, tăng 6.5% so với một năm trước đó, và bảo hiểm y tế bao phủ 95.16% dân số. Đến cuối năm 2025, cả nước có 15 bác sĩ và 34,5 giường bệnh trên 10.000 dân, tăng từ mức lần lượt là 12,5 và 32 vào năm 2023.[2] Tăng trưởng số lượt khám chữa bệnh có bảo hiểm sau đó đã chậm lại, còn khoảng 2.1% trong tám tháng đầu năm 2026, trong khi chi phí điều trị có bảo hiểm tăng khoảng 11%^[3].

Doctors and hospital beds per 10,000 people, 2023 vs 2025

Đơn vị: Trên 10.000 dân

Nguồn: Tuoitrevn

Các cơ sở y tế công vẫn đảm nhiệm phần lớn năng lực, nhưng khu vực tư nhân hiện đã trở thành một bộ phận đáng kể của mạng lưới. Vào cuối năm 2024, Bộ Y tế thống kê cả nước có 1.665 bệnh viện, trong đó 384 bệnh viện ngoài công lập, tương đương 23.1%.[4] Tuy nhiên, các bệnh viện tư nhân chỉ chiếm 5.8% số giường bệnh. Nhiều bệnh viện tư nhân là các cơ sở quy mô nhỏ, dẫn đến năng lực giường bệnh bình quân thấp hơn đáng kể so với các bệnh viện công.[5]

Bệnh viện công và tư nhân tại Việt Nam, năm 2024

Đơn vị: số bệnh viện; % tổng số

Nguồn: Bộ Y tế qua Nhan Dan Newspaper; Thứ trưởng Bộ Y tế qua Tuoi Tre Newspaper

Tăng cường y tế công thông qua phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở

Chính sách y tế của Việt Nam tiếp tục xác định hệ thống y tế công là nền tảng để bảo đảm khả năng tiếp cận rộng rãi các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Định hướng chính sách gần đây nhấn mạnh hơn vào công tác dự phòng, phát hiện sớm và y tế cơ sở, đồng thời tiếp tục củng cố năng lực điều trị trên toàn hệ thống.

Một trọng tâm lớn của định hướng này là tăng cường vai trò của các cơ sở y tế cấp xã. Thay vì chủ yếu dựa vào bệnh viện để điều trị sau khi phát bệnh, Việt Nam hướng tới mở rộng các dịch vụ dự phòng, khám sức khỏe định kỳ, quản lý bệnh tật và chăm sóc ban đầu tại cộng đồng. Nghị quyết 72 đặt ra các mục tiêu cụ thể cho cấp chăm sóc này. Đến năm 2027, mỗi trạm y tế xã phải có ít nhất từ bốn đến năm bác sĩ, với sự hỗ trợ của việc luân phiên ít nhất 1.000 bác sĩ mỗi năm về các trạm y tế xã trong giai đoạn 2025–2030. Tỷ lệ lượt khám chữa bệnh có bảo hiểm được thực hiện tại các trạm y tế xã phải tăng lên trên 20%. Từ năm 2026, mọi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm, cùng với hồ sơ sức khỏe điện tử[6].

Mở rộng bảo hiểm y tế tiếp tục là một trụ cột quan trọng khác trong phát triển y tế công. Đến cuối năm 2025, bảo hiểm y tế bao phủ 95.16% dân số, tương đương khoảng 97,57 triệu người, với hơn 12.300 cơ sở y tế ký hợp đồng cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh có bảo hiểm trên toàn quốc — một mạng lưới bao gồm cả các đơn vị cung cấp dịch vụ công và tư nhân. Theo Quyết định 1468/QĐ-TTg ban hành ngày 31 tháng 7 năm 2026, Chính phủ đã đặt ra lộ trình 5 năm hướng tới bao phủ toàn dân: 95.98% vào năm 2026, tăng lên 96.86% vào năm 2027, 97.76% vào năm 2028, 98.67% vào năm 2029 và 100% vào năm 2030[7]. Song song với việc mở rộng này, Chính phủ tiếp tục ưu tiên bảo vệ tài chính, bao gồm giảm chi tiêu trực tiếp từ tiền túi cho chăm sóc sức khỏe và mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu.

Độ bao phủ bảo hiểm y tế của Việt Nam, 2026 – 2030

Đơn vị: % dân số được bao phủ

Nguồn: Bảo hiểm Xã hội Việt Nam

Khuyến khích khu vực tư nhân tham gia để mở rộng năng lực và dịch vụ chăm sóc sức khỏe

Định hướng chính sách của Việt Nam ngày càng ghi nhận vai trò của các nhà cung cấp tư nhân trong việc mở rộng năng lực chăm sóc sức khỏe và nâng cao tính đa dạng của dịch vụ. Thay vì thay thế hệ thống công, y tế tư nhân được kỳ vọng sẽ bổ trợ cho các dịch vụ công thông qua huy động thêm đầu tư, triển khai các mô hình dịch vụ mới và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao và chuyên sâu.

Các văn bản chính sách gần đây đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu hút nguồn lực khu vực tư nhân vào phát triển y tế. Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị (2025) kêu gọi phát triển mạnh hơn y tế tư nhân, khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực như bệnh viện, dịch vụ y tế chuyên khoa, dược phẩm, thiết bị y tế, công nghệ y tế và nghiên cứu & phát triển.

Vinmec Healthcare System

Nguồn: Laodongvn

Quy hoạch chăm sóc sức khỏe dài hạn của Việt Nam cũng đặt mục tiêu tăng năng lực khu vực tư nhân trong hệ thống y tế. Theo quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế quốc gia giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Chính phủ đặt mục tiêu số giường bệnh tư nhân chiếm ít nhất 10% tổng số giường bệnh vào năm 2025, 15% vào năm 2030 và 25% vào năm 2050[8]. Mục tiêu tạm thời cho năm 2025 vẫn chưa đạt được: các bệnh viện tư nhân chỉ chiếm khoảng 7% số giường bệnh vào tháng 8 năm 2026.[9] Các mục tiêu này cho thấy chiến lược dài hạn nhằm mở rộng năng lực chăm sóc sức khỏe thông qua sự tham gia lớn hơn của các nhà cung cấp ngoài nhà nước. Sự tham gia của khu vực tư nhân được kỳ vọng đặc biệt quan trọng trong các phân khúc đòi hỏi năng lực chuyên môn và mức đầu tư cao hơn, bao gồm chẩn đoán tiên tiến, điều trị chất lượng cao, chăm sóc dự phòng, phục hồi chức năng và chăm sóc người cao tuổi.[10]

Các khoản đầu tư gần đây vào bệnh viện tư nhân tại Việt Nam

Nguồn: Tuoi Tre (tháng 10 năm 2024), Tuổi Trẻ (tháng 4 năm 2024), VnExpress (tháng 1 năm 2024), Nguoi Quan Sat (tháng 9 năm 2026), Markettimes (tháng 9 năm 2026)

Tác động thị trường đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe

Sự chuyển dịch từng bước của hệ thống chăm sóc sức khỏe Việt Nam hướng tới mô hình cân bằng hơn giữa khu vực công và tư nhân sẽ tạo ra những tác động khác nhau đối với các bên liên quan trong hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe.

Các tác động chính đến thị trường trong các phân khúc chăm sóc sức khỏe công và tư nhân tại Việt Nam

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Kết luận

Hệ thống y tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mang tính cấu trúc, được thúc đẩy bởi nhu cầu chăm sóc sức khỏe gia tăng, phạm vi bao phủ bảo hiểm ngày càng mở rộng, những thay đổi về nhân khẩu học và kỳ vọng ngày càng cao đối với chất lượng chăm sóc sức khỏe. Trong khi y tế công sẽ tiếp tục là nền tảng của khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và quản lý sức khỏe dân số, các nhà cung cấp dịch vụ tư nhân được kỳ vọng sẽ đóng vai trò bổ trợ ngày càng quan trọng thông qua việc mở rộng năng lực và cung cấp các dịch vụ chuyên môn hóa, đa dạng hơn. Do đó, sự phát triển trong tương lai của thị trường y tế Việt Nam sẽ không phụ thuộc vào việc chuyển dịch từ y tế công sang y tế tư nhân, mà vào mức độ hiệu quả trong việc cả hai khu vực cùng đóng góp vào một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn.

Đọc thêm

[Infographic] Các tỉnh có mật độ giường bệnh cao nhất tại Việt Nam

Chuyển đổi số trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

^[1] https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nghi-quyet-72-nq-tw-cua-bo-chinh-tri-ve-mot-so-giai-phap-dot-pha-tang-cuong-bao-ve-cham-soc-va-nang-cao-suc-khoe-nhan-dan-119250912060746502.htm

[2] https://tuoitre.vn/plo/hang-loat-thay-doi-quan-trong-cua-nganh-y-te-nam-2025-109889000.htm

^[3] https://ansinh.tapchikinhtetaichinh.vn/quyet-liet-trien-khai-cac-giai-phap-kiem-soat-chi-phi-bao-hiem-y-te-167562.html

^[4] https://nhandan.vn/phat-trien-he-thong-y-te-phu-hop-ky-nguyen-moi-cua-dat-nuoc-post864088.html

^[5] https://tuoitre.vn/ti-le-giuong-benh-tu-nhan-con-rat-thap-so-voi-quy-hoach-cua-chinh-phu-20241021144231291.htm

^[6] https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nghi-quyet-72-nq-tw-cua-bo-chinh-tri-ve-mot-so-giai-phap-dot-pha-tang-cuong-bao-ve-cham-soc-va-nang-cao-suc-khoe-nhan-dan-119250912060746502.htm

[7] https://baohiemxahoi.gov.vn/tintuc/Pages/linh-vuc-bao-hiem-y-te.aspx?CateID=169&ItemID=26882

[8] https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2024/3/201-ttg.signed.pdf

^[9] https://dantri.com.vn/suc-khoe/thu-truong-bo-y-te-y-te-tu-nhan-khong-nen-chay-theo-so-luong-20260820214920404.htm

[11] https://b-company.jp/bridging-the-healthcare-gap-urban-growth-and-rural-needs-in-vietnam/?

[12] https://b-company.jp/expansion-and-growth-strategy-of-private-hospital-chains-in-vietnam-and-international-cooperation-trends/

^[13] https://tuoitre.vn/quy-dau-tu-my-rot-von-vao-benh-vien-tu-nhan-20240415183539069.htm

^[14] https://znews.vn/nhieu-dai-gia-ngoai-muon-dau-tu-benh-vien-tai-viet-nam-post1461550.html

^[15] https://viettimes.vn/cuoc-dua-mo-rong-cua-ong-lon-benh-vien-tu-doanh-thu-tang-nhung-loi-nhuan-chua-duoi-kip-post206271.html