Đơn vị: triệu tấn

Nguồn: Văn phòng Thống kê Quốc gia

Việt Nam sản xuất hàng chục triệu tấn trái cây, rau quả và thủy sản mỗi năm. Tuy nhiên, sản lượng nông nghiệp khổng lồ này lại trái ngược hoàn toàn với năng lực cơ sở hạ tầng hiện có, dẫn đến tổn thất nghiêm trọng sau thu hoạch. Hiện nay, có tới 25% nông sản bị thất thoát trước khi đến được các nhà máy chế biến hoặc trung tâm phân phối, gây thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 3,9 tỷ USD mỗi năm.[2]

Về phía nguồn cung, hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ logistics chuỗi lạnh đều tập trung ở miền Nam, chủ yếu hoạt động xung quanh Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Đồng Nai. Sự tập trung khu vực cao này đã dẫn đến cạnh tranh gay gắt, buộc các công ty phải đầu tư vào các cơ sở vật chất mới và hiện đại, chẳng hạn như xe tải đông lạnh và hệ thống kiểm soát nhiệt độ tiên tiến, để giành lợi thế bán hàng. Trong khi đó, thị trường miền Bắc vẫn còn khá phân mảnh và chỉ mới bắt đầu phát triển cơ sở hạ tầng kho lạnh.

Một trở ngại lớn về mặt vận hành đối với các công ty logistics là vận chuyển hàng hóa trên toàn quốc. Các công ty logistics lớn được trang bị hệ thống CNTT và các trung tâm phân phối (DC) có khả năng sử dụng hiệu quả hơn vòng quay xe tải, cho phép họ hoạt động trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, không nhiều công ty cung cấp toàn bộ tuyến vận chuyển từ Bắc xuống Nam. Điều này là do chi phí hàng bán (COGS) cao và tỷ lệ quãng đường trống trên các chuyến trở về cao, dẫn đến biên lợi nhuận thấp. Để hoạt động hiệu quả và tận dụng tối đa đội xe của mình, các công ty sẽ được hưởng lợi từ việc có các trung tâm phân phối ở khu vực miền Trung của đất nước.

Tình hình cung cầu trong ngành dược phẩm

Ngành dược phẩm có những đặc điểm khác biệt với các yêu cầu vận hành nghiêm ngặt. Nhu cầu về kho lạnh và vận chuyển đang tăng cao, đặc biệt là đối với các sản phẩm nhạy cảm với nhiệt độ, chủ yếu là vắc-xin, trong khi các sản phẩm khác như chế phẩm sinh học và insulin thường có thể được bảo quản ở điều kiện nhiệt độ bình thường. Nhu cầu này đặc biệt cao ở các nước phía Bắc và phía Nam, nơi tập trung hầu hết các nhà sản xuất dược phẩm. Các công ty dược phẩm thường tự vận hành đội xe vận tải nội bộ và chỉ thuê ngoài khi cần thêm năng lực vận chuyển.

Nguồn cung trong lĩnh vực này bị hạn chế nghiêm trọng. Sự tham gia của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) còn hạn chế do yêu cầu nghiêm ngặt về kiểm soát nhiệt độ và công nghệ bảo quản, cũng như các tiêu chuẩn Thực hành Bảo quản Tốt (GSP), đòi hỏi đầu tư đáng kể để đảm bảo chất lượng dịch vụ. Do đó, các công ty dược phẩm lớn có xu hướng hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần lớn cung cấp dịch vụ 3PL toàn diện để tận dụng cơ sở hạ tầng chuỗi cung ứng lạnh hiện có. Đồng thời, các nhà phân phối dược phẩm hàng đầu cũng đang đầu tư mạnh vào cơ sở vật chất chuỗi cung ứng lạnh của riêng mình để đảm bảo an toàn sản phẩm. Ví dụ, các công ty dược phẩm hàng đầu như FPT Long Châu và VNVC đã đầu tư vào kho bãi tuân thủ GDP/GSP, cơ sở bảo quản lạnh, vận chuyển lạnh và hệ thống giám sát nhiệt độ để đảm bảo an toàn sản phẩm.

Đầu tư của các công ty Nhật Bản

Japanese companies have recognized these structural challenges as a strategic entry point. Rather than competing in crowded, low-margin segments, they focus their investments on introducing advanced technology, high compliance standards, and strong capital backing to solve Vietnam’s specific supply chain bottlenecks.

Các công ty logistics chuỗi cung ứng lạnh hàng đầu của Nhật Bản[3][4][5][6][7]

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Xu hướng đầu tư gần đây trong chuỗi cung ứng lạnh

In recent years, the investment strategy of Japanese companies in Vietnam’s logistics sector has shifted toward deep integration, automation, and targeted market expansion.

Sáp nhập, mua lại và liên minh chiến lược: Một xu hướng rõ ràng là việc sử dụng M&A để nhanh chóng thâu tóm các mạng lưới địa phương thay vì xây dựng chúng từ đầu. Một ví dụ điển hình là Tập đoàn Logistics Mitsubishi, đã thành công trong việc mua lại 20,5% cổ phần của Tập đoàn Logistics Indo Trans (ITL), chính thức đưa gã khổng lồ logistics Việt Nam này trở thành công ty con theo phương pháp vốn chủ sở hữu vào năm 2023.¹ By combining Mitsubishi’s capital with ITL’s massive domestic infrastructure—which includes over 100,000 cold chain pallet locations—the partnership efficiently bypassed the time-consuming process of building a nationwide network[8][9]

Các dự án quy mô lớn mới xây dựng và tự động hóa: To combat rising operational costs and labor shortages, new Japanese investments are heavily focused on greenfield mega-facilities equipped with advanced automation. Yokohama Reito (Yokorei) is currently constructing a USD 52 million, 4.5-hectare automated refrigerated warehouse in Long An province, slated to begin commercial operations by March 2025. Similarly, Igarashi Reizo recently broke ground on a USD 24 million cold storage project in Tay Ninh Province. Scheduled for completion in early 2027, this facility explicitly aims to bring Japan’s most advanced robotic and automated storage technologies to Vietnam, helping to sustainably enhance the local supply chain while reducing long-term energy and labor costs.[10][11]

Cơ hội mở rộng

Khoảng cách cung cầu hiện tại và các mô hình thành công được các công ty Nhật Bản giới thiệu cho thấy một số cơ hội mở rộng rõ ràng dành cho các nhà đầu tư.

Thứ nhất, việc thiết lập các trung tâm phân phối trung gian ở khu vực miền Trung là một cơ hội rất thiết thực. Vì các tuyến vận chuyển Bắc-Nam dài ngày thường có chi phí hàng bán cao và nhiều chuyến xe trống, việc xây dựng các cơ sở trung chuyển hoặc kho lạnh hiện đại ở các tỉnh miền Trung sẽ cho phép các nhà cung cấp dịch vụ logistics tối ưu hóa vòng quay xe tải, giảm số dặm xe chạy không tải và cải thiện đáng kể biên lợi nhuận.

Thứ hai, thị trường phía Bắc phân mảnh là mục tiêu lý tưởng cho việc mở rộng logistics thực phẩm. Trong khi miền Nam đang phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà cung cấp hiện có, miền Bắc vẫn đang phát triển. Các nhà đầu tư xây dựng các cơ sở kho lạnh chất lượng cao gần Hà Nội hoặc Bắc Ninh có thể nắm bắt được nhu cầu ngày càng tăng đối với thực phẩm chế biến và dịch vụ giao hàng thương mại điện tử với mức độ cạnh tranh trực tiếp thấp hơn nhiều.

Cuối cùng, lĩnh vực logistics dược phẩm mang đến một thị trường ngách hấp dẫn cho các công ty nước ngoài có vốn đầu tư lớn. Do các tiêu chuẩn GSP nghiêm ngặt và chi phí công nghệ cao ngăn cản các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước tham gia vào lĩnh vực này, các công ty logistics quốc tế có thể tận dụng hệ thống giám sát nhiệt độ tiên tiến và chuyên môn về tuân thủ quy định của họ. Bằng cách cung cấp các dịch vụ 3PL toàn diện và đáng tin cậy, các nhà cung cấp này có thể thu hút các nhà sản xuất dược phẩm lớn ở cả Bắc và Nam bán cầu, dần dần chuyển họ từ việc sử dụng đội xe nội bộ đắt tiền sang các giải pháp logistics thuê ngoài.

Đọc thêm

Thị trường kho lạnh Việt Nam: Cơ hội đầu tư chiến lược

Logistics tại Việt Nam đang thu hút đầu tư nước ngoài

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] Tính toán của B&Company dựa trên Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp về mã VSIC từ 49 đến 52 (không bao gồm mã VSIC vận tải hành khách) và các cuộc phỏng vấn chuyên sâu với các chuyên gia về thị phần ngành logistics.

[2] Tạp chí The Investor (2023). Yokorei xây dựng cơ sở kho lạnh trị giá 1.455.200 USD tại Việt Nam trong bối cảnh ngành này dự kiến sẽ bùng nổ. < >

[3] Trang web Konoike < >

[4] Trang web Sagawa Việt Nam  < >

[5] Trang web Meito Việt Nam < >

[6] Trang web kho lạnh CLK < >

[7]VNexpress (2023). Tập đoàn Logistics Nichirei thành lập công ty liên doanh mới tại Việt Nam. < >

[8] Trang web của Tập đoàn Vận tải Indo Trans. < >

[9] Trang web của Tập đoàn Logistics Mitsubishi < >

[10] Tạp chí The Investor (2023). Yokorei xây dựng cơ sở kho lạnh trị giá 1.455.200 USD tại Việt Nam trong bối cảnh ngành này dự kiến sẽ bùng nổ. < >

[11] VCCI (2025). Japan’s Igarashi Reizo builds $24 mln cold storage project in southern Vietnam < >