Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh cũng mang lại những rủi ro về mặt cấu trúc. Theo Nielsen IQ, chỉ có 30% chuỗi cửa hàng nhượng quyền phát triển nhanh duy trì hiệu suất ổn định, trong khi 25% phải đối mặt với việc thu hẹp quy mô hoặc đóng cửa [4]. Những thách thức phổ biến bao gồm các thị trường đô thị quá tải như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, chất lượng dịch vụ không đồng đều - đặc biệt là ở các chuỗi nhỏ - và khó khăn trong việc gắn kết nhân viên với văn hóa thương hiệu. Những áp lực này báo hiệu nhu cầu về hệ thống vận hành mạnh mẽ hơn và kế hoạch nhượng quyền dài hạn.

Chuỗi so với Độc lập

Mặc dù các cửa hàng F&B độc lập chiếm ưu thế về số lượng, nhưng tốc độ tăng trưởng của họ chậm hơn và phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng. Ngược lại, các chuỗi nhượng quyền đang dần chiếm lĩnh thị phần nhờ hoạt động chuyên nghiệp, thương hiệu mạnh và mô hình kinh doanh có khả năng mở rộng. Bảng dưới đây nêu bật những điểm khác biệt chính giữa hai mô hình này:

Bối cảnh nhượng quyền F&B tại Việt Nam: Giữa tăng trưởng và suy thoái

Ngành nhượng quyền F&B tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, nhưng không đồng đều. Mặc dù các cửa hàng độc lập vẫn chiếm đa số về số lượng, các chuỗi nhượng quyền - cả trong nước và quốc tế - đang dần chiếm lĩnh thị phần nhờ thương hiệu mạnh hơn, hoạt động chuẩn hóa và khả năng mở rộng tốt hơn. Sự chuyển dịch này đánh dấu một sự chuyển đổi cơ cấu khi thị trường ngày càng trưởng thành và áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng.

Franchise activity now spans diverse formats—from fast food and pizza to milk tea, Vietnamese casual dining, and kiosk-style concepts. Global brands like McDonald’s, KFC, Pizza Hut, Gong Cha, and Mixue dominate standardized categories with brand equity and operational consistency. Meanwhile, hotpot and BBQ chains such as King BBQ, Dookki, and Thai Express are capitalizing on experiential dining to attract younger, urban consumers [5].

Về phía địa phương, các thương hiệu Việt Nam đang khẳng định vị thế trong các phân khúc có nền văn hóa đặc trưng. Highlands Coffee dẫn đầu thị trường cà phê với hơn 700 cửa hàng, trong khi mô hình E-Coffee của Trung Nguyên cho phép tiếp cận rộng rãi. Các tập đoàn như Golden Gate và Goldsun Food thống trị ẩm thực Việt Nam và các mô hình lẩu, trong khi các ki-ốt lấy cảm hứng từ ẩm thực đường phố như Bánh Mì Má Hải cung cấp điểm vào chi phí thấp, có khả năng mở rộng cho các nhà đầu tư nhượng quyền [6].

Những thay đổi này được định hình thêm bởi bốn xu hướng chính:

– Saturation in coffee and tea, nơi mà kể chuyện và định vị thị trường ngách thúc đẩy sự khác biệt.

– Health and wellness demand, thúc đẩy thực đơn nhãn sạch, hữu cơ và ít calo.

– Compact modelsđáp ứng nhu cầu đô thị với các ki-ốt tiết kiệm chi phí và dịch vụ giao hàng trước.

– Digitalization, đã trở thành xương sống không thể thương lượng cho sự tăng trưởng—bao gồm POS, CRM, hậu cần và truyền thông thương hiệu.

Khi thị trường chuyển từ mở rộng nhanh chóng sang sinh tồn có chọn lọc, thành công không chỉ phụ thuộc vào sức hấp dẫn của thương hiệu. Những thương hiệu nhượng quyền kết hợp vận hành mạnh mẽ, cơ sở hạ tầng công nghệ, sự phù hợp với thị trường và tính linh hoạt sẽ dẫn đầu. Dù đầu tư vào một thương hiệu toàn cầu như KFC hay một thương hiệu địa phương được yêu thích như Bánh Mì Má Hải, thành công lâu dài phụ thuộc vào sự liên kết chiến lược, khả năng thực thi xuất sắc và khả năng thích ứng.

Triển vọng chiến lược: Lựa chọn thông minh, vận hành thông minh hơn

Thị trường F&B Việt Nam đang chuyển dịch từ tăng trưởng dễ dàng sang sinh tồn có chọn lọc. Cơ hội vẫn còn nhiều, nhưng áp lực phải nổi bật cũng vậy. Khi thói quen tiêu dùng thay đổi và hệ sinh thái kỹ thuật số ngày càng trưởng thành, chỉ những thương hiệu nhượng quyền có hoạt động mạnh mẽ, mô hình thích ứng và sự khác biệt rõ ràng mới có thể phát triển mạnh mẽ.

Các nhà đầu tư phải nhìn xa hơn mức độ phổ biến của thương hiệu. Họ phải đánh giá hệ thống vận hành, cơ sở hạ tầng công nghệ, định vị thị trường và sự phù hợp với khách hàng. Dù là một thương hiệu toàn cầu như KFC hay một thương hiệu địa phương như Bánh Mì Má Hải, công thức thành công lâu dài nằm ở sự sẵn sàng, tính phù hợp và khả năng phục hồi.

Phần kết luận

Ngành nhượng quyền F&B tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn tăng trưởng chọn lọc mới. Mặc dù tiềm năng thị trường vẫn còn mạnh mẽ, thành công giờ đây phụ thuộc vào sự xuất sắc trong vận hành, sự linh hoạt trong công nghệ số và định vị thương hiệu sắc bén. Sự trỗi dậy của cả những gã khổng lồ toàn cầu và các nhà đổi mới sáng tạo trong nước nhấn mạnh một hệ sinh thái đang phát triển nhanh chóng - nơi chỉ những mô hình thích ứng nhất mới có thể phát triển mạnh mẽ. Đối với cả nhà đầu tư và nhà điều hành, sự rõ ràng về chiến lược và khả năng thực thi sẽ quyết định ai là người dẫn đầu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt này.

[1] iPOS và Nestle, báo cáo ngành F&B năm 2024Truy cập>

[2] Báo Đầu tư Việt Nam, 30.000 cửa hàng F&B đóng cửa trong 6 tháng đầu năm 2024Truy cập>

[3] B&Company, Nhượng quyền thương mại lan rộng trên thị trường thực phẩm và đồ uống Việt Nam, nhưng sự hiện diện của Nhật Bản vẫn còn hạn chếTruy cập>

[4] Sự bùng nổ nhượng quyền thương mại năm 2024 với những bài học cay đắng – Liệu còn cơ hội cho chủ doanh nghiệp vào năm 2025?Truy cập>

[5] FMS Châu Á, Thị trường nhượng quyền thương mại tại Việt Nam: Một ngành công nghiệp bùng nổ vào năm 2025Truy cập>

[6] Vietnambiz, Comparing the potential of two culinary ‘kings’, Golden Gate and Goldsun Food <Truy cập>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.