Quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam được dự báo đạt $15 tỷ USD vào năm 2025
Theo báo cáo mới nhất của Google – Temasek vào tháng 11 năm 2018, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2018 đạt $2.8 tỷ USD và dự kiến đạt $15 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng hằng năm 43% trong giai đoạn 2015 – 2025. Trong khu vực Đông Nam Á, nơi có khoảng 120 triệu người dùng thương mại điện tử tích cực, Việt Nam là thị trường tăng trưởng nhanh thứ hai, chỉ sau Indonesia.

Quy mô thị trường thương mại điện tử SEA (GMV – Tổng giá trị hàng hóa, $B)

Nguồn: Báo cáo e-Conomy SEA 2018 của Google- Temasek

Các tập đoàn thương mại điện tử toàn cầu, bao gồm Alibaba, JD.com và Tencent, đã đầu tư lớn vào những nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam, cụ thể là Lazada; Tiki; Shopee. Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước chủ chốt như FPT và Vingroup cũng đầu tư mạnh vào các website thương mại điện tử của mình (như Sendo, Adayroi).

Số lượt truy cập của 5 website thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam (đơn vị: triệu lượt)

Nguồn: http://ecommerceiq.asia

Tốc độ tăng trưởng nhanh của thương mại điện tử Việt Nam đang tạo ra nhu cầu lớn đối với sự phát triển của e-logistics, với CAGR dự kiến đạt 42% trong giai đoạn 2018–2022
“Logistics chặng cuối là giai đoạn cuối cùng của một kiện hàng từ doanh nghiệp đến người tiêu dùng (B2C), tính từ điểm phát sinh đơn hàng (tức trung tâm hoàn tất đơn hàng) đến địa điểm nhận hàng cuối cùng do người nhận lựa chọn (ví dụ: nhà riêng hoặc điểm tập kết/điểm nhận hàng), để tiếp nhận hàng hóa” (Lim, Xin, & Srai 2015). Logistics chặng cuối có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử vì tương tác trực tiếp với khách hàng cuối cùng. Đầu tư chiến lược vào logistics chặng cuối là yếu tố then chốt giúp bất kỳ doanh nghiệp thương mại điện tử nào vượt qua đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, logistics thương mại điện tử, đặc biệt là các công ty giao hàng chặng cuối tại Việt Nam, vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu; do đó, chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà bán lẻ trực tuyến về việc giao hàng đúng hạn, đáng tin cậy và tiết kiệm chi phí khi xử lý số lượng lớn đơn hàng cùng lúc.

Sự bùng nổ hiện nay của thương mại điện tử Việt Nam đã tạo ra nhu cầu và áp lực rất lớn đối với các dịch vụ logistics, đồng thời thúc đẩy sự hình thành của một lĩnh vực logistics điện tử đầy triển vọng. Theo Ken Research 2018, thị trường logistics bán lẻ thương mại điện tử Việt Nam được định giá ở mức EUR90 triệu (US$103 triệu) vào năm 2018 và được dự báo đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 42% mỗi năm cho đến năm 2022.

Các doanh nghiệp thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam hiện đang triển khai logistics để hoàn tất đơn hàng như thế nào? 
Một số nền tảng thương mại điện tử phát triển bộ phận logistics riêng, chẳng hạn như Lazada E-logistic Express và Tiki Now, để thực hiện các hoạt động lưu kho, đóng gói và vận chuyển. Bên cạnh đó, một số website thương mại điện tử kinh doanh sản phẩm điện tử như Thegioididong, Dienmayxanh, FPT shop và Nguyen Kim cũng tự thực hiện dịch vụ hoàn tất đơn hàng nhằm tận dụng mạng lưới cửa hàng rộng lớn của mình.

Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến không thể tự triển khai dịch vụ logistics nội bộ và phải dựa vào các đối tác logistics bên thứ ba (3PL) ở một số công đoạn nhất định để đảm bảo hiệu quả chi phí.
Doanh nghiệp lớn Lazada Vietnam lựa chọn sử dụng đội xe riêng, đảm nhiệm khoảng 55-60% số đơn hàng, đồng thời hợp tác với các doanh nghiệp 3PL khác nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ khách hàng, tận dụng các chương trình khuyến mãi và tối ưu hóa tổng chi phí vận chuyển. Các website lớn khác, cụ thể là Shopee và Sendo, chủ yếu cung cấp dịch vụ vận chuyển thông qua các đối tác giao hàng 3PL.

Việt Nam có khoảng 50 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics điện tử.
Theo báo cáo logistics năm 2017 của Bộ Công Thương, Việt Nam có tổng cộng khoảng 50 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics điện tử.
Trong số đó, các nhà cung cấp dịch vụ bưu chính truyền thống như VN Post, EMS và Viettel Post đã đáp ứng nhu cầu thị trường bằng cách cung cấp các giải pháp cho các nhà bán lẻ trực tuyến; lợi thế về mạng lưới bưu cục hiện hữu trên toàn quốc và năng lực vận hành cao giúp họ giữ vai trò quan trọng tại các khu vực nông thôn.

Bên cạnh đó, do nhu cầu giao hàng tiện lợi và nhanh chóng ngày càng nổi bật đối với khách hàng thương mại điện tử, đặc biệt tại các khu vực đô thị, các công ty khởi nghiệp logistics có khả năng đưa ra các giải pháp công nghệ nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa hệ thống vận hành đang đứng trước cơ hội rất lớn. Trong vài năm qua, nhiều công ty khởi nghiệp giao hàng tập trung vào thương mại điện tử đã gia nhập thị trường, trong đó một số đã nhận được hỗ trợ tài chính đáng kể từ các nhà đầu tư. Những tên tuổi nổi bật gồm Giao Hang Nhanh (GHN); Giao Hang Tiet Kiem (GHTK); NinjaVan, v.v., hiện là các đối tác giao hàng của những nền tảng thương mại điện tử chủ chốt tại Việt Nam.  Bảng dưới đây đề cập đến một số đơn vị chủ chốt đang hoạt động.