Triển vọng thị trường

Trong giai đoạn 2014 đến 2023, doanh thu thị trường vaccine của Việt Nam tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) 3.%, được thúc đẩy bởi thu nhập khả dụng tăng lên và tăng trưởng dân số ổn định [1]. Tuy nhiên, trong ba năm gần đây, doanh thu suy giảm do tác động của đại dịch COVID-19 trong năm 2021 và 2022—khiến việc di chuyển và các hoạt động tiêm chủng bị hạn chế—cũng như tình trạng thiếu hụt nguồn cung vaccine trong năm 2023.

Nhìn về phía trước, VDSC dự báo thị trường vaccine sẽ tăng tốc, với CAGR dự phóng đạt 6.9% trong giai đoạn 2024–2030 [1]. Chi tiêu vaccine bình quân đầu người dự kiến tiếp tục đi lên, tăng lên khoảng 12 USD/người vào năm 2030. Động lực tăng trưởng này chủ yếu sẽ được hỗ trợ bởi thu nhập khả dụng gia tăng và nhận thức của công chúng về sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật được duy trì ở mức cao.

Vietnam’s Vaccine Revenue and Consumption, prediction for 2030

Nguồn: DNSE

Sự trỗi dậy của các chuỗi tiêm chủng tư nhân

Hệ thống tiêm chủng của Việt Nam gồm hai trụ cột song song và bổ trợ cho nhau: một chương trình được tài trợ từ ngân sách công nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận rộng rãi với các vaccine thiết yếu, và một mạng lưới tư nhân đang phát triển, cung cấp nhiều lựa chọn hơn cùng chất lượng dịch vụ cao hơn cho những người có khả năng chi trả.

So sánh giữa Hệ thống tiêm chủng công lập (EPI) và Dịch vụ tiêm chủng tư nhân

Nguồn: Biên soạn B&Company

Các doanh nghiệp mới nổi trong khu vực tư nhân

Trong 5–7 năm qua, các nhà cung cấp tư nhân đã giành được thị phần đáng kể trên thị trường tiêm chủng của Việt Nam bằng cách khắc phục những hạn chế của hệ thống công lập—như thời gian chờ đợi dài, tình trạng quá tải và thiếu vaccine. Họ cũng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với vaccine cho người lớn và vaccine ngoài EPI như HPV và cúm mùa. Thị trường đang chuyển dần sang mô hình độc quyền nhóm, với sự cạnh tranh gay gắt giữa các chuỗi lớn thúc đẩy chất lượng dịch vụ cải thiện và mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng.

Top 3 Private Providers – Number of Centers

Nguồn: DNSE

VNVC – Đơn vị tiêm chủng trọn gói

VNVC hiện đang dẫn đầu thị trường tiêm chủng tư nhân tại Việt Nam với thị phần ước tính 46.%. Doanh nghiệp vận hành mạng lưới tiêm chủng lớn nhất cả nước, với 206 trung tâm trên 34 tỉnh, thành phố. Được hậu thuẫn bởi Eco Pharma và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, VNVC hưởng lợi từ một hệ sinh thái y tế vững mạnh, cho phép mở rộng nhanh chóng trong khi vẫn duy trì chất lượng dịch vụ và mức độ tin cậy đối với người tiêu dùng.

FPT Long Châu – Đối thủ bứt phá nhanh

Mặc dù FPT Long Châu được dự kiến chỉ chiếm khoảng 6% thị trường trong năm 2024, doanh nghiệp này đang tăng trưởng với tốc độ đáng chú ý. Công ty đã mở rộng mạng lưới tiêm chủng lên 125 trung tâm và đặt mục tiêu đạt 150 địa điểm trong tương lai gần. Tận dụng chuỗi nhà thuốc Long Châu rộng khắp, thương hiệu tạo ra hiệu ứng cộng hưởng mạnh với khách hàng và định vị cạnh tranh bằng cách đưa ra mức giá vaccine thấp hơn 2–7% so với các đối thủ lớn.

Nhi Đồng 315 – Chuyên gia ngách

Nhi Đồng 315 tập trung vào một phân khúc chuyên biệt hơn, chủ yếu phục vụ Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Dù thị phần vẫn nhỏ và chưa được công bố, chuỗi này tạo khác biệt bằng cách tích hợp phòng khám nhi với dịch vụ tiêm chủng. Mô hình “tất cả trong một” này hấp dẫn các bậc phụ huynh đang tìm kiếm giải pháp chăm sóc sức khỏe tiện lợi, tập trung cho trẻ em tại một địa điểm duy nhất.

Từ độ phủ đến cơ hội kinh doanh

Những nhu cầu tiêm chủng chưa được đáp ứng ngoài nhóm trẻ em

While Vietnam’s Expanded Program on Immunization (EPI) has achieved over 95% coverage among children, other age groups—including adolescents, adults, and seniors—remain underserved. Coverage for high-value vaccines such as HPV, pneumococcal, shingles, and seasonal flu is still below 5% [2]. For instance, HPV vaccination rates among girls in Vietnam remain under 12%, compared to over 80% in Malaysia thanks to well-established school-based programs [2]. These gaps highlight a substantial untapped market, especially as public awareness of non-communicable diseases continues to rise. Expanding adult and senior immunization services could unlock a large, underserved market and significantly improve profit margins for private providers.

Tầng lớp trung lưu đô thị thúc đẩy nhu cầu đối với dịch vụ tiêm chủng cao cấp

Thu nhập tăng và quá trình đô thị hóa tại các thành phố như TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đang thúc đẩy sự chuyển dịch từ tiêm chủng cơ bản sang trải nghiệm tiêm chủng cao cấp. Người tiêu dùng đô thị hiện kỳ vọng sự tiện lợi, tích hợp số hóa và lựa chọn vắc xin đa dạng hơn. Các tính năng như đặt lịch trực tuyến, hồ sơ tiêm chủng điện tử và các gói vắc xin trọn gói đang trở thành yếu tố thiết yếu. VNVC đã tận dụng thành công xu hướng này bằng cách cung cấp các gói vắc xin dành cho người lớn, trong khi FPT Long Châu khai thác mạng lưới nhà thuốc rộng khắp để tiếp cận người lớn tại các thành phố cấp 2—nơi các lựa chọn công lập còn hạn chế và yếu tố giá cả là then chốt [5]. Phát triển các trung tâm tiêm chủng hiện đại cho người lớn và gia đình ở khu vực đô thị mang lại tiềm năng lớn về giữ chân khách hàng và tăng trưởng doanh thu.

Kết luận

Mô hình tiêm chủng trọn đời không chỉ giải quyết các khoảng trống dịch vụ trong hệ thống tiêm chủng hiện tại của Việt Nam mà còn mở ra những cơ hội kinh doanh hấp dẫn trên nhiều phân khúc—từ người trưởng thành ở đô thị đến các tổ chức và thị trường cấp 2. Những doanh nghiệp tư nhân đầu tư sớm vào năng lực chuỗi cung ứng, đổi mới dịch vụ và chiến lược phân khúc mục tiêu nhiều khả năng sẽ dẫn đầu làn sóng tăng trưởng thị trường tiếp theo.

[1] DNSE, So sánh năng lực tạo tiền mặt của ba trung tâm tiêm chủng lớn nhất Việt Nam <Truy cập>

[2] KPMG, Tiêm chủng theo vòng đời tại Việt Nam <Truy cập>

[3] UNICEF DATA <Truy cập>

[4] CafeF, Bức tranh cạnh tranh của thị trường vắc xin trị giá $2 tỷ USD của Việt Nam<Truy cập>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.