Tổng quan

Không đến năm 1920 khi người Pháp mang bò sữa ngoại nhập vào Việt Nam thì người dân nơi đây mới biết đến sữa bò. Năm 1924, sản phẩm Longevity & Dutch Lady được giao dịch lần đầu tiên ở Sài Gòn (sau này đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh) và trở thành người chơi đầu tiên trong ngành công nghiệp sữa lâu dài. Kể từ đó, ngành công nghiệp sữa Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ. Theo Euromonitor, tổng quy mô thị trường sữa của Việt Nam năm 2019 đã đạt hơn 5.2 tỷ USD và một báo cáo từ Hiệp hội Sữa Việt Nam cũng chỉ ra rằng doanh thu thị trường sữa đã đạt 4.7 tỷ USD vào năm 2018, tăng 9% so với năm 2017, và đạt CAGR 12.7%. trong giai đoạn 2010-2018.

Năm 2020 với đại dịch COVID-19 đã chứng kiến sự khó khăn của nhiều ngành và FMCG nói chung. Tăng tỷ lệ việc làm và giảm chỉ số niềm tin tiêu dùng đã khiến người tiêu dùng cắt giảm ngân sách chi tiêu trong nhiều danh mục. Tuy nhiên, ngành công nghiệp sữa chỉ mất một ít với mức giảm nhẹ 4% trong giá trị thị trường (Nghiên cứu SSI). Dựa trên dữ liệu gần đây của Nielsen, tiêu thụ sữa vẫn chiếm 12% tổng tiêu dùng FMCG tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2020, không thay đổi so với số liệu năm 2019.

Hành vi mua sắm của người tiêu dùng

Kết quả từ khảo sát “Hành vi tiêu thụ sữa” do BEAN Survey thực hiện (11/2020) với 399 người trả lời đã chứng minh vai trò thiết yếu của sản phẩm sữa trong đời sống hàng ngày của người Việt Nam với 100% người trả lời cho biết họ đã sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa trong ba tháng qua. Đặc biệt, 64% đã sử dụng sữa hàng ngày và 55% đã sử dụng các sản phẩm từ sữa đôi khi trong tuần. Khi chúng ta đang ở giữa đại dịch, người tiêu dùng bắt đầu tìm kiếm các sản phẩm tăng cường sức khỏe và sữa được cho là sản phẩm tốt cho hệ miễn dịch. Theo Công ty Chứng khoán TP Hồ Chí Minh, nhu cầu về các sản phẩm sữa trong thời gian đại dịch COVID-19 đã tăng, chủ yếu ở sữa chua. Ngoài lý do liên quan đến thói quen và tiện lợi, 87.5% người trả lời của BEAN Survey lựa chọn sử dụng sản phẩm sữa vì “Tốt cho sức khỏe”, 42% tiêu dùng vì “Dinh dưỡng” và 32% vì “An toàn”.

Tiềm năng thị trường cho các nhà đầu tư nước ngoài

Theo kế hoạch của Bộ Công Thương năm 2010, ngay cả khi các công ty trong nước đạt sản lượng 1 tỷ lít sữa tươi vào năm 2020, thì cũng chỉ đáp ứng được 38% nhu cầu trong nước, chưa kể đến yếu tố xuất khẩu. Các thương hiệu sữa nước ngoài đã nắm bắt cơ hội và hiện có hơn 300 thương hiệu sữa trên thị trường (MOIT: 2017). Từ Nhật Bản, Morinaga thành lập công ty con tại địa phương vào năm 2010 và Meiji vào năm 2019, trong khi Wakodo (Asahi Group Foods) thâm nhập thị trường thông qua quan hệ đối tác liên doanh với Nutifood.

Là người chơi lâu dài nhất, Dutch Lady đã theo kịp với các thương hiệu nội địa về độ nhận diện và mức độ sử dụng. Thương hiệu thứ 2 – Meiji, mặc dù có 33% độ nhận diện nhưng chỉ 8% khách hàng đã mua sản phẩm của họ trong ba tháng qua. Chúng tôi tin rằng để gia nhập thị trường Việt Nam, các chương trình quảng cáo đáng kể là điều cần thiết. Thực tế, 4 lý do hàng đầu để chọn một thương hiệu đã bao gồm “Khuyến mại (78.4%)” và “Hệ thống phân phối rộng, dễ dàng mua sắm (76.2%)” (Khảo sát BEAN – Hành vi tiêu thụ sữa). Năm 2019, giá trị nhập khẩu sữa và các sản phẩm từ sữa đã đạt 1,048 tỷ USD, tăng 8.7% so với năm 2018.

Phần kết luận

Tất nhiên, chất lượng sản phẩm vẫn là quan trọng nhất. Hiện nay, khoảng 70% sữa trên thị trường trong nước được coi là sữa hoàn nguyên có giá trị dinh dưỡng thấp hơn sữa tươi về mặt vitamin và khoáng chất. Nhờ có CPTPP, các sản phẩm sữa từ Nhật Bản, Singapore và New Zealand không còn phải chịu thuế nhập khẩu và có thể dẫn đến giá sữa giảm và khiến cạnh tranh trở nên gay gắt. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn rất rõ ràng về những gì họ muốn ở một thương hiệu sữa khi lựa chọn lý do “Không có chất phụ gia (89,5%)” và “Chất lượng (73,4%). Cần phải phân biệt rõ ràng với các sản phẩm giá rẻ và một số công ty trong nước đã cung cấp các sản phẩm hữu cơ và có giá trị dinh dưỡng cao. Các công ty nước ngoài không còn lựa chọn nào khác ngoài việc biến điều này thành điểm chiến thắng của họ. Sẽ rất thú vị khi xem liệu họ có thể tạo ra được sự thay đổi trên thị trường hay không.

Xin hãy đọc các bài viết đánh giá ngành khác từ chúng tôi hoặc yêu cầu một!

Lý Nguyên