Quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam dự kiến đạt $15 tỷ vào năm 2025
Theo báo cáo mới nhất của Google – Temasek vào tháng 11/2018, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2018 là $2,8 tỷ và dự kiến đạt $15 tỷ vào năm 2025; với tốc độ tăng trưởng hằng năm là 43% trong giai đoạn 2015 – 2025. Tại khu vực Đông Nam Á có khoảng 120 triệu người dùng thương mại điện tử đang hoạt động, Việt Nam là thị trường tăng trưởng nhanh thứ 2, chỉ sau Indonesia.

Quy mô thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á (GMV – Tổng giá trị hàng hóa giao dịch, $B)

Nguồn: Báo cáo e-Conomy SEA 2018 của Google- Temasek

Các gã khổng lồ thương mại điện tử toàn cầu bao gồm Alibaba, JD.com, Tencent đã đầu tư lớn vào các nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam, cụ thể là Lazada; Tiki; Shopee, trong khi đó các tập đoàn trong nước lớn như FPT và Vingroup cũng đầu tư mạnh vào các trang web thương mại điện tử của họ (ví dụ: Sendo, Adayroi).

Số lượt truy cập của 5 trang thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam (đơn vị: triệu)

Nguồn: http://ecommerceiq.asia

Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử Việt Nam tạo ra nhu cầu cao đối với sự phát triển logistics điện tử, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) dự kiến đạt 421.300 tỷ nhân dân tệ trong giai đoạn 2018-2022.
“Logistics chặng cuối là đoạn cuối cùng của quá trình vận chuyển bưu kiện từ doanh nghiệp đến người tiêu dùng (B2C), từ điểm tiếp nhận đơn hàng (tức là trung tâm phân phối) đến điểm đến cuối cùng mà người nhận lựa chọn (ví dụ: nhà riêng hoặc điểm tập kết/thu gom), để nhận hàng” (Lim, Xin, & Srai 2015). Logistics chặng cuối rất quan trọng đối với kinh doanh thương mại điện tử vì nó tương tác trực tiếp với khách hàng cuối. Đầu tư chiến lược vào logistics chặng cuối là yếu tố then chốt giúp bất kỳ doanh nghiệp thương mại điện tử nào vượt qua đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, logistics thương mại điện tử, đặc biệt là các công ty giao hàng chặng cuối tại Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu; do đó chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà bán lẻ trực tuyến về giao hàng kịp thời, đáng tin cậy và tiết kiệm chi phí khi xử lý số lượng lớn đơn hàng cùng một lúc.

Sự bùng nổ hiện nay của thương mại điện tử Việt Nam do đó đã tạo ra nhu cầu và áp lực rất lớn đối với các dịch vụ logistics, đồng thời kích hoạt một ngành e-logistics đầy triển vọng. Theo Ken Research 2018, thị trường logistics bán lẻ thương mại điện tử Việt Nam có giá trị 90 triệu euro ($103 triệu đô la Mỹ) vào năm 2018 và dự kiến sẽ đạt mức tăng trưởng trung bình 42% mỗi năm cho đến năm 2022.

Các công ty thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam hiện đang triển khai dịch vụ hậu cần như thế nào để hoàn thành đơn hàng? 
Một số sàn thương mại điện tử phát triển bộ phận logistics riêng như Lazada E-logistic Express, Tiki Now để thực hiện kho bãi, đóng gói và vận chuyển. Bên cạnh đó, một số trang thương mại điện tử về sản phẩm điện tử như Thegioididong, Dienmayxanh, FPT shop, Nguyen Kim cũng tự thực hiện dịch vụ hoàn thiện đơn hàng để tận dụng mạng lưới cửa hàng lớn của mình.

Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến không thể tự triển khai dịch vụ hậu cần mà phải dựa vào các đối tác hậu cần bên thứ ba (3PL) ở một giai đoạn nhất định để tiết kiệm chi phí.
Ông lớn Lazada Việt Nam lựa chọn sử dụng đội tàu riêng của mình, xử lý khoảng 55-60% hàng hóa khác, song song với việc sử dụng các 3PL khác để đảm bảo dịch vụ khách hàng, tận dụng các chương trình khuyến mãi cùng với việc tối ưu hóa tổng chi phí vận chuyển. Các trang web hàng đầu khác, cụ thể là Shopee, Sendo cung cấp dịch vụ vận chuyển chủ yếu thông qua các đối tác giao hàng 3PL của mình.

Việt Nam có khoảng 50 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ e-logistics.
Theo báo cáo logistics năm 2017 của Bộ Công Thương, Việt Nam hiện có khoảng 50 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ e-logistics.
Trong số đó, các nhà cung cấp dịch vụ bưu chính truyền thống như VN Post, EMS, Viettel Post đã đáp trả thị trường bằng cách cung cấp các giải pháp cho các nhà bán lẻ trực tuyến; lợi thế về mạng lưới bưu cục hiện có trên toàn quốc và năng lực hoạt động cao cho phép họ đóng vai trò mạnh mẽ ở khu vực nông thôn.

Bên cạnh đó, do nhu cầu giao hàng nhanh chóng và tiện lợi ngày càng tăng cao đối với khách hàng thương mại điện tử, đặc biệt là ở khu vực thành thị, nên cơ hội rất lớn dành cho các công ty khởi nghiệp logistics có thể mang đến các giải pháp công nghệ để nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa hệ thống vận hành. Trong những năm gần đây, nhiều công ty khởi nghiệp giao hàng tập trung vào thương mại điện tử đã gia nhập thị trường, một số đã nhận được sự hỗ trợ tài chính đáng kể từ các nhà đầu tư. Những cái tên nổi bật là Giao Hàng Nhanh (GHN); Giao Hàng Thiệu Kiếm (GHTK); NinjaVan, v.v., hiện đang là đối tác giao hàng của các nền tảng thương mại điện tử lớn tại Việt Nam. Bảng dưới đây nêu một số công ty đang hoạt động tích cực trong lĩnh vực này.