Khu vực chăm sóc sức khỏe tư nhân tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, được thúc đẩy bởi nhu cầu gia tăng, đầu tư nước ngoài và các chính sách hỗ trợ. Với các phòng khám B2B hưởng lợi từ các hợp đồng doanh nghiệp ổn định và các phòng khám B2C phục vụ các hộ gia đình cá nhân, cả hai mô hình ngày càng tận dụng công nghệ, tạo nền tảng cho một bức tranh chăm sóc sức khỏe tư nhân năng động và cạnh tranh hơn tại Việt Nam.

Tổng quan về chăm sóc sức khỏe tư nhân

Theo Bộ Y tế, khu vực chăm sóc sức khỏe tư nhân tại Việt Nam đã có sự phát triển đáng kể, với 348 bệnh viện tư nhân chiếm 24% tổng số bệnh viện của cả nước và gần 50.000 phòng khám được cấp phép. Chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe tư nhân tại Việt Nam dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh, với đầu tư nước ngoài thúc đẩy mở rộng hạ tầng nhanh chóng và cải thiện chất lượng dịch vụ tại các bệnh viện và phòng khám. Các chính sách của Chính phủ nhằm giảm áp lực cho các bệnh viện công quá tải cũng đang tạo thêm không gian cho khu vực tư nhân tham gia. Tổng hợp các yếu tố này đang thúc đẩy một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe tư nhân cạnh tranh hơn và giàu nguồn lực hơn, với chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe tư nhân được dự báo tăng với CAGR 7.4% trong giai đoạn 2024-2028 [1].

Một số xu hướng chính đang thúc đẩy tăng trưởng dài hạn của nhu cầu chăm sóc sức khỏe tư nhân tại Việt Nam. Tầng lớp trung lưu mở rộng, thu nhập khả dụng tăng và chi tiêu hộ gia đình cao hơn đang thúc đẩy nhu cầu đối với các dịch vụ tư nhân. Những thay đổi về nhân khẩu học, với dân số già hóa và nhận thức về sức khỏe ngày càng cao, cùng với việc gia tăng sử dụng dịch vụ chăm sóc dự phòng và bảo hiểm, tiếp tục hỗ trợ đà tăng trưởng này. Ngoài ra, xu hướng người Việt Nam ra nước ngoài điều trị cho thấy nhu cầu trong nước chưa được đáp ứng, qua đó mang lại lợi ích cho các nhà cung cấp dịch vụ tư nhân.

Healthcare expenditure in Vietnam (2020 – 2030F)

Nguồn: FiinGroup

Các dịch vụ phòng khám tư nhân hiện nay

Khu vực chăm sóc sức khỏe tư nhân tại Việt Nam không chỉ bao gồm các bệnh viện lớn, mà còn có hai mô hình phòng khám chính: tập trung hành chính/công nghiệp (B2B) và tập trung dân cư (B2C).

Ví dụ về một phòng khám chăm sóc sức khỏe tư nhân B2C

Nguồn: Family Medical Practice

Các phòng khám B2B, nằm gần các trung tâm hành chính hoặc khu công nghiệp, cung cấp khám sức khỏe bắt buộc, khám sức khỏe nghề nghiệp và dịch vụ y tế tại chỗ cho doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và nhà máy. Hoạt động của họ dựa trên tuân thủ pháp lý và các chương trình phúc lợi nhân viên, với thành công được thúc đẩy bởi quan hệ B2B vững mạnh, quy trình khám sàng lọc sức khỏe bài bản và cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp.

An example of a private B2B healthcare clinic

Nguồn: Tomec

Các phòng khám B2C, tọa lạc gần khu dân cư, hoạt động như những “bác sĩ gia đình” hiện đại, phục vụ các hộ gia đình nhiều thế hệ. Họ cung cấp khám định kỳ, quản lý bệnh mạn tính, tầm soát thường quy và các dịch vụ tại nhà, bao gồm lấy mẫu xét nghiệm, truyền dịch và chăm sóc sau phẫu thuật. Các yếu tố thành công then chốt bao gồm vị trí thuận tiện, uy tín bác sĩ, niềm tin cộng đồng và danh mục dịch vụ toàn diện hỗ trợ sự trung thành của bệnh nhân cũng như giá trị thương hiệu dài hạn.

Công nghệ đã trở thành yếu tố không thể thiếu trong cả hai mô hình. Telemedicine cho phép các phòng khám B2C thực hiện tái khám, quản lý bệnh mạn tính từ xa và tối ưu hóa chăm sóc tại nhà, trong khi các phòng khám B2B cung cấp cho người lao động khả năng tiếp cận nhanh với tư vấn y tế mà không làm gián đoạn công việc [3]. Các công cụ số như phần mềm quản lý phòng khám, hồ sơ bệnh án điện tử (EMR), hệ thống đặt lịch trực tuyến và ứng dụng di động cho bệnh nhân giúp tinh gọn vận hành, giảm sai sót, tiết kiệm thời gian và nâng cao trải nghiệm tổng thể của bệnh nhân, hình thành một lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong bối cảnh chăm sóc sức khỏe tư nhân đang thay đổi tại Việt Nam [4].

So sánh giữa phòng khám B2C và B2B tại Việt Nam

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Mô hình phòng khám tư nhân B2B tại Việt Nam cho thấy tăng trưởng mạnh hơn mô hình B2C do khác biệt về thu hút khách hàng, tính ổn định doanh thu và mức độ cạnh tranh. Các phòng khám B2B được hưởng lợi từ tệp khách hàng tập trung và có thể dự báo trước, vì doanh nghiệp có nghĩa vụ pháp lý phải tổ chức khám sức khỏe hằng năm cho người lao động [4]. Một hợp đồng doanh nghiệp duy nhất có thể bao phủ hàng trăm hoặc hàng nghìn người, bảo đảm dòng tiền ổn định và tối ưu chi phí vận hành.

Ngược lại, các phòng khám B2C phục vụ một thị trường phân mảnh, không thường xuyên, phụ thuộc vào người bệnh cá nhân và nhu cầu chủ yếu phát sinh khi ốm đau. Điều này làm tăng chi phí marketing và gây ra kém hiệu quả do lưu lượng bệnh nhân khó dự đoán. Hơn nữa, các phòng khám B2C phải cạnh tranh mạnh với bệnh viện công, vốn có uy tín lâu năm và được bảo hiểm y tế quốc gia chi trả, khiến phòng khám tư nhân chỉ có thể tập trung vào các dịch vụ nhỏ hoặc dịch vụ tiện lợi [5]. Các phòng khám B2B phần lớn tránh được cạnh tranh trực diện này bằng cách tập trung vào các dịch vụ y tế doanh nghiệp bắt buộc.

Tác động của chính sách bảo hiểm y tế mới từ năm 2025 đối với các phòng khám tư nhân

Các sửa đổi năm 2024 đối với Luật Bảo hiểm Y tế sẽ tạo ra tác động đáng kể đến hoạt động của các phòng khám tư nhân, vừa mang lại cơ hội vừa đặt ra thách thức.

Cơ hội từ chính sách mới:

– Mở rộng quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế: Với luật mới, người có thẻ bảo hiểm y tế có thể khám chữa bệnh tại bất kỳ cơ sở y tế tuyến đầu hoặc cơ sở y tế ban đầu nào trên toàn quốc, bao gồm cả các phòng khám tư nhân đã đăng ký dịch vụ bảo hiểm y tế. Điều này tạo cơ hội để các phòng khám tư nhân thu hút thêm nhiều bệnh nhân có bảo hiểm.

– Tiếp cận chăm sóc chuyên khoa: Bệnh nhân có thể được chuyển trực tiếp đến các cơ sở y tế chuyên khoa đối với các bệnh hiếm hoặc bệnh nặng mà không cần qua hệ thống chuyển tuyến thông thường, qua đó giúp các phòng khám tư nhân phát triển dịch vụ chuyên biệt.

– Mở rộng phạm vi chi trả bảo hiểm: Luật mới bổ sung quyền lợi cho các dịch vụ như điều trị lác và tật khúc xạ cho người dưới 18 tuổi, giúp các phòng khám tư nhân thu hút một nhóm bệnh nhân mới.

Thách thức từ chính sách mới:

– Gia tăng gánh nặng quản lý và chi phí: Việc triển khai thanh toán theo chi phí thực tế đối với điều trị nội trú và bổ sung các dịch vụ mới được bảo hiểm chi trả, như thanh toán thuốc và chuyển giao trang thiết bị y tế giữa các cơ sở y tế, sẽ buộc các phòng khám tư nhân phải đầu tư vào công nghệ và quy trình quản lý để đáp ứng yêu cầu của bảo hiểm.

– Yêu cầu tuân thủ cao hơn: Các phòng khám tư nhân sẽ cần nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm tuân thủ các quy định thanh toán bảo hiểm y tế mới, đồng thời đối mặt với các thách thức về hành chính và quản lý chi phí.

Chính sách mới mang lại lợi ích cho các phòng khám B2B bằng cách bảo đảm dòng bệnh nhân ổn định thông qua các dịch vụ khám sức khỏe doanh nghiệp bắt buộc, trong khi các phòng khám B2C có thể đối mặt với cạnh tranh gia tăng từ bệnh viện công, hiện cung cấp phạm vi chi trả rộng hơn theo cơ chế bảo hiểm. Các phòng khám B2C tư nhân cần tạo sự khác biệt thông qua chất lượng, sự thuận tiện và các dịch vụ chuyên khoa. Bài viết có thể phân tích sâu hơn những khác biệt này và đề xuất các chiến lược cụ thể cho từng mô hình.

Ý nghĩa đối với các nhà đầu tư 

Nhà đầu tư phải đánh giá động lực thị trường theo từng khu vực để lựa chọn mô hình đầu tư phù hợp nhất, bảo đảm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm địa phương. Ví dụ, mô hình B2B có thể phát triển mạnh tại các khu công nghiệp hoặc khu vực có mật độ doanh nghiệp cao, trong khi mô hình B2C phù hợp hơn với các khu dân cư đông đúc. Việc hiểu rõ nhu cầu của nhóm khách hàng mục tiêu và bối cảnh cạnh tranh ở từng khu vực là yếu tố then chốt để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt.

Các nhà đầu tư nên ưu tiên đầu tư vào các công cụ số như phần mềm quản lý phòng khám, EMR và y tế từ xa để nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ, hiệu quả vận hành và tuân thủ các quy định về bảo hiểm y tế. Y tế từ xa có thể cung cấp tư vấn từ xa và quản lý bệnh mạn tính, giúp phòng khám tạo lợi thế cạnh tranh. Ngoài ra, việc đầu tư mạnh vào tiếp thị số, y tế từ xa và dịch vụ tại nhà, cùng với việc thiết lập quan hệ đối tác với các bên bảo hiểm, có thể thúc đẩy lượng bệnh nhân và nâng cao uy tín. Vị trí chiến lược và định vị thương hiệu là yếu tố then chốt cho tăng trưởng dài hạn. Đối với các phòng khám B2C, việc kết hợp mô hình chăm sóc sức khỏe gia đình với các chương trình bảo hiểm sẽ mang lại dịch vụ toàn diện, nâng cao sự thuận tiện và niềm tin của khách hàng.

Mô hình B2B tạo ra doanh thu ổn định và có thể dự đoán thông qua các hợp đồng dài hạn với doanh nghiệp và cơ quan nhà nước. Những hợp đồng này, kết hợp với yêu cầu khám sức khỏe theo quy định pháp luật, đảm bảo nhu cầu liên tục và mang lại dòng tiền đáng tin cậy với rủi ro thị trường thấp hơn. Thành công trong mô hình này phụ thuộc vào việc xây dựng quan hệ bền chặt với khách hàng doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ chất lượng cao và tối ưu hóa quy trình vận hành. Các nhà đầu tư nên tập trung vào việc ký kết các thỏa thuận dài hạn, tăng cường quan hệ doanh nghiệp và cân nhắc khả năng mở rộng dịch vụ B2C theo các quy định mới về bảo hiểm y tế để đa dạng hóa nguồn thu.

Mô hình B2C, tập trung vào chăm sóc sức khỏe gia đình và khu dân cư, mang lại biên lợi nhuận dịch vụ cao hơn, đặc biệt với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyên khoa hoặc cao cấp. Mô hình này mở ra cơ hội phát triển thương hiệu và xây dựng lòng trung thành của bệnh nhân. Tuy nhiên, mức độ cạnh tranh rất khốc liệt, khi cả các phòng khám địa phương lẫn chuỗi bệnh viện đều đang cạnh tranh giành thị phần trong khu dân cư. Để nổi bật, các phòng khám phải cung cấp dịch vụ chăm sóc bệnh nhân xuất sắc, xây dựng uy tín vững chắc cho đội ngũ y bác sĩ và cung cấp đa dạng dịch vụ, bao gồm thăm khám tại nhà và chăm sóc dự phòng.

Kết luận

Khu vực y tế tư nhân của Việt Nam được kỳ vọng sẽ tăng trưởng, được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng và chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe gia tăng. Để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, việc phát triển các phòng khám tư nhân được xem là một phản ứng chiến lược trước nhu cầu ngày càng lớn về dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng, thuận tiện và dễ tiếp cận. Những tiến bộ công nghệ như y tế từ xa và các công cụ số sẽ nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ, trong khi các thay đổi của Chính sách Bảo hiểm Y tế 2025 mở ra những cơ hội mới. Các nhà đầu tư nên cân nhắc cả sự ổn định lẫn tiềm năng tăng trưởng dài hạn của lĩnh vực đang mở rộng này, với trọng tâm là đáp ứng những nhu cầu ngày càng thay đổi của người tiêu dùng Việt Nam.

[1] FiinGroup, Việt Nam’s Private Healthcare Sector: A Strategic Growth Market for Institutional Investors <Truy cập>

[2] Lao Dong News, Cơ hội đầu tư vào tầng lớp trung lưu Việt Nam <Truy cập>

[3] Long Chau, Telemedicine: Khái niệm, lợi ích và các dịch vụ đã triển khai <Truy cập>

[3] Dau Tu News, Chuyển đổi số trong bệnh viện: Xu hướng tất yếu của ngành y tế <Truy cập>

[4] Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 <Truy cập>

[5] Sacomtec, Các yếu tố thành công trong quản lý phòng khám tư nhân <Truy cập>

[6] Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế <Truy cập>

[8] Bộ Y tế, Y tế tư nhân từng bước khẳng định vị thế trong hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân. <Truy cập>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.