Việc Xanh SM ra mắt dịch vụ giao hàng nội thành bằng xe tải điện (hoặc xe van điện) thể hiện sự chuyển dịch chiến lược hướng tới logistics bền vững tại Việt Nam. Sự phát triển này đáp ứng trực tiếp sự tăng trưởng nhanh chóng của thương mại điện tử, tình trạng tắc nghẽn đô thị và các xu hướng chính sách môi trường. Với thị trường giao hàng cạnh tranh và các quy định ngày càng chặt chẽ ưu tiên vận tải sạch, động thái này mở ra những cơ hội mới cho các nhà cung cấp dịch vụ sáng tạo và các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ xanh và cơ sở hạ tầng logistics.

Giới thiệu

Bối cảnh logistics và giao hàng của Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, được thúc đẩy bởi sự bùng nổ của thương mại điện tử, kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng và những thách thức về môi trường đô thị. Trong bối cảnh này, Xanh SM, một nền tảng di chuyển và giao hàng hoàn toàn bằng điện tại Việt Nam và một số thị trường ASEAN, đã công bố dịch vụ giao hàng nội thành mới sử dụng xe tải điện, mở rộng các dịch vụ di chuyển xanh của mình vượt ra ngoài dịch vụ gọi xe và giao bưu kiện. Cụ thể, dịch vụ Green SM Van đã chính thức được ra mắt vào tháng 1 năm 2026 với tính năng đặc biệt là sử dụng xe điện 100% – Vinfast EC Van. Giá ban đầu được báo cáo là 110.000 VND cho 2 km đầu tiên và 8.000 – 11.000 VND cho mỗi km tiếp theo. Dịch vụ mới này sẽ được vận hành đầu tiên tại Hà Nội và sẽ mở rộng sang các khu vực đô thị lớn khác trong tương lai gần [6]

Việc ra mắt dịch vụ này đánh dấu một cột mốc quan trọng cho logistics đô thị bền vững, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về các giải pháp giao hàng hiệu quả, ít phát thải tại các thành phố lớn của Việt Nam. Dịch vụ này hướng đến phục vụ các doanh nghiệp địa phương và người tiêu dùng đô thị cần dịch vụ giao hàng chặng cuối đáng tin cậy, đồng thời phù hợp với các mục tiêu môi trường và các chính sách mới của chính phủ nhằm giảm phát thải trong trung tâm thành phố.

Phân tích thị trường

Các bản tin trong nước nhấn mạnh bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, với cả các công ty logistics nhà nước và tư nhân đều đang nỗ lực mở rộng quy mô. Theo Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ, tổng doanh thu của ngành bưu chính và giao hàng trong nửa đầu năm 2025 đạt khoảng 38.300 tỷ VND (khoảng 1,46 tỷ USD), tăng 12,8 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ về khối lượng hàng hóa và nhu cầu dịch vụ. Trong cùng kỳ, tổng số bưu phẩm được vận chuyển vượt quá 1,8 tỷ bưu phẩm, tăng 16 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái, phản ánh sự phụ thuộc ngày càng tăng của người tiêu dùng vào dịch vụ giao hàng cho cả thương mại điện tử và nhu cầu bưu chính truyền thống.

Vietnam Delivery Services Market

Đơn vị: Tỷ USD

Nguồn: Công ty B&Company được tổng hợp từ Vietnamplus [1]

Về thị phần và cơ cấu đối thủ cạnh tranh, phân tích ngành cho thấy năm nhà cung cấp hàng đầu — Viettel Post, Giao Hàng Tiết Kiệm (GHTK), VNPost, J&T Express và Giao Hàng Nhanh (GHN) — cùng nhau chiếm hơn 63% thị phần chuyển phát nhanh, phần còn lại được phân bổ cho nhiều nhà mạng nhỏ hơn. Sự tập trung này cho thấy một môi trường cạnh tranh mà các mạng lưới lớn được hưởng lợi từ quy mô, phạm vi cơ sở hạ tầng và nhận diện thương hiệu.

Vietnam Courier, Express and Parcel (CEP) Market

Đơn vị: Tỷ USD

Nguồn: B&Company tổng hợp từ Vietnamplus và Znews [1][2]

Các số liệu công khai cho thấy sự khác biệt rõ rệt về quy mô giữa các công ty giao hàng lớn. Năm 2025, Viettel Post thu về hơn 6.039 tỷ VND từ dịch vụ bưu kiện, kho bãi và logistics, củng cố vị trí dẫn đầu, trong khi GHTK báo cáo doanh thu khoảng 2.000 tỷ VND trong bối cảnh tăng trưởng chậm hơn. VNPost tiếp tục ghi nhận doanh thu ổn định nhờ khối lượng bưu kiện tăng. Những con số này làm nổi bật khoảng cách doanh thu và thứ bậc cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ giao hàng hàng đầu. Thêm vào đó, hệ sinh thái giao hàng quốc tế của Việt Nam – dù ít chiếm ưu thế hơn trong thương mại điện tử nội địa – cũng góp phần tạo áp lực cạnh tranh, với các công ty toàn cầu như J&T Express và Ninja Van đang nhanh chóng mở rộng phạm vi hoạt động tại thị trường trong nước. Nhìn chung, sự cạnh tranh này nhấn mạnh cả sự đa dạng của các dịch vụ và sự phân mảnh thị trường bên ngoài top 5, cho thấy cơ hội để tạo sự khác biệt và đổi mới dịch vụ.

Tác động của dịch vụ giao hàng điện của Xanh SM

Sự ra mắt của một Dịch vụ giao hàng nội thành bằng xe tải điện Xanh SM mang đến một chiều hướng mới quan trọng cho hệ sinh thái logistics của Việt Nam. Bằng việc sử dụng xe điện cho các tuyến đường nội thành, Xanh SM đáp ứng hai nhu cầu quan trọng của thị trường: tính bền vững về môi trường và hiệu quả hoạt động.

Chính phủ Việt Nam ngày càng tích cực thúc đẩy giao thông sạch và logistics bền vững. Những phát triển về quy định, như kế hoạch cấm xe máy chạy bằng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực trung tâm Hà Nội vào giữa năm 2026, có thể đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang xe giao hàng điện. Chính sách này là một phần trong chiến lược môi trường rộng lớn hơn của Việt Nam nhằm cải thiện chất lượng không khí và giảm phát thải khí nhà kính, và nó tác động trực tiếp đến các nhà cung cấp dịch vụ giao hàng vốn truyền thống dựa vào xe máy chạy bằng xăng.

Quyết định loại bỏ dần xe máy chạy bằng xăng trong khu vực trung tâm Hà Nội vào giữa năm 2026 phản ánh cam kết rộng hơn về việc giảm ô nhiễm không khí đô thị. Cùng với việc kiểm soát khí thải, chính quyền đang nghiên cứu các biện pháp khuyến khích sử dụng xe điện, bao gồm hỗ trợ xe buýt điện và cơ sở hạ tầng pin. Mặc dù những sáng kiến này cũng phải đối mặt với những lời chỉ trích về tốc độ và tính khả thi, nhưng chúng gửi đi một tín hiệu rõ ràng: Tương lai logistics đô thị của Việt Nam gắn liền với điện khí hóa [4]

Hỗ trợ cơ sở hạ tầng đang dần được phát triển, với các sáng kiến tư nhân và công cộng mở rộng các cơ sở thân thiện với xe điện như trạm sạc và mạng lưới trao đổi pin. Cơ sở hạ tầng này sẽ rất quan trọng trong việc cho phép áp dụng rộng rãi xe tải giao hàng điện, đặc biệt là đối với các công ty hậu cần yêu cầu các giải pháp sạc đáng tin cậy trên khắp các khu vực thành phố [7]

People wearing face masks wait at a traffic signal in Hanoi

Nguồn: AP News [4]

Từ góc độ cạnh tranh, dịch vụ giao hàng bằng xe điện của Xanh SM tạo nên vị thế độc đáo so với các đối thủ khác. Nhiều đối thủ vẫn sử dụng xe chạy bằng xăng hoặc dầu diesel truyền thống, khiến họ phải đối mặt với sự biến động giá nhiên liệu và chi phí quản lý ngày càng tăng. Ngược lại, việc Xanh SM tập trung vào xe điện giúp tiết kiệm chi phí theo thời gian và tăng sức hấp dẫn đối với khách hàng và đối tác doanh nghiệp có ý thức bảo vệ môi trường.

Hơn nữa, việc Xanh SM tích hợp các nền tảng hậu cần kỹ thuật số (như đã thấy trong các dịch vụ gọi xe và chuyển phát bưu kiện hiện có) có thể mang lại những lợi ích về mặt vận hành, chẳng hạn như định tuyến dựa trên dữ liệu, tối ưu hóa chi phí nhiên liệu và cải thiện khả năng theo dõi khách hàng trong suốt các giai đoạn giao hàng. Dịch vụ xe tải điện do đó là một ví dụ điển hình cho thấy các nền tảng kỹ thuật số có thể kết hợp tính bền vững với hiệu quả hậu cần như thế nào.

Ý nghĩa đối với các nhà đầu tư nước ngoài

Đối với các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đặc biệt là các nhà đầu tư đến từ các quốc gia có thế mạnh về công nghệ xe điện và đổi mới logistics – như Nhật Bản – thị trường giao hàng đang phát triển của Việt Nam mang đến những cơ hội hấp dẫn.

Các công ty Nhật Bản có chuyên môn về sản xuất xe điện, cơ sở hạ tầng sạc điện, hệ thống quản lý đội xe và viễn thông có thể hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam như Xanh SM hoặc các nhà cung cấp dịch vụ logistics địa phương. Những mối quan hệ đối tác này có thể giúp đẩy nhanh việc áp dụng xe giao hàng điện và xây dựng hệ sinh thái logistics bền vững tích hợp. Ví dụ, vị thế dẫn đầu của Nhật Bản trong lĩnh vực vận tải điện và công nghệ logistics thông minh rất phù hợp với chính sách thúc đẩy giao thông sạch của Việt Nam. Với việc Xanh SM hiện đang mở rộng sang lĩnh vực xe tải giao hàng điện, các nhà cung cấp giải pháp quản lý đội xe điện và phần mềm có trụ sở tại Nhật Bản có thể tìm thấy các cơ hội hợp tác góp phần mở rộng quy mô dịch vụ logistics xanh.

Các tập đoàn FDI cũng có thể nghiên cứu phát triển cơ sở hạ tầng, chẳng hạn như trạm sạc và trạm đổi pin chuyên dụng cho đội xe điện thương mại. Khi xe giao hàng điện ngày càng phổ biến, cơ sở hạ tầng đáng tin cậy trở nên thiết yếu. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ xe điện có thể mang lại lợi nhuận dài hạn đồng thời phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam. Ngoài ra, các công ty công nghệ logistics nước ngoài có thể mang đến những đổi mới trong tối ưu hóa tuyến đường, định giá giao hàng linh hoạt và các nền tảng kỹ thuật số giúp nâng cao hiệu quả dịch vụ chặng cuối. Những công nghệ này là thành phần thiết yếu của hoạt động giao hàng hiện đại, đặc biệt khi nhu cầu giao hàng trong ngày và giao hàng tức thời ngày càng tăng.

Tóm lại, sự hội tụ của tăng trưởng thương mại điện tử, các chính sách xanh của chính phủ và sự đổi mới của khu vực tư nhân—điển hình là dịch vụ giao hàng điện của Xanh SM—tạo ra một bức tranh màu mỡ cho các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến logistics bền vững và công nghệ xanh. Việc điều chỉnh các khoản đầu tư chiến lược theo các xu hướng này có thể nắm bắt được nhu cầu thị trường mới nổi đồng thời hỗ trợ các mục tiêu rộng lớn hơn của Việt Nam về giao thông đô thị sạch.

Đọc thêm

Thị trường gọi xe Việt Nam 2025: Cuộc cạnh tranh giữa Xanh SM, Grab và Be

* Lưu ý: Nếu bạn muốn trích dẫn thông tin trong bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và kèm theo link bài viết để đảm bảo tôn trọng bản quyền.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

• Ảnh bìa: Xanh SM

1. 1. https://en.vietnamplus.vn/postal-and-delivery-services-high-revenue-slim-profits-post323162.vnp
2. 2. https://znews.vn/logistics-viet-nam-buoc-vao-cuoc-dua-chua-tung-co-post1576748.html
3. 3. https://thanhnien.vn/giao-hang-nhanh-cuoc-choi-ngay-cang-khoc-liet-185250905214355871.htm
4. 4. https://apnews.com/article/vietnam-hanoi-motorcycles-pollution-29bf81ec6b7bad9e8a63bd636ea34d18
5. 5. https://www.kenresearch.com/vietnam-e-commerce-last-mile-delivery-platforms-market
6. 6. https://www.xanhsm.com/news/xanh-sm-ra-mat-dich-vu-van-chuyen-hang-noi-do-bang-xe-tai-dien
7. 7. https://vietnamnews.vn/economy/1731633/ha-noi-aims-to-build-public-ev-charging-stations.html