Tổng quan thị trường xe máy điện tại Việt Nam

Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch đáng kể từ xe máy truyền thống sử dụng xăng sang các phương tiện chạy điện. Thị trường xe máy điện tại Việt Nam được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ. Bộ Công Thương cho biết hiện có hơn 3 triệu xe đạp điện và xe máy điện đang lưu hành trong năm 2024. Điều này đưa Việt Nam trở thành thị trường xe máy điện lớn nhất khu vực ASEAN và lớn thứ hai trên toàn cầu, chỉ sau Trung Quốc.

Tăng trưởng của thị trường này bắt nguồn từ các cơ hội do sự khuyến khích của Chính phủ và bối cảnh Tiêu dùng Xanh và Chuyển dịch Xanh tại Việt Nam mang lại. Trước hết, thị trường được hỗ trợ bởi sự kết hợp của các chính sách thuận lợi từ Chính phủ, chẳng hạn như ưu đãi thuế và trợ cấp (ví dụ: lệ phí trước bạ đối với ô tô điện chạy bằng pin ở mức 0% trong 3 năm; thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô điện chỉ từ 1%-3%, v.v.) cùng những cải thiện liên tục về cơ sở hạ tầng, đặc biệt là sự phát triển của mạng lưới trạm sạc. Thứ hai, sự phổ biến ngày càng tăng của “Tiêu dùng Xanh”, thúc đẩy người tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường, đang tạo động lực cho nhu cầu đối với xe máy điện. Thứ ba, việc sử dụng xe máy điện sẽ đóng góp đáng kể vào việc đạt được “các mục tiêu Chuyển dịch Xanh”, trong đó nhấn mạnh việc giảm phát thải carbon và thúc đẩy năng lượng sạch.

“Xanh SM” là một trong những ví dụ nổi bật phản ánh các yếu tố nêu trên đang định hình sự phát triển của thị trường xe máy điện. Đây là dịch vụ cho thuê và đặt xe điện do Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh (GSM) vận hành. Các dịch vụ này hướng đến việc phổ biến thói quen sử dụng phương tiện điện tới từng người dân, qua đó nâng cao nhận thức cộng đồng về sự tiện lợi, thông minh và bền vững của các phương tiện xanh.

Xanh SM. Nguồn: website GSM

Bên cạnh một số điểm sáng tích cực, thị trường vẫn còn tồn tại những thách thức. Xe máy điện thường có chi phí đầu tư ban đầu cao hơn so với xe máy truyền thống sử dụng xăng, có thể trở thành rào cản đối với một bộ phận người tiêu dùng, đặc biệt là các phân khúc có thu nhập thấp. Ngoài ra, mặc dù nhận thức về môi trường ngày càng được nâng cao, một số người tiêu dùng vẫn có thể chưa hiểu đầy đủ về lợi ích của xe máy điện, đòi hỏi các nỗ lực liên tục về giáo dục và tiếp thị để thúc đẩy việc sử dụng. Hơn nữa, thị trường xe máy sử dụng xăng đã phát triển vững chắc tại Việt Nam có thể gây áp lực lên các nhà sản xuất xe máy điện, khi họ phải cạnh tranh giành thị phần đồng thời nỗ lực thay đổi thói quen của người tiêu dùng.

Người chơi chính

Thị trường xe máy điện Việt Nam được đặc trưng bởi sự kết hợp giữa các doanh nghiệp đã có vị thế và những startup mới nổi. Trong đó, VinFast, một công ty con của tập đoàn Việt Nam Vingroup, đã nổi lên như một doanh nghiệp dẫn đầu tại thị trường nội địa, đầu tư mạnh vào phát triển và sản xuất xe máy điện. Các doanh nghiệp đáng chú ý khác như Dat Bike, Pega và Yadea cung cấp những tính năng và thiết kế độc đáo, đáp ứng các phân khúc khách hàng khác nhau, qua đó góp phần tạo nên sự đa dạng và tính cạnh tranh của thị trường.

Sản phẩm của Vinfast và Yadea. Nguồn: website của Vinfast Và website của Yadea

Đầu tư và hợp tác với Nhật Bản

Đầu tư và hợp tác với Nhật Bản đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình Chuyển dịch Xanh trên thị trường xe máy điện Việt Nam. Một số doanh nghiệp Nhật Bản nổi bật đã xây dựng sự hiện diện vững chắc tại Việt Nam, hợp tác với các doanh nghiệp trong nước để phát triển và sản xuất xe máy điện. Chẳng hạn, Honda, một doanh nghiệp dẫn đầu toàn cầu trong ngành ô tô và xe máy, đã tích cực đầu tư vào thị trường xe máy điện Việt Nam, hợp tác với các đối tác Việt Nam để phát triển các mẫu xe mới và mở rộng mạng lưới hạ tầng trạm sạc. Yamaha cũng đã hợp tác với VinFast để phát triển và sản xuất các mẫu xe máy điện chất lượng cao, có giá cả hợp lý, tận dụng chuyên môn công nghệ của Yamaha và hiểu biết về thị trường nội địa của VinFast. Bên cạnh khu vực tư nhân, Chính phủ Nhật Bản cũng đã hỗ trợ thông qua các sáng kiến như “Dự án Cải thiện Môi trường Nhật Bản - Việt Nam,”, nhằm thúc đẩy giao thông bền vững và giảm phát thải khí nhà kính tại Việt Nam, qua đó tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của sự tham gia của Nhật Bản đối với tăng trưởng của thị trường.

Tương lai của thị trường xe máy điện Việt Nam

Bất chấp những thách thức này, triển vọng của thị trường xe máy điện Việt Nam vẫn tích cực. Khi đất nước tiếp tục thúc đẩy giao thông bền vững và hướng tới các mục tiêu chuyển đổi xanh, thị trường xe máy điện được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình bức tranh giao thông của Việt Nam trong những năm tới. Theo Chương trình chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí carbon và khí methane của ngành giao thông vận tải (Quyết định số 876/QĐ-TTg), đến năm 2050, 100% phương tiện cơ giới đường bộ, phương tiện và máy móc thi công sẽ chuyển sang sử dụng điện và năng lượng xanh. Trong lĩnh vực giao thông công cộng, từ năm 2030, ít nhất 50% phương tiện sẽ sử dụng điện và năng lượng xanh; 100% taxi đầu tư mới và thay thế sẽ sử dụng điện và năng lượng xanh. Đến năm 2050, 100% xe buýt và taxi sẽ sử dụng điện và năng lượng xanh.

Công ty B&Company, Inc.

Đọc các bài viết khác