Tổng quan

Tại Việt Nam, một số chính quyền địa phương lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã mở rộng mạng lưới máy bán hàng tự động trong 5 năm gần đây. Trước đây, việc phổ biến máy bán hàng tự động tại Việt Nam đã bị trì hoãn. Máy bán hàng tự động đầu tiên được cho là đã được lắp đặt vào tháng 9 năm 2016. Mục đích chủ yếu của việc lắp đặt là phục vụ khách du lịch nước ngoài, những người phải trả quá nhiều tiền cho các nhà cung cấp địa phương, chứ không nhằm mang lại sự tiện lợi hơn cho người dân. Về địa điểm lắp đặt, máy bán hàng tự động chủ yếu được bố trí tại các khu công nghiệp, nơi việc triển khai các biện pháp an ninh và hệ thống bảo trì dễ dàng hơn so với lắp đặt trên đường phố, cũng như tại các khu dân cư do những chủ đầu tư bất động sản lớn phát triển. Do đó, cơ hội để các máy này được nhận diện trong đời sống hằng ngày còn hạn chế. Đến năm 2018, số lượng máy bán hàng tự động được lắp đặt tại Hà Nội vào khoảng 160 máy, và được xem là hoạt động thử nghiệm.

Về hoạt động thử nghiệm, theo số liệu của Ủy ban Nhân dân quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, kết quả kinh doanh của 160 máy được lắp đặt tại Hà Nội trong 4 tháng kể từ tháng 9 năm 2016 cho thấy đã bán được 214.383 đơn vị đồ uống, với doanh thu đạt 1,8 tỷ đồng. Nhiều người trẻ và khách du lịch hoan nghênh máy bán hàng tự động vì họ có thể mua đồ uống bất cứ lúc nào trên đường phố, kể cả vào nửa đêm khi hầu hết các cửa hàng đã đóng cửa.

Để đáp ứng kết quả của hoạt động thử nghiệm, vào năm 2018, các thành phố lớn như Hanoi, HCMC và Danang đã ban hành nghị định, theo đó mỗi thành phố bắt đầu lắp đặt và gia tăng số lượng máy bán hàng tự động, với mục tiêu hoàn tất việc lắp đặt vào năm 2020 nhằm giúp người dân tiếp cận thuận tiện hơn. Theo các quyết định do thành phố Hanoi ban hành, các mục tiêu bao gồm ”chuyển đổi hoạt động kinh doanh bán lẻ”, ”cải thiện sự thuận tiện trong đời sống” và “văn minh hóa/hiện đại hóa”. Nghị định cũng kêu gọi mở rộng việc lắp đặt tại các khu vực ngoài trời như công viên, điểm dừng xe buýt, danh lam thắng cảnh, v.v., đồng thời thúc đẩy việc đưa vào sử dụng các mẫu máy có mức tiêu thụ điện năng thấp, tương thích với chức năng phòng ngừa rò điện/ngắn mạch, nhằm chuẩn bị cho những tình huống nguồn điện trở nên không ổn định do thời tiết bất thường. Như một biện pháp an ninh, việc lắp đặt camera an ninh cũng là một trong những điều kiện để lựa chọn mẫu máy và đấu thầu.