Tổng quan về thị trường bán dẫn tại Việt Nam

Theo dữ liệu từ Statista Market Insights, doanh thu thị trường bán dẫn của Việt Nam được dự đoán sẽ đạt $18.23 tỷ vào năm 2024 và tăng lên $31.39 tỷ vào năm 2029, với tỷ lệ tăng trưởng hàng năm kép (CAGR) là 11.48% giữa năm 2024 và 2029.[1] Trên toàn cầu, ngành công nghiệp bán dẫn đang trên đà trở thành thị trường nghìn tỷ đô la vào năm 2030, được thúc đẩy bởi nhu cầu mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành này đang phải đối mặt với những thách thức quan trọng, đặc biệt là tình trạng thiếu hụt lao động và hạn chế về chuỗi cung ứng. [2]

Revenue of the semiconductor industry in Vietnam (Tỷ đô la Mỹ)

Nguồn: Statista

Nhu cầu ngày càng tăng đối với nguồn nhân lực có tay nghề

Trong lĩnh vực thiết kế chip, Việt Nam là nơi có khoảng 50-60 công ty, không bao gồm một số lượng ngày càng tăng các công ty khởi nghiệp được thúc đẩy bởi các khoản đầu tư từ các quốc gia như Trung Quốc, Đài Loan và Hoa Kỳ. Bất chấp sự tăng trưởng này, Việt Nam phải đối mặt với những thách thức đáng kể trong việc đáp ứng nhu cầu về các kỹ sư lành nghề. Hiện tại, quốc gia này có hơn 5.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn, tập trung chủ yếu ở Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có hơn 30 công ty đang hoạt động. Sự đổ xô của các công ty thiết kế toàn cầu vào Việt Nam dự kiến sẽ làm tăng thêm nhu cầu về nhân tài.[3]

Trên toàn cầu, chuỗi cung ứng bán dẫn có thể được phân loại thành bốn phân đoạn: thiết kế chip, chế tạo, lắp ráp/thử nghiệm, và sản xuất thiết bị. Việt Nam chủ yếu đóng góp vào các giai đoạn thiết kế và lắp ráp/thử nghiệm, với doanh thu toàn cầu cho riêng thiết kế chip đạt $215 tỷ vào năm 2022. Tuy nhiên, năng lực lao động của Việt Nam vẫn còn hạn chế, điều này nhấn mạnh sự cấp bách trong việc phát triển lực lượng lao động.[4]

Chính sách của Chính phủ và Sáng kiến Đào tạo

Vào tháng 9 năm 2024, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định 1017/QĐ-TTg, vạch ra Chiến lược phát triển chất bán dẫn quốc gia và Chương trình đào tạo nhân tài về chất bán dẫn đến năm 2030, với tầm nhìn dài hạn đến năm 2050.[5]

• – Các mục tiêu bao gồm đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn có trình độ đại học trở lên vào năm 2028 (15.000 kỹ sư thiết kế và 35.000 kỹ sư sản xuất và đóng gói), tăng lên hơn 100.000 vào năm 2038. [6]
• – Ngoài ra, chính phủ đặt mục tiêu phát triển ít nhất 5.000 chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ ngành công nghiệp bán dẫn. [7]
• – Đào tạo chuyên sâu về ngành công nghiệp bán dẫn cho 1.300 giảng viên người Việt Nam giảng dạy tại các viện nghiên cứu, trường đại học, cơ sở hỗ trợ đào tạo và doanh nghiệp.[8]
• – Các cơ sở giáo dục đang tích cực điều chỉnh chương trình học của họ để đáp ứng nhu cầu của ngành. Đặc biệt, 18 trường đại học và cơ sở công lập trên toàn quốc đã được ưu tiên đầu tư vào các phòng thí nghiệm bán dẫn nhằm hỗ trợ nỗ lực đào tạo. Những cơ sở này bao gồm các trường như Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Huế và Đại học Đà Nẵng, trong số những cái khác.[9]

Hợp tác với các nhà lãnh đạo công nghệ toàn cầu cũng là trọng tâm chính. Một số nghiên cứu điển hình nhấn mạnh sự hợp tác giữa các tổ chức kinh doanh và giáo dục bao gồm:

• – Đại học Khoa học và Công nghệ, Đại học Đà Nẵng, đã thảo luận về việc hợp tác với Marvell Group, một công ty hàng đầu toàn cầu trong thiết kế chip bán dẫn và hạ tầng dữ liệu. Các chủ đề chính bao gồm sự tham gia của Marvell vào các dự án Capstone, thực tập sinh của sinh viên, hỗ trợ tốt nghiệp, cung cấp thiết bị cho đào tạo, và tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp.
• – Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng, gần đây đã triển khai khóa đào tạo thiết kế vi mạch kéo dài ba tháng với gần 30 người tham gia. Chương trình này được phát triển với sự hỗ trợ lớn từ Công ty TNHH Giải pháp Acronic, công ty tư nhân duy nhất tại miền Trung Việt Nam chuyên về thiết kế vi mạch dựa trên FPGA và tích hợp sản phẩm hoàn chỉnh.
• – Đại học Khoa học và Công nghệ, Đại học Đà Nẵng, đã tổ chức khóa đào tạo thiết kế vi mạch VLSI cơ bản cho khu vực miền Trung. Sáng kiến này được tổ chức bởi Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Việt Nam (NIC) thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, phối hợp cùng Tập đoàn FPT, Tổ chức Tresemi (Silicon Valley) và Tập đoàn Cadence.[10]

Phần kết luận

Sự ổn định về địa chính trị và chi phí cạnh tranh của Việt Nam khiến nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn cho các công ty bán dẫn quốc tế. Các kỹ sư Việt Nam, được biết đến với nền tảng học vấn vững chắc, khả năng thích ứng và tinh thần hợp tác, có vị thế tốt để phát triển trong ngành công nghiệp tăng trưởng cao này.[11]

Với các sáng kiến đào tạo được chính phủ hỗ trợ và sự hợp tác của khu vực tư nhân, Việt Nam có tiềm năng trở thành một nhân tố chủ chốt trong ngành công nghiệp bán dẫn trị giá hàng nghìn tỷ đô la, đảm bảo lợi thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

[1] https://www.statista.com/outlook/tmo/semiconductors/vietnam#revenue

[2] https://en.vneconomy.vn/vietnam-holds-promise-in-chip-design.htm

[3] https://vneconomy.vn/con-so-muc-tieu-ky-su-ban-dan-cua-viet-nam-du-hap-dan-cac-tap-doan-chip-toan-cau.htm

[4] https://vneconomy.vn/viet-nam-thieu-hut-tram-trong-nguon-nhan-luc-nganh-ban-dan.htm

[5] https://baochinhphu.vn/day-manh-dao-tao-nhan-luc-cho-nganh-cong-nghiep-ban-dan-va-mot-so-nganh-cong-nghe-so-cot-loi-10224120419070798.htm

[6] https://vneconomy.vn/con-so-muc-tieu-ky-su-ban-dan-cua-viet-nam-du-hap-dan-cac-tap-doan-chip-toan-cau.htm

[7]https://phongthanhtra.neu.edu.vn/Resources/Docs/SubDomain/phongthanhtra/Th%C3%B4ng%20bao/625371.pdf

[8]https://phongthanhtra.neu.edu.vn/Resources/Docs/SubDomain/phongthanhtra/Th%C3%B4ng%20bao/625371.pdf

[9] https://phongthanhtra.neu.edu.vn/Resources/Docs/SubDomain/phongthanhtra/Th%C3%B4ng%20bao/625371.pdf

[10] https://giaoducthoidai.vn/doanh-nghiep-cung-tham-gia-dao-tao-nhan-luc-nganh-cong-nghiep-ban-dan-post675283.html

[11] https://vneconomy.vn/con-so-muc-tieu-ky-su-ban-dan-cua-viet-nam-du-hap-dan-cac-tap-doan-chip-toan-cau.htm

Đọc các bài viết khác