Thị trường nhân lực công nghệ thông tin (CNTT) tại Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể kể từ năm 2000. Trong hai thập kỷ qua, Việt Nam đã chuyển mình trở thành một trung tâm nhân tài CNTT quan trọng trong khu vực, với lực lượng lao động ngày càng gia tăng cả về số lượng và chất lượng. Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là các trung tâm chính, tập trung phần lớn các cơ sở đào tạo CNTT hàng đầu và các doanh nghiệp công nghệ, qua đó đào tạo một nguồn nhân lực dồi dào gồm các kỹ sư phần mềm và lập trình viên. Bên cạnh nhu cầu trong nước, hợp tác quốc tế, đặc biệt là với Nhật Bản, đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển và khai thác hiệu quả lực lượng lao động này.

Nguồn cung nhân lực CNTT tại Việt Nam

Quy mô và đào tạo:

Ngành CNTT hiện đang sử dụng hơn 500.000 lao động trong nhiều lĩnh vực liên quan đến công nghệ. Con số này ước tính chiếm khoảng 1% tổng lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên tại Việt Nam. Đây là một con số đáng kể, cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của CNTT trong nền kinh tế số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Educational background of IT personnel in Vietnam

Đơn vị: %

Nguồn: B&Company tổng hợp từ TopDev

Phần lớn các chuyên gia CNTT có bằng đại học (48%) và cao đẳng (26%) trong các lĩnh vực liên quan đến CNTT và khoa học máy tính. Số lượng sinh viên theo học các chương trình CNTT (kỹ thuật phần mềm) mỗi năm dao động từ 50.000 đến 57.000, dựa trên dữ liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn 2019–2022. Tỷ lệ tuyển sinh ổn định này phản ánh sự quan tâm lớn của giới trẻ đối với CNTT, khẳng định sức hấp dẫn của ngành xét về cơ hội nghề nghiệp.

Các kỹ năng phổ biến:

NodeJS, Java, MySQL, Spring Boot, Laravel, .NET Core, Django và AWS là những công nghệ phổ biến nhất trong lĩnh vực này. Gần đây, nhiều chuyên gia trẻ cũng tự học các ngôn ngữ như Python, Kotlin, Swift và Go để đón đầu các xu hướng công nghệ mới. Bên cạnh kỹ năng lập trình, năng lực ngoại ngữ ngày càng trở nên quan trọng. Hầu hết các nhà phát triển có trình độ tiếng Anh cơ bản, trong khi một bộ phận có khả năng tiếng Nhật tốt để làm việc với khách hàng Nhật Bản. Kỹ năng mềm và mức độ hiểu biết về các quy trình phát triển phần mềm hiện đại cũng đang từng bước được cải thiện thông qua sự hợp tác giữa doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục. Tóm lại, lực lượng lao động CNTT của Việt Nam dồi dào về số lượng và không ngừng được nâng cao về chất lượng để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Nhu cầu nhân lực CNTT tại Việt Nam

Tăng trưởng nhu cầu và khoảng cách cung – cầu:

Trong những năm gần đây, nhu cầu nhân lực CNTT tại Việt Nam đã tăng trưởng nhanh chóng. Trong 5 năm qua, nhu cầu này liên tục gia tăng, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực mặc dù mỗi năm có số lượng lớn sinh viên mới tốt nghiệp. Theo báo cáo của TopDev, năm 2022, nhu cầu nhân lực CNTT tăng lên 530.000 người, nhưng dự kiến thiếu hụt 150.000 lao động. Khoảng cách này cho thấy nguồn cung chưa theo kịp nhu cầu, đặc biệt đối với các vị trí đòi hỏi kinh nghiệm và kỹ năng cao hơn. Do đó, thách thức hiện nay không chỉ là mở rộng năng lực đào tạo mà còn phải nâng cao chất lượng giáo dục nhằm thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức học thuật và các kỹ năng thực tiễn mà doanh nghiệp yêu cầu. Bên cạnh đó, cần cân đối sự phân bổ lực lượng lao động giữa các vùng và các lĩnh vực mới nổi (AI, blockchain, an ninh mạng, v.v.) để đáp ứng các xu hướng trong tương lai.

IT human resource demand in the Vietnamese software industry

Đơn vị: nghìn người

Nguồn: B&Company tổng hợp từ TopDev

Mức lương trung bình:

Ngành CNTT có một trong những mức lương cao nhất trên thị trường lao động Việt Nam. Mức lương có sự khác biệt đáng kể tùy thuộc vào kinh nghiệm, kỹ năng và khu vực địa lý. Thành phố Hồ Chí Minh, với vai trò là trung tâm CNTT lớn nhất cả nước, có mức lương cao hơn so với các khu vực khác. Hà Nội là trung tâm CNTT lớn thứ hai, tiếp theo là Đà Nẵng. Theo một khảo sát năm 2023, mức lương CNTT trung bình tại Thành phố Hồ Chí Minh là khoảng $1,390 mỗi tháng, cao hơn khoảng 12% so với Hà Nội ($1,244/tháng) và Đà Nẵng ($1,190/tháng) (“Vietnam IT Market Report 2023” – TopDev).

Mức lương trung bình của một số vị trí CNTT (báo cáo của Itviec):

Nguồn: B&Company tổng hợp từ ITViet

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, các doanh nghiệp cũng kỳ vọng nhân sự CNTT có tinh thần chủ động học hỏi và khả năng thích ứng với các công nghệ mới. Các công nghệ mới nổi như an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo (AI) & máy học, điện toán đám mây, IoT, Dữ liệu lớn và blockchain đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực cả về số lượng lẫn chất lượng, tạo ra nhu cầu cao đối với các kỹ sư có chuyên môn trong những lĩnh vực này. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng tuyển dụng các ứng viên chưa quen thuộc với công nghệ mới nhưng có nền tảng vững chắc và khả năng học hỏi nhanh.

Các doanh nghiệp Nhật Bản và nhu cầu nhân lực CNTT tại Việt Nam

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã trở thành một trong những điểm đến chiến lược của các doanh nghiệp Nhật Bản trong lĩnh vực phát triển phần mềm và dịch vụ CNTT. Với lực lượng lao động trẻ, có kỹ năng, chi phí hợp lý và khả năng nhanh chóng học tiếng Nhật, các doanh nghiệp Nhật Bản ngày càng tìm kiếm nhân sự CNTT tại Việt Nam, đặc biệt thông qua mô hình phát triển offshore.

Nhu cầu nhân lực CNTT tại Việt Nam

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Tài liệu tham khảo:
Một số trường đại học tại Việt Nam đào tạo kỹ sư CNTT:

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.