Vietnam

Theo Quyết định số 1093/QĐ-BCT do Bộ Công Thương ban hành năm 2015, Việt Nam đã quy hoạch phát triển 53 kho bãi tại các cửa khẩu biên giới với Trung Quốc, trải rộng trên sáu tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai và Lai Châu, với tổng diện tích trên 1,2 triệu mét vuông. Mục tiêu phát triển hệ thống kho bãi của Việt Nam đến năm 2025 chủ yếu tập trung vào hoạt động lưu trữ và trung chuyển, đóng vai trò là các nút trung gian trong quy trình logistics. Về cơ sở vật chất, ưu tiên đến năm 2025 là tập trung củng cố và nâng cấp các kho hiện có (mở rộng, di dời hoặc điều chỉnh chức năng) để đáp ứng nhu cầu lưu trữ thường xuyên và duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định. Đến năm 2035, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển một hệ thống kho đồng bộ hoàn chỉnh, đáp ứng 100% nhu cầu lưu trữ hàng hóa xuất nhập khẩu, đồng thời tích hợp các dịch vụ logistics toàn diện nhằm nâng cao bền vững hoạt động thương mại tại các cửa khẩu biên giới Việt Nam-Trung Quốc.

Theo các mục tiêu của Chính phủ, Việt Nam ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng kho bãi chủ yếu nhằm đáp ứng nhu cầu thương mại và trao đổi hàng hóa. Tuy nhiên, dịch vụ kho bãi nội địa và dịch vụ quản lý vận hành vẫn chưa nhận được sự tập trung phát triển đáng kể. Do đó, mạng lưới kho bãi chưa phát triển dẫn đến chi phí logistics tại Việt Nam ngày càng gia tăng. Chi phí logistics tại Việt Nam chiếm khoảng 16-20% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 10-12%. Chi phí logistics cao làm tăng giá cả của cả sản phẩm xuất khẩu và sản phẩm tiêu thụ trong nước, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam so với hàng hóa từ các quốc gia khác. Các chi phí này cũng làm tăng giá hàng hóa Việt Nam khi đến tay người tiêu dùng quốc tế, từ đó làm giảm sức hấp dẫn của hàng hóa đối với các đối tác thương mại.

Nhận thức được những hạn chế của hệ thống kho bãi về cơ sở hạ tầng và dịch vụ, Chính phủ đã ban hành các chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực logistics, đặc biệt là phát triển các hệ thống kho bãi hiện đại và tích hợp. Các doanh nghiệp trong nước và quốc tế đã tích cực tham gia xây dựng, nâng cấp cơ sở hạ tầng và ứng dụng công nghệ tiên tiến để tối ưu hóa hoạt động quản lý kho bãi và chuỗi cung ứng. Việc thành lập Viettel Logistics Park là minh chứng rõ nét nhất cho những nỗ lực này.

Viettel Logistics Park

Các Viettel Logistics Park, được khánh thành vào tháng 12 năm 2024, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong cơ sở hạ tầng logistics của Việt Nam, đặc biệt là nâng cao năng lực logistics nội địa và tạo thuận lợi cho thương mại xuyên biên giới Việt Nam–Trung Quốc. Với diện tích 143,7 ha và tổng vốn đầu tư gần 3.300 tỷ đồng (tương đương khoảng 130 triệu USD), khu logistics này tăng gấp đôi công suất hiện tại tại các cửa khẩu của Lạng Sơn, với khả năng xử lý tối đa 1.500 phương tiện mỗi ngày. Là trung tâm logistics tích hợp toàn diện đầu tiên của Việt Nam, khu logistics cung cấp các dịch vụ trọn gói cho hoạt động xuất nhập khẩu, bao gồm thông quan, kiểm dịch, kiểm tra, trung chuyển, lưu kho và vận tải xuyên biên giới. Khu logistics ứng dụng các công nghệ tiên tiến như IoT, 5G, AI, Big Data và Digital Twins, cùng các giải pháp tự động hóa như Smart Lockers, máy bay không người lái và phương tiện tự hành. Những đổi mới này tối ưu hóa hoạt động, giúp giảm chi phí logistics tới 40%. Hệ thống dữ liệu tiêu chuẩn được kết nối trực tiếp với hệ thống hải quan của cả Việt Nam và Trung Quốc, đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian thông quan từ 4–5 ngày xuống dưới 24 giờ. Hiệu quả này nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Có vị trí chiến lược gần Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng tại tỉnh Lạng Sơn, khu logistics đóng vai trò là cầu nối thương mại quan trọng giữa ASEAN và Trung Quốc. Bằng cách tháo gỡ các điểm nghẽn tại các cửa khẩu biên giới phía Bắc và cung cấp giải pháp logistics toàn diện, khu logistics tạo điều kiện cho các luồng thương mại diễn ra thuận lợi và hiệu quả hơn, qua đó củng cố quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc. Viettel Logistics Park được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao cơ sở hạ tầng logistics của Việt Nam, giảm chi phí và cải thiện hiệu quả thương mại xuyên biên giới với Trung Quốc, qua đó định vị Việt Nam trở thành một trung tâm logistics chiến lược tại Đông Nam Á.

Kết luận

Tóm lại, sự tăng trưởng nhanh chóng của ngành logistics Việt Nam và hoạt động thương mại biên giới mang tính chiến lược với Trung Quốc cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tiếp tục phát triển cơ sở hạ tầng kho bãi. Việc mở rộng mạng lưới kho bãi của cả Việt Nam và Trung Quốc đã góp phần nâng cao hiệu quả thương mại và giảm chi phí logistics. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng của hành lang thương mại Việt Nam - Trung Quốc, việc tiếp tục nâng cấp các cơ sở kho bãi là điều thiết yếu. Để cạnh tranh với hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc trên thị trường nội địa, Việt Nam cần đầu tư đáng kể vào cơ sở hạ tầng và mạng lưới kho bãi. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí logistics và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu sang Trung Quốc mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường toàn cầu, qua đó bảo đảm sự phát triển bền vững của ngành logistics trong tương lai.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.