Việc Xanh SM ra mắt dịch vụ giao hàng nội thành sử dụng xe van điện (hoặc xe tải điện) thể hiện sự chuyển dịch chiến lược hướng tới logistics bền vững tại Việt Nam. Sự phát triển này đáp ứng trực tiếp tốc độ tăng trưởng nhanh của thương mại điện tử, tình trạng ùn tắc đô thị và các xu hướng chính sách về môi trường. Trong bối cảnh thị trường giao hàng có tính cạnh tranh cao và các quy định ngày càng ưu tiên phương tiện giao thông sạch, động thái này mở ra những cơ hội mới cho các nhà cung cấp dịch vụ đổi mới sáng tạo và nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ xanh và hạ tầng logistics.

Giới thiệu

Bối cảnh logistics và giao hàng tại Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng, được thúc đẩy bởi sự bùng nổ của thương mại điện tử, kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng và những thách thức môi trường tại đô thị. Trong bối cảnh đó, Xanh SM, nền tảng di chuyển và giao hàng hoàn toàn bằng điện tại Việt Nam và một số thị trường ASEAN, đã công bố dịch vụ giao hàng nội thành mới sử dụng xe tải điện, mở rộng các dịch vụ di chuyển xanh bên cạnh dịch vụ gọi xe và giao bưu kiện. Cụ thể, dịch vụ Green SM Van đã chính thức được ra mắt vào tháng đầu tiên của năm 2026, với điểm đặc biệt là sử dụng 100% xe điện – Vinfast EC Van. Mức giá ban đầu được công bố là 110.000 VND cho 2 km đầu tiên và 8.000 – 11.000 VND cho mỗi km tiếp theo. Dịch vụ mới trước tiên sẽ được triển khai tại Hà Nội và mở rộng sang các khu đô thị lớn khác trong tương lai gần [6]

Việc ra mắt này đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với logistics đô thị bền vững, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về các giải pháp giao hàng hiệu quả, phát thải thấp tại các thành phố lớn của Việt Nam. Dịch vụ hướng tới phục vụ các doanh nghiệp địa phương và người tiêu dùng đô thị có nhu cầu giao hàng chặng cuối đáng tin cậy, đồng thời phù hợp với các mục tiêu môi trường và những chính sách mới nổi của Chính phủ nhằm giảm phát thải trong khu vực trung tâm thành phố.

Phân tích thị trường

Các báo cáo truyền thông trong nước cho thấy bối cảnh cạnh tranh gay gắt, trong đó cả các doanh nghiệp logistics nhà nước và tư nhân đều nỗ lực mở rộng quy mô. Theo Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ, tổng doanh thu của lĩnh vực bưu chính và giao hàng trong nửa đầu năm 2025 đạt khoảng 38.300 tỷ VND (tương đương US$1,46 tỷ), tăng 12,8 % so với cùng kỳ năm trước, cho thấy đà tăng trưởng mạnh về sản lượng bưu gửi và nhu cầu dịch vụ. Trong cùng giai đoạn, tổng số bưu gửi được xử lý vượt 1,8 tỷ, tăng 16 % so với cùng kỳ năm trước, phản ánh mức độ phụ thuộc ngày càng tăng của người tiêu dùng vào các dịch vụ giao hàng cho cả nhu cầu thương mại điện tử và bưu chính truyền thống.

Vietnam Delivery Services Market

Đơn vị: Tỷ USD

Nguồn: B&Company tổng hợp từ Vietnamplus [1]

Xét về thị phần và cấu trúc đối thủ cạnh tranh, phân tích ngành cho thấy năm doanh nghiệp dẫn đầu — Viettel Post, Giao Hàng Tiết Kiệm (GHTK), VNPost, J&T Express và Giao Hàng Nhanh (GHN) — cùng chiếm hơn 63 % thị trường chuyển phát nhanh, trong khi phần còn lại được phân bổ cho nhiều nhà khai thác quy mô nhỏ hơn. Mức độ tập trung này cho thấy một thị trường cạnh tranh, trong đó các mạng lưới lớn được hưởng lợi từ quy mô, độ phủ hạ tầng và mức độ nhận diện thương hiệu.

Vietnam Courier, Express and Parcel (CEP) Market

Đơn vị: Tỷ USD

Nguồn: B&Company tổng hợp từ Vietnamplus và Znews [1][2]

Các công bố công khai cho thấy sự khác biệt rõ rệt về quy mô giữa các doanh nghiệp giao hàng lớn. Năm 2025, Viettel Post đạt hơn 6.039 tỷ VND doanh thu từ các dịch vụ bưu kiện, kho bãi và logistics, củng cố vị thế dẫn đầu, trong khi GHTK ghi nhận doanh thu khoảng 2.000 tỷ VND trong bối cảnh tăng trưởng suy yếu. VNPost tiếp tục ghi nhận doanh thu ổn định khi sản lượng bưu kiện tăng. Những số liệu này làm nổi bật khoảng cách doanh thu và thứ bậc cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ giao hàng hàng đầu. Bên cạnh đó, hệ sinh thái giao hàng quốc tế của Việt Nam — dù có vai trò kém nổi trội hơn trong thương mại điện tử nội địa — cũng góp phần gia tăng áp lực cạnh tranh, khi các doanh nghiệp toàn cầu như J&T Express và Ninja Van nhanh chóng mở rộng sự hiện diện tại địa phương. Tổng thể, cơ cấu cạnh tranh này cho thấy sự đa dạng trong các dịch vụ cung cấp và tình trạng phân mảnh của thị trường bên ngoài nhóm năm doanh nghiệp dẫn đầu, qua đó cho thấy cơ hội tạo khác biệt và đổi mới dịch vụ.

Tác động của dịch vụ giao hàng bằng xe điện của Xanh SM

Việc đưa vào hoạt động một dịch vụ giao hàng nội thành sử dụng xe tải điện của Xanh SM bổ sung một chiều cạnh quan trọng mới cho hệ sinh thái logistics Việt Nam. Bằng việc sử dụng xe điện cho các tuyến giao hàng nội thành, Xanh SM đáp ứng hai nhu cầu đáng kể của thị trường: tính bền vững về môi trường và hiệu quả vận hành.

Chính phủ Việt Nam ngày càng tích cực thúc đẩy giao thông sạch và logistics bền vững. Các diễn biến chính sách như kế hoạch cấm xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực trung tâm Hà Nội vào giữa năm 2026 có thể đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các phương tiện giao hàng chạy điện. Chính sách này là một phần trong chiến lược môi trường rộng hơn của Việt Nam nhằm cải thiện chất lượng không khí và giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời tác động trực tiếp đến các đơn vị cung cấp dịch vụ giao hàng vốn thường phụ thuộc vào xe máy chạy xăng.

Quyết định loại bỏ dần xe máy chạy xăng trong khu vực trung tâm Hà Nội vào giữa năm 2026 phản ánh cam kết rộng hơn trong việc giảm ô nhiễm không khí đô thị. Bên cạnh các biện pháp kiểm soát khí thải, cơ quan chức năng đang xem xét các chính sách khuyến khích sử dụng xe điện (EV), bao gồm hỗ trợ xe buýt điện và cơ sở hạ tầng pin. Mặc dù các sáng kiến này cũng đối mặt với những chỉ trích về tiến độ và tính khả thi, chúng vẫn phát đi một tín hiệu rõ ràng: tương lai logistics đô thị của Việt Nam gắn liền với quá trình điện hóa [4]

Cơ sở hạ tầng hỗ trợ đang từng bước phát triển, với các sáng kiến từ khu vực tư nhân và công cộng mở rộng những hạng mục thân thiện với EV như trạm sạc và mạng lưới đổi pin. Cơ sở hạ tầng này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phổ cập xe tải giao hàng chạy điện, đặc biệt đối với các doanh nghiệp logistics cần giải pháp sạc đáng tin cậy trên toàn khu vực đô thị [7]

People wearing face masks wait at a traffic signal in Hanoi

Nguồn: AP News [4]

Xét trên phương diện cạnh tranh, dịch vụ giao hàng bằng xe điện của Xanh SM tạo nên vị thế khác biệt cho doanh nghiệp so với các đối thủ khác. Nhiều đối thủ vẫn sử dụng phương tiện chạy xăng hoặc diesel truyền thống, khiến họ chịu tác động của biến động giá nhiên liệu và chi phí tuân thủ quy định ngày càng tăng. Ngược lại, việc Xanh SM tập trung vào xe điện giúp tiết kiệm chi phí theo thời gian, đồng thời tăng sức hấp dẫn đối với khách hàng có ý thức về môi trường và các đối tác doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, việc Xanh SM tích hợp các nền tảng logistics số (như thể hiện trong các dịch vụ gọi xe và chuyển phát hiện có) có thể mang lại những lợi ích vận hành như tối ưu hóa lộ trình dựa trên dữ liệu, tối ưu chi phí nhiên liệu và cải thiện khả năng theo dõi của khách hàng trong suốt các giai đoạn giao hàng. Do đó, dịch vụ xe tải điện là minh chứng cho cách các nền tảng số có thể kết hợp tính bền vững với hiệu quả logistics.

Ý nghĩa đối với các nhà đầu tư nước ngoài

Đối với các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đặc biệt là những doanh nghiệp đến từ các quốc gia có thế mạnh về công nghệ xe điện và đổi mới logistics — như Nhật Bản — thị trường giao hàng đang phát triển của Việt Nam mang lại những cơ hội đầy tiềm năng.

Các doanh nghiệp Nhật Bản có chuyên môn trong sản xuất xe điện, phát triển cơ sở hạ tầng sạc, hệ thống quản lý đội xe và công nghệ viễn thông có thể hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam như Xanh SM hoặc các đơn vị logistics trong nước. Những quan hệ hợp tác này có thể giúp đẩy nhanh việc áp dụng phương tiện giao hàng chạy điện và xây dựng các hệ sinh thái logistics bền vững, tích hợp. Chẳng hạn, vị thế dẫn đầu của Nhật Bản trong lĩnh vực giao thông điện và công nghệ logistics thông minh phù hợp với định hướng chính sách của Việt Nam về giao thông sạch. Khi Xanh SM đang mở rộng sang xe tải giao hàng chạy điện, các nhà cung cấp giải pháp đội xe điện và phần mềm tại Nhật Bản có thể tìm thấy cơ hội hợp tác, góp phần mở rộng quy mô dịch vụ logistics xanh.

Các doanh nghiệp FDI cũng có thể xem xét phát triển cơ sở hạ tầng, chẳng hạn như các trạm sạc và đổi pin được thiết kế riêng cho đội xe điện thương mại. Khi phương tiện giao hàng chạy điện trở nên phổ biến hơn, cơ sở hạ tầng đáng tin cậy sẽ trở nên thiết yếu. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ EV có thể tạo ra lợi nhuận dài hạn, đồng thời phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam. Ngoài ra, các doanh nghiệp công nghệ logistics nước ngoài có thể mang đến những đổi mới trong tối ưu hóa lộ trình, định giá giao hàng linh hoạt và các nền tảng số, qua đó nâng cao hiệu quả dịch vụ giao hàng chặng cuối. Những công nghệ này là thành phần thiết yếu của hoạt động giao hàng hiện đại, đặc biệt khi nhu cầu giao hàng trong ngày và theo thời gian thực ngày càng tăng.

Tóm lại, sự hội tụ giữa tăng trưởng thương mại điện tử, các chính sách xanh của chính phủ và đổi mới từ khu vực tư nhân — tiêu biểu là dịch vụ giao hàng bằng xe điện của Xanh SM — đang tạo ra một môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến logistics bền vững và công nghệ xanh. Việc điều chỉnh các khoản đầu tư chiến lược theo những xu hướng này có thể giúp nắm bắt nhu cầu thị trường mới nổi, đồng thời hỗ trợ các mục tiêu rộng hơn của Việt Nam về giao thông đô thị sạch.

Đọc thêm

Thị trường gọi xe Việt Nam 2025: Cuộc cạnh tranh giữa Xanh SM, Grab và Be

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

• Ảnh bìa: Xanh SM

1. 1. https://en.vietnamplus.vn/postal-and-delivery-services-high-revenue-slim-profits-post323162.vnp
2. 2. https://znews.vn/logistics-viet-nam-buoc-vao-cuoc-dua-chua-tung-co-post1576748.html
3. 3. https://thanhnien.vn/giao-hang-nhanh-cuoc-choi-ngay-cang-khoc-liet-185250905214355871.htm
4. 4. https://apnews.com/article/vietnam-hanoi-motorcycles-pollution-29bf81ec6b7bad9e8a63bd636ea34d18
5. 5. https://www.kenresearch.com/vietnam-e-commerce-last-mile-delivery-platforms-market
6. 6. https://www.xanhsm.com/news/xanh-sm-ra-mat-dich-vu-van-chuyen-hang-noi-do-bang-xe-tai-dien
7. 7. https://vietnamnews.vn/economy/1731633/ha-noi-aims-to-build-public-ev-charging-stations.html