Ngành logistics Việt Nam đang nhanh chóng chuyển đổi số, được thúc đẩy bởi động lực chính sách và nhu cầu của ngành. Là một trong tám ngành được ưu tiên trong Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025 (tầm nhìn đến năm 2030), logistics được kỳ vọng sẽ ứng dụng các công nghệ tiên tiến để cắt giảm chi phí vận hành—yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chi phí logistics vẫn là gánh nặng đáng kể đối với doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng các nền tảng TMS trong nước, hệ thống theo dõi GPS và các công cụ tối ưu hóa tuyến đường ứng dụng AI tại Việt Nam đang nhanh chóng mở rộng. Mức độ áp dụng mạnh nhất ở các doanh nghiệp 3PL lớn và các doanh nghiệp thương mại điện tử, trong khi các vấn đề về chất lượng dữ liệu và đội xe phân mảnh tiếp tục cản trở việc triển khai trên quy mô đầy đủ.

Organizational structure of the Ministry of Transport

Nguồn: Luat Viet Nam

Tổng quan thị trường: quy mô, đặc điểm và mức độ ứng dụng công nghệ số

Thị trường logistics và vận tải hàng hóa của Việt Nam đã có quy mô đáng kể và đang tiếp tục mở rộng. Ngành đã đạt được những tiến bộ đáng chú ý, với Chỉ số Năng lực Logistics (LPI) của Việt Nam tăng lên 3,3 vào năm 2023, đưa Việt Nam xếp thứ 43 trong số 139 nền kinh tế, so với vị trí thứ 53 vào năm 2010[1]. Năm 2023, Việt Nam cũng xếp thứ 5 trong khu vực ASEAN, đồng hạng với Philippines và đứng sau Singapore, Malaysia và Thái Lan. Các ước tính gần đây cho thấy tổng giá trị thị trường logistics đạt 80,65 tỷ USD vào năm 2024, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) dự kiến khoảng 6.40%, đạt 149,98 tỷ USD vào năm 2034[2].

Hiện nay, Việt Nam có hơn 3.000 doanh nghiệp logistics, trong đó 89% là doanh nghiệp trong nước và chủ yếu là SMEs (khoảng 95%); tuy nhiên, các doanh nghiệp này chỉ kiểm soát khoảng 30% thị trường. Các doanh nghiệp nước ngoài chiếm lĩnh phần thị trường còn lại, đặc biệt trong những phân khúc có giá trị cao như logistics chuỗi lạnh. Chi phí logistics của Việt Nam cũng vẫn ở mức cao, tương đương khoảng 18% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 14% và cao hơn các quốc gia như Singapore (8.5%) và Thái Lan (15.5%)[3].

Six Digital Maturity Levels of Logistics businesses

Nguồn: Tổng hợp của B&Company từ Báo cáo của Bộ Công Thương

Một cuộc khảo sát trên toàn quốc với 464 doanh nghiệp logistics cho thấy ngành logistics Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi số. Hơn 90% doanh nghiệp vẫn đang ở giai đoạn số hóa cơ bản (Cấp độ 1–2), trong đó Cấp độ 2 – Kết nối cơ bản chiếm 73.5%. Chỉ một tỷ lệ nhỏ doanh nghiệp đã tiến tới các giai đoạn nâng cao: 5% (Cấp độ 3 – Trực quan hóa) và chỉ 0.4% đạt Cấp độ 6 – Năng lực thích ứng[4]. Những kết quả này cho thấy khoảng cách đáng kể về mức độ trưởng thành số mà các doanh nghiệp logistics cần thu hẹp để nâng cao năng lực cạnh tranh và ứng dụng các công nghệ như AI, tối ưu hóa dựa trên GPS và Hệ thống Quản lý Vận tải (TMS)—một nền tảng phần mềm hỗ trợ doanh nghiệp lập kế hoạch, thực hiện và tối ưu hóa hoạt động vận chuyển hàng hóa thông qua quản lý vận hành vận tải, lập tuyến, lựa chọn nhà vận chuyển, đặt dịch vụ vận tải, theo dõi và quản lý chứng từ lô hàng.

Mức độ chuyển đổi số hiện tại của các doanh nghiệp dịch vụ logistics tại Việt Nam

100% = 464 doanh nghiệp logistics

Nguồn: Báo cáo Logistics Việt Nam 2023

Bên cạnh đó, mặc dù Hệ thống Quản lý Vận tải (TMS), Hệ thống Quản lý Kho hàng (WMS) và Hệ thống Quản lý Đơn hàng (OMS) có tiềm năng phát triển lớn, mức độ áp dụng vẫn còn hạn chế, lần lượt chỉ có 11.0%, 10.1% và 6.3% doanh nghiệp được khảo sát sử dụng các hệ thống này.

Software currently used by logistics service enterprises in Vietnam

100% = 464 doanh nghiệp logistics

Nguồn: Báo cáo Logistics Việt Nam 2023

Tình hình áp dụng TMS trong vận tải đường bộ

Vận tải đường bộ chiếm tỷ trọng lớn nhất trong ngành logistics Việt Nam, chiếm hơn 70% tổng khối lượng hàng hóa vận chuyển nội địa. Trong quý 1/2025, khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ ước đạt 525,8 triệu tấn, tăng 16,2%, trong khi khối lượng luân chuyển hàng hóa đạt 31,9 tỷ tấn-km, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm trước[5]. Ngoài ra, vận tải đường bộ vẫn là phân khúc chính ứng dụng TMS, GPS và tối ưu hóa tuyến đường bằng AI.

Việc áp dụng TMS tại Việt Nam bắt đầu từ các doanh nghiệp 3PL lớn và các công ty giao nhận quốc tế, nhưng đang dần mở rộng sang các doanh nghiệp vận tải đường bộ trong nước, nhà phân phối và nhà bán lẻ. Các giải pháp bốc xếp, điều phối và lập kế hoạch tuyến đường dựa trên TMS được cho là giúp giảm đáng kể thời gian lập kế hoạch, quy mô đội xe và tổng quãng đường vận chuyển, đồng thời hỗ trợ các chức năng như xác nhận giao hàng điện tử và báo cáo vận hành chi tiết[6].

Mặc dù sự quan tâm đến TMS trong lĩnh vực vận tải đường bộ/logistics của Việt Nam đang gia tăng, mức độ ứng dụng vẫn còn khiêm tốn và không đồng đều, chủ yếu tập trung ở các đội xe lớn hoặc doanh nghiệp 3PL thay vì các đơn vị vận tải nhỏ lẻ. Theo một khảo sát do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố vào tháng 3 năm 2024, 73% doanh nghiệp logistics quy mô vừa và lớn đã ứng dụng Hệ thống quản lý vận tải (TMS), tăng từ mức 58% vào năm 2021[7]. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình số hóa (ví dụ: theo dõi GPS và sử dụng bảng tính), thay vì triển khai TMS đầy đủ với các chức năng tối ưu hóa tuyến đường, phân tích dữ liệu và tích hợp hệ thống.

Mức độ phổ biến của công nghệ theo dõi GPS và viễn thông

Thị trường Quản lý đội xe tại Việt Nam đạt giá trị 71,72 triệu USD vào năm 2024 và dự kiến tăng trưởng với tốc độ CAGR 11.39% trong giai đoạn 2024–2032[8]. Mô hình quản lý đội xe tại Việt Nam – thị trường thiết bị theo dõi GPS đang mở rộng nhanh chóng, được thúc đẩy bởi sự gia tăng hoạt động vận tải và logistics, nhu cầu ngày càng lớn đối với quản lý đội xe, cũng như quá trình chuyển đổi số sâu rộng hơn trong lĩnh vực thương mại điện tử và cơ sở hạ tầng. Công nghệ GPS đã trở nên thiết yếu đối với việc tối ưu hóa tuyến đường, giám sát theo thời gian thực và kiểm soát vận hành trong nhiều lĩnh vực. Thị trường thiết bị theo dõi GPS đạt giá trị khoảng 28,65 triệu USD vào năm 2024, chiếm 40% giá trị thị trường quản lý đội xe tại Việt Nam và được dự báo tăng trưởng với tốc độ CAGR cao ở mức 11,98 % trong giai đoạn 2025–2032.

Thị trường Quản lý đội xe tại Việt Nam (2024 – 2032)

Đơn vị = Triệu USD

Nguồn: Data Bridge

Thị trường theo dõi GPS quy tụ cả các thương hiệu toàn cầu (Teltonika, Queclink, v.v.) và các nhà cung cấp trong nước như Vietmap, Taris và Khanh Hoi, cùng với sự hỗ trợ của các nhà cung cấp phần mềm như Smartlog và EMDDI. Theo dõi GPS hiện là tính năng tiêu chuẩn trên hầu hết các đội xe đường dài và đô thị, cho phép giám sát theo thời gian thực, phân tích hành vi tài xế, quản lý nhiên liệu và tích hợp liền mạch với TMS cũng như các công cụ định tuyến bằng AI. Quy định về vận tải đường bộ tại Việt Nam yêu cầu phương tiện thương mại phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và thiết bị theo dõi GPS, qua đó thúc đẩy sự phát triển của một hệ sinh thái viễn thông trong nước vững mạnh. Bên cạnh đó, do Việt Nam có cơ cấu doanh nghiệp chủ yếu là SMEs, nhiều đơn vị vận tải đường bộ vẫn là các đội xe nhỏ hoặc tài xế chủ xe, hiện vẫn quản lý việc điều phối bằng điện thoại, bảng tính và GPS cơ bản.

Vai trò mới nổi của AI trong tối ưu hóa tuyến đường

Việt Nam cũng đang trở thành một trung tâm năng động về đổi mới logistics thông minh, với các nền tảng như Abivin vRoute cung cấp giải pháp điều phối phương tiện dựa trên AI, giúp giảm quãng đường, thời gian lập kế hoạch và mức tiêu thụ nhiên liệu. Bộ Khoa học và Công nghệ đã công khai ghi nhận Abivin vRoute là một đổi mới sáng tạo tiêu biểu trong lĩnh vực logistics thông minh, góp phần giảm phát thải và nâng cao hiệu quả vận tải đường bộ.

Tuy nhiên, tối ưu hóa tuyến đường bằng AI hiện chỉ được sử dụng bởi các doanh nghiệp 3PL hàng đầu, các chủ hàng lớn và những doanh nghiệp có năng lực công nghệ, chưa được áp dụng rộng rãi trên thị trường vận tải đường bộ phân mảnh. Những hạn chế chính mang tính cơ cấu và tổ chức hơn là thuần túy kỹ thuật. Các nghiên cứu về những yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics Việt Nam nhấn mạnh các hạn chế về vốn, thiếu nhân sự chuyên môn về CNTT/AI, năng lực số thấp tại nhiều SMEs và mức độ tích hợp hệ thống yếu là những rào cản chính[9].

Nhìn chung, việc sử dụng TMS, GPS và AI trong nước để tối ưu hóa lộ trình vận tải đường bộ đang nhanh chóng chuyển từ các dự án thí điểm sang ứng dụng phổ biến trong các đội xe lớn, mặc dù mức độ trưởng thành số của các công ty vận tải đường bộ nhỏ vẫn còn hạn chế.

Các đơn vị ứng dụng TMS, GPS và AI chủ chốt trong tối ưu hóa lộ trình vận tải đường bộ

Tối ưu hóa tuyến đường bằng AI được phát triển tiên tiến nhất tại các doanh nghiệp logistics thương mại điện tử tăng trưởng nhanh như Viettel Post, GHN, Shopee Express, Ninja Van, J&T Express và các doanh nghiệp toàn cầu như DHL và FedEx; tất cả đều kết hợp TMS, viễn thông GPS và AI để quản lý các mạng lưới giao hàng phức tạp, khối lượng lớn. Các doanh nghiệp 3PL truyền thống, bao gồm Transimex, Gemadept, Vinafco và AL,S, đã áp dụng rộng rãi TMS và GPS nhưng mới bắt đầu tích hợp các công cụ phân tích hoặc định tuyến dựa trên AI. Điều này cho thấy một xu hướng rõ ràng: mức độ ứng dụng AI mạnh nhất ở những nơi có mật độ giao hàng và yêu cầu về thời gian cao nhất, trong khi các nhà cung cấp dịch vụ vận tải đường bộ truyền thống vẫn tập trung vào những công cụ số nền tảng.

Tổng hợp của B&Company

Key Drivers of Digital Transformation

E-commerce and same-day delivery are pushing route-optimization demand

Vietnam’s rapidly expanding e-commerce sector, expected to reach USD 57 billion by 2025[10] has intensified demand for efficient route planning. The surge in parcel volumes has created denser last-mile networks, more frequent returns, and increasingly complex urban delivery routes. In this environment, large 3PLs, express carriers and online retailers have become early adopters of domestic TMS platforms and AI-driven route-optimization tools to reduce failed deliveries and minimize empty mileage.

Digital transformation and green logistics

At the same time, national logistics development goals for 2030 emphasize reducing logistics costs to 16-18% of GDP[11], increasing outsourcing, and improving sectoral efficiency. This policy direction encourages logistics enterprises to accelerate digital transformation, especially through AI, data analytics and automated route-planning systems that reduce fuel use and support Vietnam’s green logistics and net-zero commitments. Such measures position TMS, GPS and AI as central enablers of both operational savings and environmental objectives.

Tightening regulations and enforcement via GPS data

Regulatory tightening also shapes market behavior. Stricter rules on driving hours, overspeeding and vehicle load limits increasingly rely on GPS-derived journey-monitoring data for enforcement. This pushes transport companies to adopt more reliable telematics and TMS solutions capable of generating compliant digital records. It also strengthens interest in intelligent scheduling and route-optimization engines that help fleets meet legal requirements while still achieving on-time delivery performance.

Growing local software ecosystem

Finally, Vietnam’s software ecosystem is expanding, with new domestic vendors offering cloud-based TMS/FMS platforms tailored to local trucking operations. These systems feature affordable SaaS pricing, integration with common Vietnamese GPS devices, and compatibility with e-invoicing and ERP/WMS platforms. Industry analyses highlight rising demand for integrated fleet-management and route-planning solutions, particularly among 3PLs and large shippers facing cost pressures and service-level demands.

Key Obstacles of Digital Transformation

High Costs and Limited Capital

The majority of Vietnam’s logistics companies are SMEs with tight financial capacity, making digital transformation a significant burden. With two-thirds holding under VND 3 billion in capital[12] and a lack of funding, many firms view TMS, telematics, and AI-powered routing as too expensive compared with short-term operational needs. Comprehensive systems require substantial upfront spending covering software, hardware, training, and ongoing maintenance, which many companies find difficult to justify. As a result, digital transformation is often perceived as something only large enterprises can pursue, leaving smaller operators slower to adopt modern optimization technologies.

Shortage of Skilled Workforce and Limited IT Capability

AI-driven optimization requires strong IT capability, project management skills, and a digitally literate workforce – capabilities many logistics firms lack. Vietnam Logistics report 2024’s findings show 66.6% lack internal digital experts and 53.7% struggle to find employees with adequate technical skills. Without qualified staff to manage and integrate new systems, companies hesitate to deploy advanced technologies like predictive routing or automated dispatch.

Weak Technical Infrastructure and Cybersecurity Concerns

Technical limitations also hinder the adoption of AI-based route optimization. Many logistics firms still operate on outdated or fragmented IT infrastructure, making it difficult to support real-time data exchange, system integration, or high-performance analytics. Concerns about cybersecurity and data protection further discourage companies from adopting cloud-based or AI-enabled platforms, as they fear potential breaches or operational risks.

Operational Disruption, Customer Readiness, and Regulatory Barriers

Many logistics firms remain hesitant to adopt advanced routing technologies because digital transformation can disrupt day-to-day operations and requires significant time and organizational adjustment. Customer readiness is another constraint, as many shippers and partners still operate on manual processes, reducing the incentive for transport companies to upgrade their own systems. In addition, frequent changes in technology and evolving customer expectations make it difficult for firms to commit to long-term digital tools. Regulatory frameworks can also be unclear or slow to adapt, creating uncertainty around compliance and limiting the speed at which new digital solutions can be deployed.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] https://lpi.worldbank.org/international/global

[2] https://www.expertmarketresearch.com/reports/vietnam-logistics-market

[3] https://vie10.vn/2025/05/26/cong-bo-top-10-doanh-nghiep-doi-moi-sang-tao-va-kinh-doanh-hieu-qua-nam-2025-nganh-logistics/

[4] https://valoma.vn/wp-content/uploads/2023/12/Bao-cao-Logistics-Viet-Nam-2023.pdf

[5] https://www.nso.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/2025/04/hoat-dong-van-tai-soi-dong-trong-quy-i-nam-2025/

[6] https://vynncapital.com/wp-content/uploads/2024/11/Vietnam-Logistics-Report.pdf

[7] https://valoma.vn/wp-content/uploads/2024/12/Sach-Bao-cao-Logistics-2024-full-ngay-7-12.pdf

[8] https://www.databridgemarketresearch.com/nucleus/vietnam-fleet-management-market

[9] https://www.mdpi.com/2079-9292/12/8/1825

[10] https://intech-group.vn/forecast-of-logistics-market-in-vietnam-in-the-second-half-of-2025-bv1251.htm

[11] https://logitrackvn.com/en/digital-transformation-in-vietnams-logistics-sector-2025

[12] https://www.quanlynhanuoc.vn/2024/05/14/chuyen-doi-so-trong-linh-vuc-logistics-o-viet-nam/