Số hóa có thể giúp vượt qua những thách thức trong truyền tải điện tại Việt Nam như thế nào. Cơ hội cho sự tham gia của khu vực tư nhân

05/09/2025

B&Company

Công ty B&Company là công ty Nhật Bản đầu tiên chuyên về nghiên cứu thị trường và tư vấn đầu tư tại Việt Nam từ năm 2008.

Trong chuyên mục “Thông tin Việt Nam”, các nhà nghiên cứu trẻ của B&Company sẽ cung cấp những thông tin cập nhật về xu hướng công nghiệp, xu hướng tiêu dùng và các phong trào xã hội tại Việt Nam.

Bài viết này được viết bằng tiếng Anh và bản dịch tự động được sử dụng cho các phiên bản ngôn ngữ khác. Vui lòng tham khảo phiên bản tiếng Anh để có nội dung chính xác. Mặc dù chúng tôi cố gắng đảm bảo tính chính xác của thông tin gốc, vui lòng kiểm tra riêng từng thông tin. Các diễn giải và triển vọng tương lai là ý kiến cá nhân của mỗi nhà nghiên cứu.

Áp lực từ tăng trưởng tải và mất cân bằng cung cầu trong truyền tải điện

Vietnam’s power system is under severe pressure as electricity consumption grew by over 10% in 2024, necessitating an 11.3% increase in the supply plan for 2025. However, a significant paradox persists: while the total installed capacity is nearly 85,000 MW, the actual peak load only reached 51,672 MW in the first six months of 2025 [1]. This gap is not a safe reserve margin but rather an indication of the low availability of many power sources, which cannot be effectively dispatched when needed, creating a risk of localized power shortages in major economic centers.

The highest capacity of Vietnam’s power transmission system each year

Nguồn: EVN

While demand soars, transmission infrastructure development has failed to keep pace, creating a significant “bottleneck effect.” Data from 2024 shows that the power sector completed only 64.5% of its planned grid projects [2]. The main causes are obstacles in planning and policy mechanisms, as the Power Development Plan VIII (PDP8) does not clearly define project locations and required land areas [3]. This makes it difficult for local authorities to approve investments and conduct site clearance, thereby delaying the progress of key projects.

Sự chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng phụ tải (trên 10%) và tốc độ hoàn thành cơ sở hạ tầng (khoảng 65%) đang khiến các đường dây và trạm biến áp hiện hữu thường xuyên vận hành ở ngưỡng quá tải hoặc gần ngưỡng quá tải. Tình trạng này không chỉ làm tăng tổn thất điện năng, giảm tuổi thọ thiết bị mà còn trực tiếp làm tăng nguy cơ mất điện diện rộng, đe dọa an ninh năng lượng quốc gia.

Tiến độ số hóa lưới điện hiện tại ở Việt Nam

EVN (Tập đoàn Điện lực Việt Nam) đã tiên phong trong chuyển đổi số với chiến lược bài bản, đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp số vào năm 2025 [4]. Lộ trình này được chia thành ba giai đoạn:

– Phase 1 (Digitization): Focused on maximizing the digitization of individual activities within each functional department. This phase has been largely completed, resulting in the creation of numerous specialized Information Technology (IT) systems such as ERP (Enterprise Resource Planning), CMIS (Customer Information Management System), PMIS (Power-grid Management Information System), OMS (Outage Management System), and more.

– Phase 2 (Integration): This is EVN’s current phase, which concentrates on integrating the currently fragmented IT systems to improve operational efficiency and create data interoperability between departments.

– Phase 3 (Data Exploitation and New Technologies): The future phase aims to leverage the power of Big Data and new technologies like AI, IoT, and Cloud to create breakthrough business and operational models, such as predictive maintenance or forecasting for distributed renewable energy.

Những nỗ lực này đã mang lại những thành tựu đáng kể. Về mặt vận hành, EVN đã tự động hóa 1.00% tại các trạm biến áp 110-220kV, chuyển đổi thành các trạm không người trực [5]. Về dịch vụ, 1.00% dịch vụ điện được cung cấp trực tuyến, với tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 99.67% và hợp đồng điện tử đạt 99.15% [6].

EVN’s greatest challenge at present is an internal barrier related to its systems and data [7]. The corporation is facing a “data silo” situation, where core information systems like ERP, CMIS, and PMIS were built separately and are now fragmented and disconnected. This prevents the creation of a comprehensive, 360-degree view of the entire grid’s operations.

The primary roles of “main contractor” and system integrator are being undertaken by leading Vietnamese IT companies such as FPT Information System (FPT IS) and Viettel Solutions [8,9]. Their task is to survey, design, and implement comprehensive solutions to connect these disparate systems. Supporting them are global technology firms like Siemens, Schneider Electric, SAP, and Oracle, which provide the core technologies and technical solutions to help the integration process proceed effectively.

Những cơ hội

This overhaul of the data foundation, combined with the grid’s inherent operational challenges, is opening a vast service market for new entrants—entities that have the advantage of flexibility and specialization.

Dịch vụ phân tích dữ liệu và AI chuyên biệt: Once the data platform is unified, EVN will possess a “gold mine” of data and will need an “engine” to exploit it. This gap opens opportunities for companies to provide “Analytics-as-a-Service,” building custom AI models to solve specialized operational problems.

Opportunity from “Load Pressure”: Trở thành Nhà tổng hợp Phản hồi Nhu cầu (DR) để giải quyết vấn đề áp lực phụ tải, các giải pháp như Phản hồi Nhu cầu (DR) là điều tất yếu. Các đơn vị mới tham gia có thể trở thành Nhà tổng hợp DR, đóng vai trò trung gian kết nối EVN với khách hàng công nghiệp, quản lý việc cắt giảm phụ tải và chia sẻ lợi ích kinh tế. Họ có thể áp dụng các công cụ tiên tiến như Định giá theo thời gian thực để tạo ra các tín hiệu thị trường mạnh mẽ.

Opportunity from the “Bottleneck Effect”: Xây dựng Nhà máy Điện Ảo (VPP). Khi cơ sở hạ tầng lưới điện đang quá tải do sự bùng nổ của năng lượng phân tán, cơ hội ở đây là phát triển một nền tảng Nhà máy Điện Ảo (VPP), sử dụng AI/IoT để tổng hợp hàng nghìn hệ thống điện mặt trời trên mái nhà, bộ lưu trữ pin và bộ sạc EV, điều khiển chúng như thể chúng là một nhà máy điện thông thường duy nhất để bán các dịch vụ thiết yếu cho lưới điện.

Opportunity from “Successful Service Digitization”: A Value-Added Service Layer for Customers. EVN has collected vast amounts of data from smart meters, but has only used it for billing. This gap presents an opportunity to develop Energy Management System (EMS) platforms, providing applications that help customers analyze their consumption data and receive cost-saving recommendations, creating a layer of value-added services on top of the power sector’s own infrastructure.

Phần kết luận

Vietnam’s power system is facing a dual challenge: meeting continuously increasing load demand while ensuring stability amid the large-scale penetration of variable renewable energy. The core barrier at present is not a lack of technology, but the state of data being fragmented and isolated in separate systems. This situation severely impairs the ability to synthesize information for optimal operational decision-making across the entire system, a challenge further exacerbated by the shortage of high-quality human resources capable of in-depth data exploitation. Therefore, the foundational and urgent solution is to build a unified data architecture while establishing a strict, industry-wide data governance framework. The successful implementation of this strategy will be the lever to accelerate the transition to a smart grid capable of forecasting and self-optimization, thereby transforming the power system from a potential risk factor into a strategic driver for sustainable economic development.

[1] EVN, Kết quả hoạt động 6 tháng đầu năm 2025; Mục tiêu, nhiệm vụ tháng 7 năm 2025Truy cập>

[2] Tin Tài chính Đầu tư, Thúc đẩy triển khai nhanh các dự án điệnTruy cập>

[3] Decision No. 768/QD-TTg of the Prime Minister: Approving the Adjustment of the National Power Development Plan for the 2021 – 2030 period, with a vision to 2050 <Truy cập>

[4] EVN, EVN digital transformation – an inevitable journey <Truy cập>

[5] EVN, Khám phá các mô hình xây dựng, sản phẩm, thành tựu tiêu biểu của EVN mang đến Triển lãm Thành tựu Quốc giaTruy cập>

[6] EVN, chuyển đổi số EVN: Nâng cao hiệu quả vận hành, phục vụ khách hàng tốt hơnTruy cập>

[7] EVN, Trends – Challenges – Digital transformation solutions in the Electricity industry <Truy cập>

[8] EVN, EVNHCMC và FPT ký hợp đồng tư vấn xây dựng lộ trình chuyển đổi sốTruy cập>

[9] EVN, EVNSPC và Viettel ký kết thỏa thuận hợp tác thúc đẩy chuyển đổi sốTruy cập>

Đăng nhập hoặc đăng ký miễn phí để tiếp tục đọc.