Tiếng Việt 
English 
日本語 
简体中文 
한국어 
08/10/2024
Đánh giá ngành / Tin tức & Báo cáo mới nhất
Bình luận: Không có bình luận.
Tổng quan về dân số già hóa của Việt Nam và tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi
Tính đến năm 2023, Việt Nam ước tính có 100,3 triệu người[2], là quốc gia đông dân thứ ba ở Đông Nam Á (sau Indonesia và Philippines) và đứng thứ 15 trên thế giới[3]. Theo Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới, và được dự báo sẽ chuyển từ xã hội “đang già hóa” sang xã hội “già” vào năm 2036[4]. Dữ liệu từ báo cáo dân số năm 2023 của Tổng cục Thống kê cho thấy tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên đã tăng nhanh, từ 11.9% năm 2019 lên 13.9% năm 2023[5]. Sự thay đổi nhân khẩu học này không chỉ diễn ra do tỷ lệ tử vong giảm và tuổi thọ tăng, mà còn do mức sinh giảm mạnh, dẫn đến quá trình già hóa diễn ra nhanh chóng.
Số lượng người cao tuổi tại Việt Nam (2019-2023)
| Năm | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
| Số người cao tuổi | 11,4 triệu người | 11,6 triệu người | 12,6 triệu người | 11,8 triệu người | 13,9 triệu người |
Nguồn: GSO
Bảng trên cho thấy số lượng người cao tuổi đã nhanh chóng phục hồi trong giai đoạn hậu Covid-19 (năm 2022 so với năm 2023), phản ánh tốc độ già hóa nhanh chóng của dân số cả nước.
Nguồn: GSO
Điều này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về một hệ thống chăm sóc sức khỏe có khả năng đáp ứng các nhu cầu đặc thù của người cao tuổi, bao gồm quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc dài hạn và hỗ trợ sức khỏe tâm thần. Đảm bảo người cao tuổi được chăm sóc phù hợp không chỉ có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của họ mà còn góp phần duy trì tính bền vững của hệ thống chăm sóc sức khỏe quốc gia.
Thực trạng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi hiện nay
Thị trường chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó nổi bật là ba vấn đề: thiếu người chăm sóc chuyên trách, hạn chế về tài chính và cơ sở hạ tầng chưa đầy đủ tại khu vực nông thôn.
Trước hết, về người chăm sóc, mô hình gia đình truyền thống lý tưởng là gia đình đa thế hệ, trong đó nhiều thành viên thường sống cùng nhau qua ba thế hệ trở lên: ông bà, cha mẹ và con cái. Mô hình gia đình này khá phổ biến trong quá khứ, cho phép người cao tuổi sống cùng gia đình và được chăm sóc trong những năm cuối đời. Tuy nhiên, hiện nay, mô hình gia đình đa thế hệ dường như đang thu hẹp do tác động của phát triển kinh tế, lối sống công nghiệp và ảnh hưởng của xu hướng hội nhập quốc tế. Do đó, mô hình gia đình hạt nhân có thể trở nên phổ biến hơn trong tương lai, khi những người con trưởng thành mong muốn có không gian sống riêng và chuyển ra ở riêng, không sống cùng cha mẹ cao tuổi. Ngay cả những người con trưởng thành sống cùng cha mẹ cao tuổi cũng có thể không thường xuyên có mặt do khối lượng công việc và trách nhiệm ngày càng tăng, khiến một số gia đình phải phụ thuộc vào người giúp việc chưa qua đào tạo, dẫn đến tình trạng thiếu người chăm sóc chuyên trách. Theo Trưởng phòng Nghiên cứu Văn hóa và Xã hội thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, tại Thành phố Hồ Chí Minh, 99.5% người cao tuổi được chăm sóc tại nhà, trong khi một số ít được chăm sóc tại các cơ sở chuyên biệt, chủ yếu là những người cao tuổi, sống một mình, không có người hỗ trợ hoặc đủ điều kiện nhận trợ giúp của Chính phủ[6].
Thứ hai, về hạn chế tài chính, nhiều người cao tuổi cũng phải dựa vào khoản lương hưu và bảo hiểm hạn chế, thường không đủ để đảm bảo khả năng chi trả cho dịch vụ chăm sóc y tế phù hợp khi cần thiết.
Thứ ba, về cơ sở hạ tầng nói chung, đặc biệt tại khu vực nông thôn, không phải lúc nào cũng thuận tiện cho người cao tuổi tiếp cận, khiến họ gặp khó khăn khi di chuyển trong cộng đồng, đặc biệt là những người sử dụng xe lăn. Hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt đối với những người ở khu vực vùng sâu, vùng xa và không có thu nhập thường xuyên, khiến việc khám sức khỏe định kỳ không khả thi. Do đó, phần lớn bệnh nhân cao tuổi chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, dẫn đến việc điều trị khó khăn và tốn kém[7]. Những vấn đề này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện các nguồn lực và cơ chế hỗ trợ dành cho dân số già hóa.
