Thị trường thực phẩm Halal toàn cầu mang đến cho Việt Nam nhiều tiềm năng. Được hỗ trợ bởi nền tảng nông nghiệp vững mạnh, vị trí địa lý gần các thị trường Hồi giáo lớn và các sáng kiến của Chính phủ, Việt Nam đang nổi lên như một nhà cung cấp thực phẩm Halal đầy triển vọng. Gần 1.000 doanh nghiệp trong nước đã đạt chứng nhận Halal, cho thấy mức độ tương thích ngày càng cao với các tiêu chuẩn quốc tế. Để hiện thực hóa tiềm năng này, các doanh nghiệp cần nhận thức rõ những thách thức, cam kết duy trì các tiêu chuẩn Halal, xây dựng hệ thống logistics minh bạch và tận dụng các mối quan hệ đối tác cũng như quan hệ ngoại giao của Việt Nam.

Tổng quan về thị trường thực phẩm Halal

Thuật ngữ thực phẩm Halal đề cập đến các sản phẩm được phép theo luật Hồi giáo, bao gồm thành phần, quy trình chế biến và khâu xử lý. Thị trường thực phẩm Halal toàn cầu, được định giá trên $2,9 nghìn tỷ US vào năm 2024[1], đang tăng trưởng nhanh chóng, được thúc đẩy bởi sự gia tăng dân số Hồi giáo và nhu cầu toàn cầu đối với thực phẩm an toàn, chất lượng cao[2]. Ngành thực phẩm Halal toàn cầu được dự báo sẽ đạt gần $9,5 nghìn tỷ US vào năm 2034, với mức tăng trưởng hằng năm gần 10 %. Các quốc gia có đa số dân số theo đạo Hồi như Indonesia, Malaysia và các quốc gia ở Trung Đông là những nước tiêu thụ lớn nhất, nhưng các quốc gia không theo đạo Hồi như Brazil, Australia và Trung Quốc đã trở thành những nhà xuất khẩu Halal lớn nhờ hệ thống chứng nhận và tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt.

Halal Food Market Size 2024 to 2034

Nguồn: Precedence Research (2024)

Mặc dù chưa đến 0,1 % người Việt Nam theo đạo Hồi[3], cơ hội Halal của Việt Nam chủ yếu đến từ hoạt động xuất khẩu. Việt Nam đang tích cực định vị mình trong lĩnh vực này. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu hàng Halal sang Trung Đông & châu Phi đạt gần $700 triệu USHơn nữa, hiện Việt Nam chỉ xuất khẩu khoảng 20 loại hàng hóa sang các thị trường Halal, cho thấy tiềm năng mở rộng đáng kể[7].

Ở thị trường trong nước, nhu cầu đối với thực phẩm Halal và các dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo cũng đang hình thành, đặc biệt thông qua hoạt động du lịch. Năm 2024, Hà Nội đón khoảng 650.000 khách du lịch Hồi giáo, chiếm khoảng 15 % tổng số lượt khách quốc tế đến thành phố[8]. Ngày càng có nhiều siêu thị bày bán các sản phẩm được chứng nhận Halal nhằm thu hút cả du khách Hồi giáo đến thăm và người tiêu dùng Việt Nam quan tâm đến sức khỏe. Cơ sở hạ tầng du lịch cũng đang thích ứng: các khách sạn và nhà hàng cung cấp dịch vụ ẩm thực được chứng nhận Halal, cơ sở cầu nguyện và khu vực ăn uống riêng cho khách Hồi giáo[9].

Việt Nam có nhiều động lực tăng trưởng để mở rộng sang thị trường thực phẩm Halal. Là một trong những quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới về gạo, thủy sản, cà phê, hồ tiêu và trái cây nhiệt đới—những sản phẩm vốn phù hợp với các tiêu chuẩn ăn uống Halal—Việt Nam sở hữu nền tảng sản xuất đa dạng và có khả năng mở rộng. Các ngành thủy sản và gia cầm của Việt Nam hiện đã vận hành theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và HACCP, vốn có mức độ tương thích cao với các nguyên tắc Halal[10]. Về mặt địa lý, Việt Nam nằm ở trung tâm Đông Nam Á, gần các thị trường Hồi giáo lớn như Indonesia, Malaysia và Brunei.

Các mối quan hệ ngoại giao và thương mại vững mạnh của Việt Nam với các quốc gia Hồi giáo, bao gồm Malaysia, Indonesia, Saudi Arabia và UAE, cũng góp phần tăng cường sự công nhận lẫn nhau và niềm tin kinh doanh. Về mặt thể chế, một hệ thống chứng nhận Halal quốc gia (HALCERT) đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (MARD) và Bộ Công Thương (MOIT) thành lập[11]. Mục tiêu của dự án là tích hợp các tiêu chuẩn trong nước với những hệ thống Halal quốc tế như JAKIM (Malaysia) và MUIS (Singapore)[12]. Khi đi vào vận hành đầy đủ, HALCERT được kỳ vọng sẽ giảm chi phí chứng nhận, thu hút đầu tư nước ngoài và nâng cao uy tín cho hàng xuất khẩu Halal của Việt Nam.

Những doanh nghiệp Việt Nam tiêu biểu trong thị trường thực phẩm Halal

Sự tham gia của Việt Nam vào ngành thực phẩm Halal toàn cầu đã mở rộng nhanh chóng trong những năm gần đây. Gần 1.000 doanh nghiệp Việt Nam đã đạt chứng nhận Halal, giúp họ xuất khẩu các sản phẩm thực phẩm sang các thị trường trên khắp ASEAN, Trung Đông và châu Phi. Các doanh nghiệp được chứng nhận này hoạt động trong nhiều lĩnh vực, phản ánh nền tảng nông sản—thực phẩm đa dạng của Việt Nam, có khả năng đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau của thị trường thực phẩm Halal.

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Những thách thức chính khi mở rộng trong thị trường thực phẩm Halal

Các tiêu chuẩn pháp lý manh mún và không đồng nhất

Trong khi khuôn khổ của HALCERT đang được xây dựng, hoạt động chứng nhận Halal tại Việt Nam vẫn còn manh mún và chưa được quốc tế công nhận rộng rãi. Do đó, các nhà xuất khẩu phải đối mặt với chi phí cao và quy trình phức tạp khi chứng nhận sản phẩm để tuân thủ các tiêu chuẩn Halal. Tại các thị trường khác nhau, yêu cầu chứng nhận cũng khác nhau, dẫn đến các thủ tục tốn nhiều thời gian và chi phí[13].

Các doanh nghiệp Việt Nam thiếu nguồn lực và năng lực

Phần lớn các nhà sản xuất thực phẩm Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), có năng lực tài chính và quản trị hạn chế trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn Halal. Thay vì áp dụng cách tiếp cận toàn diện khi thâm nhập thị trường Halal, nhiều doanh nghiệp coi chứng nhận Halal là một thỏa thuận xuất khẩu ngắn hạn, dẫn đến các đơn hàng một lần hoặc thất bại nhanh chóng. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam thiếu hiểu biết sâu sắc về văn hóa người tiêu dùng Hồi giáo, nhu cầu thị trường, bao bì, phân phối và các quy định xuất khẩu[14].

Hạn chế về cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng

Cơ sở hạ tầng và hệ thống chuỗi cung ứng của Việt Nam vẫn chưa hoàn toàn phù hợp với các yêu cầu về sản xuất và phân phối Halal. Việc duy trì sự phân tách nghiêm ngặt giữa nguyên liệu Halal và không Halal, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc và quản lý rủi ro nhiễm chéo đều đòi hỏi đầu tư vào logistics, hệ thống chuỗi lạnh và theo dõi kỹ thuật số. Nhiều cơ sở chế biến không có khu vực chuyên dụng cho Halal, trong khi các nhà xuất khẩu thường phải đối mặt với chi phí vận chuyển và chứng nhận cao. Tình trạng thiếu các phòng thí nghiệm kiểm nghiệm tuân thủ Halal và chuyên gia đánh giá được đào tạo vẫn là một điểm nghẽn vận hành quan trọng[15].

Cạnh tranh mạnh trong khu vực

Việt Nam tham gia thị trường thực phẩm Halal tương đối muộn so với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực như Malaysia, Indonesia và Thailand, cũng như các nhà xuất khẩu toàn cầu như Brazil và Australia[16]. Các quốc gia này có hệ thống chứng nhận được thiết lập từ lâu, các khu công nghiệp Halal quy mô lớn và thương hiệu vững mạnh tại các thị trường Hồi giáo.

Halal Food Export in 2024

Nguồn: Báo cáo Nền kinh tế Hồi giáo toàn cầu (2024)

Ý nghĩa kinh doanh

Việc Việt Nam tham gia thị trường thực phẩm Halal mở ra những cơ hội rõ ràng, nhưng để hiện thực hóa các cơ hội này cần có hành động phối hợp giữa chính phủ, nhà đầu tư và doanh nghiệp trong nước. Thế mạnh nông nghiệp và tiềm năng xuất khẩu của đất nước cần được kết hợp với hệ thống chứng nhận có uy tín quốc tế, đào tạo ngành và logistics hiệu quả nhằm bảo đảm năng lực cạnh tranh.

Các hành động chiến lược dành cho nhà đầu tư bao gồm:

– Nhắm đến các nhóm sản phẩm xuất khẩu có tiềm năng cao và đã có chứng nhận chất lượng, như thủy sản, gia cầm và thực phẩm chế biến.

– Nâng cấp và duy trì các tiêu chuẩn vận hành trong toàn bộ hoạt động thu mua, chế biến và logistics để tuân thủ các chuẩn mực chứng nhận Halal, qua đó đạt được chứng nhận.

– Thiết lập quan hệ đối tác với các nhà sản xuất địa phương giàu kinh nghiệm và các tổ chức chứng nhận được quốc tế công nhận để giảm rủi ro tuân thủ và nâng cao niềm tin đối với thương hiệu.

– Tích hợp khả năng truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch của thương hiệu vào các hệ thống sản xuất và marketing để củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

– Tận dụng các mối quan hệ ngoại giao và hiệp định thương mại hiện có của Việt Nam để tiếp cận các thị trường ASEAN và Trung Đông.

Rút kinh nghiệm từ China, Australia và Brazil, Việt Nam nên tích hợp các tiêu chuẩn Halal vào hệ thống xuất khẩu chính thống thay vì coi đây là một thị trường ngách. Với những cải cách bền vững và hệ thống chứng nhận đáng tin cậy, Việt Nam có thể phát triển từ một quốc gia mới nổi đầy tiềm năng thành trung tâm thực phẩm Halal của khu vực trong thập kỷ tới.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] Precedence Research, Quy mô, Thị phần và Xu hướng Thị trường Thực phẩm Halal từ năm 2025 đến năm 2034 (https://www.precedenceresearch.com/halal-food-market)

[2] Canadian Halal Bureau, Thống kê Thị trường Halal: Thực phẩm, Mỹ phẩm, Dược phẩm, Thực phẩm bổ sung, Bao bì và hơn thế nữa (https://halalbureau.ca/halal-market-statistics/)

[3] World Population Review, Việt Nam (https://worldpopulationreview.com/countries/vietnam)

[4] Báo Nhân Dân, Việt Nam nỗ lực trở thành nhà cung cấp thực phẩm Halal toàn cầu (https://en.nhandan.vn/vietnam-strives-to-become-global-halal-food-supplier-post142578.html)

[5] Vietnam Plus, Việt Nam tăng cường xúc tiến thương mại để khai thác tiềm năng thị trường Halal (https://en.vietnamplus.vn/vietnam-strengthens-trade-promotion-to-tap-halal-market-potential-post306580.vnp)

[6] Voice of Vietnam, Việt Nam hướng tới sự hiện diện mạnh mẽ hơn trong thị trường Halal trị giá US$2 nghìn tỷ (https://english.vov.vn/en/economy/vietnam-targets-stronger-presence-in-us2-trillion-halal-market-post1200577.vov)

[7] Nhan Dan Newspaper, Việt Nam có cơ hội lớn để phát triển ngành Halal thành thế mạnh (https://en.nhandan.vn/vietnam-possesses-great-opportunity-to-develop-halal-industry-into-a-strength-post140662.html)

[8] Vietnam News, Hà Nội hướng tới phát triển ngành du lịch Halal

(https://vietnamnews.vn/life-style/1719422/ha-noi-targets-to-develop-halal-tourism-sector.html)

[9] The Star, Hà Nội sẵn sàng khai thác thị trường du lịch Halal đang tăng trưởng (https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/06/10/hanoi-ready-to-cash-in-on-growing-halal-tourism-market)

[10] Vietstock, Việt Nam khai thác thị trường Halal để thúc đẩy xuất khẩu nông sản (https://en.vietstock.vn/2025/06/viet-nam-taps-halal-market-to-boost-agricultural-exports-974-614931.htm)

[11] Vietnamese Government Committe for Religious Affair, Lễ khai trương Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia – Halcert (https://btgcp.gov.vn/tin-trong-nuoc/le-khai-truong-trung-tam-chung-nhan-halal-quoc-gia-halcert-postgBa5KwQnW4.html)

[12] Commission for the Standards, Metrology and Quality of Vietnam, Thúc đẩy hợp tác quốc tế: Tiền đề để ngành Halal Việt Nam vươn ra thế giới (https://tcvn.gov.vn/thuc-day-hop-tac-quoc-te-tien-de-de-nganh-halal-viet-nam-vuon-ra-the-gioi/29/10/2024/)

[13] VCCI, Addressing bottlenecks in Vietnam’s halal exports (https://en.vcci.com.vn/addressing-bottlenecks-in-vietnam%E2%80%99s-halal-exports)

[14] VTV Online, Việt Nam cần chiến lược dài hạn để thâm nhập sâu hơn vào thị trường Halal (https://english.vtv.vn/news/vietnam-needs-long-term-strategy-to-make-deeper-inroads-into-halal-market-20250408105033336.htm)

[15] Vietnam+, Việt Nam cần chiến lược toàn diện để khai thác tiềm năng thị trường Halal (https://en.vietnamplus.vn/vietnam-needs-comprehensive-strategy-to-tap-halal-market-potential-post326089.vnp)

[16] Salaam Gateway, Báo cáo Tình hình Kinh tế Hồi giáo Toàn cầu năm 2024 ( https://salaamgateway.com/story/infographic-sgie-202324-halal-food