Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Vietnam Investment Review, ông Lê Huy Hoàng – Giám đốc Nghiên cứu tại B&Company tại TP. Hồ Chí Minh – đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về đà tăng trưởng nhanh chóng của mô hình cửa hàng tiện lợi (CVS) tại Việt Nam.

Ông đánh giá thế nào về sức hấp dẫn của thị trường cửa hàng tiện lợi (CVS)?

Lê Huy Hoàng, Giám đốc Nghiên cứu tại chi nhánh B&Company ở TP. Hồ Chí Minh

Mặc dù có một số biến động, thị trường Việt Nam nhìn chung đã ghi nhận xu hướng tăng trưởng trong 5 năm qua.

Số lượng cửa hàng của các thương hiệu nước ngoài hàng đầu như 7-Eleven, Ministop, Family Mart, GS25 và Circle K liên tục tăng. Xu hướng này cũng thể hiện rõ ở phân khúc minimart, với các thương hiệu như WinMart+ và Bach Hoa Xanh, vốn có nhiều điểm tương đồng với CVS.

Mặc dù CVS chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong tổng doanh thu bán lẻ của Việt Nam, chưa đến 1 phần trăm trong tổng $5,6 tỷ vào năm 2023, nhưng đây được xem là một trong những mô hình bán lẻ tăng trưởng nhanh nhất, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm đạt 18,4 phần trăm giai đoạn 2020-2022, theo Vietdata năm 2023.

Có nhiều yếu tố góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng của thị trường CVS. Sự tăng trưởng ổn định của nền kinh tế Việt Nam nói chung là động lực then chốt. Mức sống và thu nhập được cải thiện đã thúc đẩy nhu cầu và sức mua, trong khi mức độ cởi mở hơn với các thương hiệu nước ngoài đã giúp người tiêu dùng quen thuộc hơn với các mô hình bán lẻ hiện đại.

Sự phổ biến ngày càng tăng và độ phủ rộng hơn của các cửa hàng này, đặc biệt tại các thành phố lớn và hiện đang mở rộng ra khu vực ngoại ô, mang lại nhiều tiện lợi hơn cho người tiêu dùng. Các cửa hàng cung cấp lựa chọn mua sắm số lượng lớn, nhiều phương thức thanh toán khác nhau và cơ sở vật chất được phát triển tốt để mang lại trải nghiệm mua sắm thoải mái hơn.

Một bộ phận người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ và nhân viên văn phòng, có xu hướng theo đuổi các trào lưu và ưa chuộng phong cách mua sắm kiểu phương Tây. Nhóm nhân khẩu học này, trong độ tuổi 15-40, chiếm khoảng 40 phần trăm dân số Việt Nam và dự kiến sẽ tiếp tục là động lực thúc đẩy lao động và tiêu dùng trong 10-15 năm tới.

Ông đánh giá thế nào về xu hướng phát triển của mô hình CVS tại Việt Nam hiện nay, và những thay đổi trong hành vi tiêu dùng tác động ra sao đến mô hình này?

Trong vài năm gần đây, các cửa hàng CVS mới thường có không gian rộng hơn cho tự phục vụ và chỗ ngồi. Danh mục sản phẩm linh hoạt hơn, tập trung vào các mặt hàng ăn liền, cũng ngày càng nổi bật. Tại quầy, họ còn phục vụ bữa sáng với đồ ăn nóng và cà phê, đồng thời bổ sung thêm trà và nước ép trái cây.

Theo thời gian, ngày càng có nhiều chương trình khuyến mãi hoặc hộp quà được tài trợ bởi các thương hiệu hàng hóa khi mua sắm tại CVS. Một số thương hiệu như GS25 đã bán “blind boxes”, vốn là mặt hàng rất được ưa chuộng từ cuối năm 2024.

Dù một số thương hiệu đã có ứng dụng di động từ khá sớm, chỉ trong vài năm gần đây họ mới đẩy mạnh quảng bá các ứng dụng này. Hiện nay, CVS đang nỗ lực kết nối với khách hàng một cách toàn diện hơn.

Bên cạnh các lựa chọn mua mang đi và tiêu dùng tại chỗ, nhiều CSV đã cung cấp dịch vụ giao hàng thông qua các nền tảng giao đồ ăn hoặc qua đội ngũ giao hàng nội bộ, nhằm gia tăng sự tiện lợi cho khách hàng và kích thích nhu cầu mua sắm.

CVS liên tục thay đổi và phát triển để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Tệp khách hàng mục tiêu của họ là thanh thiếu niên, sinh viên hoặc nhân viên văn phòng, những người có thể muốn một nơi để ghé qua nhanh trong giờ trưa, hoặc thoải mái ngồi 3-4 giờ với laptop để học tập hay làm việc. Họ là nhóm khách hàng có tính xã hội cao hơn, thời trang hơn và tiếp cận công nghệ tốt hơn. Đó là lý do CVS đang theo đuổi những xu hướng này và nhiều khả năng sẽ tiếp tục như vậy, thay vì bổ sung nhiều mặt hàng tiêu dùng nhanh khác như siêu thị.

Mức độ cạnh tranh giữa CVS và các mô hình bán lẻ khác như minimart ra sao, và CVS đang thích ứng như thế nào?

CVS và minimart có thể cung cấp một số sản phẩm trùng lặp nhưng không nên xem là đối thủ cạnh tranh trực tiếp vì họ nhắm đến các nhóm khách hàng mục tiêu khác biệt rõ rệt; do đó, mô hình kinh doanh cũng như danh mục sản phẩm của họ là riêng biệt.

CVS mở cửa 24/7, phục vụ nhu cầu tự phục vụ và tiêu dùng ngay. Cửa hàng chủ yếu cung cấp thực phẩm và đồ uống ăn liền. Khách hàng chính là giới trẻ và nhân viên văn phòng, những người tìm kiếm một bữa ăn nhanh vào giờ trưa hoặc tối, với sự linh hoạt ở lại lâu hơn nếu cần.

Trong khi đó, minimart là phiên bản thu nhỏ của siêu thị, được thiết kế cho việc mua sắm nhanh và không mở cửa 24/7. Mô hình này cung cấp các nhu yếu phẩm hằng ngày, bao gồm cả nguyên liệu thô. Tệp khách hàng đa dạng hơn, bao gồm cả nhóm khách lớn tuổi, những người thường ghé mua nhanh các mặt hàng thiết yếu trước khi rời đi.

Trên thực tế, sự cạnh tranh của các CVS đang diễn ra gay gắt ngay trong nội bộ ngành. Có thể dễ dàng bắt gặp các cửa hàng của nhiều thương hiệu khác nhau trên cùng một tuyến phố, hoặc trên cùng một tầng của trung tâm thương mại hay khu chung cư. Dù chủ yếu nhắm đến các nhóm khách hàng tương tự, họ vẫn cạnh tranh trực tiếp với nhau để giành được khách hàng.

Đâu là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp thành công khi đầu tư vào loại hình kinh doanh này?

Mặc dù nhu cầu đang gia tăng, cạnh tranh trong thị trường CVS vẫn rất khốc liệt. Theo Cơ sở dữ liệu Doanh nghiệp của chúng tôi, doanh thu bình quân hằng năm của các cửa hàng nước ngoài trong năm 2022 dao động từ $360,000 đến $400,000, nhưng phần lớn các thương hiệu chủ chốt vẫn đang đối mặt với thua lỗ do chi phí vận hành và chi phí sản phẩm cao.

B&Company Vietnam đưa ra một số khuyến nghị cho các doanh nghiệp mới gia nhập thị trường này, dựa trên chuyên môn và hiểu biết ngành của chúng tôi. Trước hết, họ cần bảo đảm nguồn vốn tài chính ổn định, nguồn cung ứng sản phẩm đáng tin cậy và có khả năng mở rộng, quy trình quản lý bài bản để bảo đảm chất lượng cao, và một hệ sinh thái đối tác vững mạnh nhằm nâng cao danh mục sản phẩm và trải nghiệm khách hàng.

Các thương hiệu CVS cũng phải hiểu sâu sắc khách hàng mục tiêu của mình để tránh những sai lầm tốn kém do thử nghiệm và điều chỉnh liên tục. Điều này đặc biệt quan trọng để đưa ra các quyết định có cơ sở trước khi ra mắt.

Ngay cả sau khi ra mắt thành công, doanh nghiệp vẫn phải duy trì năng lực cạnh tranh bằng cách liên tục rà soát hiệu quả hoạt động, mức độ hài lòng của khách hàng và so sánh với đối thủ. Chủ động thích ứng với các biến động của thị trường là chìa khóa để duy trì sự phù hợp.

Cuối cùng, việc nắm vững xu hướng thị trường, đối thủ cạnh tranh và hành vi người tiêu dùng là điều thiết yếu để hoàn thiện quy trình nội bộ và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Tài liệu tham khảo: Vietnam Investment Review (2025). Các chuỗi cửa hàng tiện lợi nắm bắt tiềm năng của Việt Nam <Đánh giá>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.