Thị trường hàng không Việt Nam đang tăng trưởng nhanh chóng nhưng cũng đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Bất chấp lượng hành khách đạt mức kỷ lục và những tín hiệu rõ rệt của quá trình phục hồi sau COVID-19, ngành này đang đối mặt với nhiều thách thức gia tăng, bao gồm hiệu suất đúng giờ suy giảm, chậm trễ trong việc tiếp nhận máy bay và mức độ hài lòng của khách hàng giảm trên các đường bay quốc tế. Bài viết này cung cấp một phân tích toàn diện về bức tranh hiện tại và triển vọng tương lai của ngành hàng không Việt Nam, với trọng tâm đặc biệt là hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines (VNA).

Hiệu suất đúng giờ suy giảm

Mặc dù tỷ lệ khai thác đúng giờ của các hãng hàng không Việt Nam đạt mức cao trong đại dịch COVID-19 giai đoạn 2020–2021, tỷ lệ này đã có xu hướng giảm kể từ năm 2022 do tình trạng quá tải và hiệu quả vận hành suy giảm. Năm 2024, tỷ lệ của VietJet Air giảm xuống khoảng 63%, trong khi Vietnam Airlines (VNA) vẫn duy trì tương đối ổn định ở mức 83%.

Tỷ lệ khai thác đúng giờ của các hãng hàng không lớn tại Việt Nam (%)

(Dữ liệu năm 2024 áp dụng cho giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2024)

Về thời gian chậm trung bình, VNA có thời gian chậm tương đối ngắn, khoảng 45 phút, trong khi thời gian chậm của VietJet Air đôi khi vượt quá 60 phút, cho thấy sự khác biệt giữa hai doanh nghiệp trong nước. Dựa trên các số liệu này, có thể nói rằng VNA duy trì mức độ vận hành trung bình trong khu vực.

Đội bay cũ hóa, giao máy chậm và hiệu quả vận hành giảm

VNA hiện sở hữu đội bay khoảng 180 máy bay, nhưng chỉ khoảng 150 chiếc được cho là đang hoạt động phục vụ hành khách. Khoảng cách này phần lớn là do việc loại biên các máy bay cũ, tái cơ cấu các thỏa thuận thuê-bán lại và chậm trễ trong việc bàn giao máy bay mới. Đặc biệt, các vấn đề toàn cầu liên quan đến Boeing 737 MAX đã có tác động trên diện rộng. Sau sự cố gần đây của Alaska Airlines, các lịch trình mua sắm đang được đánh giá lại, nhiều khả năng ảnh hưởng đến kế hoạch của chính VNA. Hơn nữa, chuỗi cung ứng của cả Boeing và Airbus đang chịu áp lực đáng kể, khi nhu cầu tăng mạnh tại các thị trường mới nổi tiếp tục làm trầm trọng thêm tình trạng chậm giao hàng.

Ý kiến của khách hàng trên mạng xã hội: giám sát chặt chẽ hơn trên các đường bay quốc tế

Phân tích mạng xã hội cho thấy phần lớn các phản hồi tiêu cực nhắm vào Vietnam Airlines (VNA) tập trung vào tình trạng chậm chuyến và thay đổi lịch bay đột xuất trên các đường bay quốc tế. Các báo cáo từ đầu năm 2024 cho thấy, chẳng hạn trên đường bay Hà Nội–Singapore, tình trạng chậm chuyến diễn ra thường xuyên với mức trung bình hơn một giờ. Ngược lại, các đường bay nội địa nhìn chung nhận được phản hồi tích cực hơn về tính đúng giờ, qua đó góp phần duy trì mức độ hài lòng tổng thể của khách hàng ở mức tương đối ổn định.

Trong giới chuyên gia ngành du lịch, nhiều người nhận định rằng mặc dù tỷ lệ chậm chuyến trên số liệu thống kê đã cải thiện, chất lượng dịch vụ được cảm nhận vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Đặc biệt trên các đường bay có nhu cầu đi lại phục vụ kinh doanh cao, kỳ vọng về việc phản hồi nhanh hơn đối với yêu cầu đổi chỗ và thay đổi lịch trình đang ngày càng tăng.