Thị trường xe EV tại Việt Nam là một lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng, thu hút ngày càng nhiều sự chú ý nhờ nhu cầu gia tăng đối với các giải pháp di chuyển thân thiện với môi trường. Khi Chính phủ thúc đẩy các sáng kiến xanh hơn và người tiêu dùng đô thị tìm kiếm phương tiện di chuyển bền vững, chi phí hợp lý, xe EV đã trở thành một lựa chọn thay thế hấp dẫn cho các phương tiện chạy xăng truyền thống.

Quy mô thị trường và tăng trưởng của xe EV tại Việt Nam

Thị trường xe EV tại Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Năm 2023, quy mô thị trường xe điện tại Việt Nam ước tính khoảng 15.700 xe được bán ra (chiếm 6% doanh số ô tô tại Việt Nam)[1] , trong đó xe điện chạy pin chiếm tỷ trọng đáng kể.

Thị trường dự kiến sẽ tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) khoảng 17.51% trong giai đoạn 2024-2032[2], nhờ nhận thức của người tiêu dùng ngày càng tăng, cơ sở hạ tầng được cải thiện và các ưu đãi từ Chính phủ.

Các doanh nghiệp chủ chốt trong thị trường xe EV tại Việt Nam

Thị trường xe điện (EV) tại Việt Nam đang tăng trưởng nhanh chóng, trong đó VinFast dẫn đầu với vai trò doanh nghiệp nội địa thống lĩnh. Năm 2023, VinFast trở thành công ty xe điện 100% khi ngừng bán các mẫu xe chạy xăng. Hiện công ty đang nắm giữ hơn 50% thị phần EV nội địa (bao gồm cả xe 2 bánh và 4 bánh)  và đang mở rộng ra quốc tế, với những thành công ban đầu tại thị trường Mỹ.

Các hãng ô tô quốc tế, bao gồm từ Hàn Quốc, Đức và Trung Quốc, đang ngày càng gia nhập thị trường xe điện (EV) của Việt Nam. Những thương hiệu như KIA, Audi, Hyundai và Lexus đã ra mắt các mẫu xe như EV6, e-tron T, IONIQ 5 và LF-Z. Triển lãm Ô tô Việt Nam 2022 đã đánh dấu một cột mốc quan trọng khi lần đầu tiên trưng bày nhiều mẫu xe điện, chẳng hạn như Mercedes EQS và Toyota bZ4X.

Nhìn chung, xe EV có giá cao hơn xe chạy xăng do chi phí công nghệ pin cao, vốn là bộ phận đắt nhất. Tuy nhiên, giá dự kiến sẽ giảm trong những năm tới. Các nhà sản xuất đang tập trung phát triển các mẫu xe có giá cả phải chăng hơn, và những tiến bộ trong công nghệ pin được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giảm chi phí, giúp xe EV dễ tiếp cận hơn với nhóm khách hàng rộng hơn trong tương lai.

Bên cạnh ô tô truyền thống, phân khúc xe điện mini cũng đã chính thức ra mắt tại thị trường. Vào tháng 7/2023, Công ty Cổ phần Ô tô TMT Motors đã chính thức ra mắt và tổ chức sự kiện lái thử cho mẫu Wuling HongGuang Mini EV của thương hiệu Trung Quốc với mức giá khoảng 239 triệu VND – 279 triệu VND. Tiếp đó, năm 2024, VinFast cũng giới thiệu mẫu VF3 ra thị trường với giá bán từ 230 triệu VND – 322 triệu VND). Việc các doanh nghiệp như VinFast gia nhập thị trường xe mini cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng đối với phân khúc này. Sự ra mắt của mẫu xe siêu nhỏ hai chỗ ngồi của VinFast phản ánh mức độ đa dạng ngày càng lớn trong bức tranh ngành ô tô. Phân khúc xe mini, dù vẫn còn nhỏ, được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh nhờ các yếu tố như hiệu quả chi phí, tính phù hợp với đô thị, xu hướng điện hóa và các chính sách hỗ trợ của chính phủ, tất cả đều góp phần vào sự mở rộng dự kiến của thị trường này tại Việt Nam.

Nguồn: Vneconomy Automotive, Vnexpress

Xu hướng thị trường xe EV tại Việt Nam

• – Hỗ trợ quảng bá: Chính phủ Việt Nam đã và đang tích cực thúc đẩy việc sử dụng xe điện thông qua các chính sách như giảm thuế, giảm lệ phí đăng ký và phát triển hạ tầng EV. Ví dụ, Chính phủ đã phê duyệt và công bố mức giảm tạm thời 50% lệ phí đăng ký đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước, quy định chi tiết tại Nghị định số 109/2024/ND-CP, có hiệu lực từ ngày 1/9 đến ngày 30/11/2024. Đây là một chất xúc tác quan trọng đối với sự tăng trưởng của thị trường EV quy mô nhỏ.
  Mặt khác, các nhà sản xuất xe EV cũng đang triển khai nhiều chương trình khuyến mãi khác nhau. Ví dụ, từ ngày 1/3/2024, khách hàng mua xe điện VinFast sẽ đủ điều kiện nhận gói ưu đãi trả góp hấp dẫn, với khoản vay lên tới 70% giá xe. Ngoài ra, từ ngày 1/7/2024 đến ngày 1/7/2026, chủ sở hữu xe điện VinFast sẽ được đỗ xe miễn phí tối đa 5 giờ, với chỗ đỗ ưu tiên tại tất cả các địa điểm trong hệ sinh thái Vingroup. Những ưu đãi này nhằm giúp xe EV dễ tiếp cận và hấp dẫn hơn đối với khách hàng tiềm năng.

• – Nhận thức về môi trường ngày càng gia tăng: Với những lo ngại ngày càng gia tăng về ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, người tiêu dùng ngày càng có xu hướng lựa chọn xe điện (EV) như một giải pháp thay thế sạch hơn, xanh hơn cho ô tô truyền thống.
• – Những tiến bộ công nghệ: Những tiến bộ trong công nghệ pin và việc mở rộng hạ tầng sạc đang góp phần giảm chi phí của xe điện (EV) và nâng cao tính tiện dụng, khiến chúng trở nên hấp dẫn hơn đối với người tiêu dùng phổ thông.

Cơ hội của thị trường ô tô EV

• – Đô thị hóa mở rộng: Khi Việt Nam tiếp tục đô thị hóa nhanh chóng, nhu cầu về các phương tiện tiết kiệm chi phí, tiết kiệm năng lượng, đặc biệt tại các thành phố đông dân, sẽ tiếp tục gia tăng. Xe điện cỡ nhỏ là lựa chọn lý tưởng cho việc di chuyển trong đô thị nhờ kích thước nhỏ gọn, chi phí vận hành thấp và lợi ích môi trường.
• – Môi trường chính sách hỗ trợ: Chính phủ thúc đẩy các sáng kiến xanh, bao gồm mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, mở ra những cơ hội đáng kể cho các nhà sản xuất xe điện và các startup trong nước.

Thách thức của thị trường ô tô EV

• – Chi phí đầu tư ban đầu cao: Mặc dù giá đã giảm nhờ những tiến bộ công nghệ, xe điện cỡ nhỏ vẫn còn tương đối đắt so với các phương tiện động cơ đốt trong truyền thống. Đây vẫn là rào cản đối với việc phổ cập trên diện rộng trong nhóm người tiêu dùng Việt Nam nhạy cảm về giá.
• – Hạ tầng sạc: Thiếu hụt các trạm sạc xe điện đủ số lượng và phân bổ rộng khắp vẫn là một thách thức, làm hạn chế phạm vi hoạt động và sự tiện lợi khi sở hữu xe điện, đặc biệt là ngoài các đô thị lớn.
• – Thải bỏ và tái chế pin: Khi thị trường xe điện phát triển, việc giải quyết các vấn đề môi trường liên quan đến thải bỏ và tái chế pin lithium-ion là một vấn đề then chốt cần được xử lý để đảm bảo tính bền vững của ngành.

Kết luận

Thị trường ô tô điện cỡ nhỏ của Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng đáng kể khi chính phủ, các bên tham gia ngành và người tiêu dùng tiếp tục đón nhận các lựa chọn giao thông xanh hơn, bền vững hơn. Dù vẫn còn những thách thức như chi phí và hạ tầng sạc, triển vọng của thị trường vẫn rất khả quan nhờ các chính sách hỗ trợ của chính phủ và nhu cầu ngày càng tăng đối với các giải pháp di chuyển thân thiện với môi trường. Trong những năm tới, bức tranh cạnh tranh nhiều khả năng sẽ hình thành, trong đó cả doanh nghiệp trong nước và quốc tế đều đóng vai trò then chốt trong việc định hình tương lai của phương tiện điện tại Việt Nam.

[1] Thị trường xe điện tại Việt Nam – số liệu & sự thật | Statista

[2] https://www.imarcgroup.com/vietnam-electric-car-market

Đọc các bài viết khác