Tổng quan

Tại Việt Nam, một số chính quyền địa phương lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng đã mở rộng mạng lưới máy bán hàng tự động trong 5 năm gần đây. Trước đây, việc phổ biến máy bán hàng tự động tại Việt Nam đã bị trì hoãn. Theo thông tin, máy bán hàng tự động đầu tiên được lắp đặt vào tháng 9 năm 2016. Mục đích lắp đặt chủ yếu là phục vụ khách du lịch quốc tế, những người phải trả quá nhiều tiền cho các nhà cung cấp địa phương, chứ không nhằm mang lại sự tiện lợi hơn cho người dân. Về địa điểm lắp đặt, máy bán hàng tự động chủ yếu được đặt tại các khu công nghiệp, nơi các biện pháp an ninh và hệ thống bảo trì dễ triển khai hơn so với việc lắp đặt trên đường phố, và tại các khu dân cư do các chủ đầu tư bất động sản lớn phát triển. Do đó, cơ hội để người dân nhận biết các máy này trong cuộc sống hằng ngày còn hạn chế. Đến năm 2018, số lượng máy bán hàng tự động được lắp đặt tại Hà Nội là khoảng 160 máy, được xem như một hoạt động vận hành thử nghiệm.

Về hoạt động vận hành thử nghiệm, theo số liệu thống kê của Ủy ban Nhân dân quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, kết quả kinh doanh của 160 máy được lắp đặt tại Hà Nội trong 4 tháng kể từ tháng 9 năm 2016 là 214.383 đơn vị đồ uống được bán ra, với doanh thu đạt 1,8 tỷ đồng. Nhiều người trẻ và khách du lịch hoan nghênh máy bán hàng tự động vì họ có thể mua đồ uống bất cứ lúc nào trên đường phố, kể cả vào nửa đêm, khi hầu hết các cửa hàng đã đóng cửa.

Trước kết quả của hoạt động vận hành thử nghiệm, vào năm 2018, các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng đã ban hành nghị quyết, theo đó mỗi thành phố bắt đầu lắp đặt và gia tăng số lượng máy bán hàng tự động, với mục tiêu hoàn thành số lượng đề ra vào năm 2020 nhằm giúp người dân tiếp cận dễ dàng hơn. Theo các quyết định do thành phố Hà Nội ban hành, các mục tiêu bao gồm ”chuyển đổi hoạt động kinh doanh bán lẻ”, ”cải thiện sự tiện lợi trong đời sống” và “văn minh hóa/hiện đại hóa”. Nghị quyết cũng kêu gọi mở rộng việc lắp đặt ngoài trời tại công viên, trạm xe buýt, điểm tham quan, v.v., đồng thời thúc đẩy việc đưa vào sử dụng các mẫu máy tiêu thụ ít điện năng, có khả năng chống rò điện/ngắn mạch, nhằm chuẩn bị cho những tình huống nguồn điện trở nên không ổn định do thời tiết bất thường. Về biện pháp an ninh, việc lắp đặt camera an ninh cũng là một trong những điều kiện để lựa chọn mẫu máy và tổ chức đấu thầu.