Hợp tác CNTT Việt Nam–Nhật Bản đã phát triển đáng kể trong hai thập kỷ qua, chuyển từ hoạt động gia công đơn giản sang các quan hệ đối tác chiến lược trong đổi mới công nghệ cao. Với nhu cầu ngày càng tăng về nhân lực CNTT có tay nghề tại Nhật Bản và nguồn nhân tài trẻ dồi dào của Việt Nam, hợp tác song phương này không chỉ góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực mà còn định hình chương trình chuyển đổi số của cả hai quốc gia. 

Quá trình phát triển của hợp tác CNTT Việt Nam–Nhật Bản 

2000–2010: Đặt nền móng 

Trong giai đoạn này, Nhật Bản đã hỗ trợ mạnh mẽ Việt Nam trong đào tạo kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và giảng dạy tiếng Nhật cho các kỹ sư. Các dấu mốc quan trọng bao gồm: 

– 2007: Sự ra mắt của Ngày ICT Nhật Bản, sự kiện kết nối doanh nghiệp thường niên quan trọng nhất giữa các công ty CNTT Việt Nam và Nhật Bản, do VINASA và Câu lạc bộ Hợp tác CNTT Việt Nam–Nhật Bản (VJC) đồng tổ chức. 

– Các công ty Việt Nam như FPT Software, CMC và TMA bắt đầu thực hiện các dự án gia công phần mềm của Nhật Bản, trong khi các tập đoàn Nhật Bản như NTT Data, Fujitsu và NEC thành lập các công ty con tại Việt Nam. 

2011–2020: Tăng trưởng nhanh và mở rộng quy mô 

Thị trường gia công phần mềm của Việt Nam tăng trưởng hàng năm từ 20 đến 251 tấn, trở thành đối tác ưa thích của các công ty Nhật Bản. Theo Cơ quan Xúc tiến Công nghệ Thông tin Nhật Bản (IPA), Việt Nam đứng thứ hai trong số các điểm đến gia công phần mềm của Nhật Bản vào năm 2012, vượt qua Ấn Độ và Trung Quốc về mức độ ưa chuộng. 

– Nhiều công ty CNTT Việt Nam đã phát triển lên tới hơn 1.000 nhân viên, tập trung vào khách hàng Nhật Bản (ví dụ: FPT Software, Rikkeisoft, CMC Global).

– Các khu công nghệ cao được thành lập tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của Nhật Bản.

– Sự hợp tác này phát triển vượt ra ngoài phạm vi mã hóa cơ bản để bao gồm các dự án R&D về AI và blockchain.

– Đến năm 2019, Nhật Bản phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân tài CNTT nghiêm trọng, thúc đẩy việc tuyển dụng từ Việt Nam tăng lên. 

2021–Nay: Hướng tới quan hệ đối tác chiến lược 

Những năm gần đây đánh dấu sự chuyển dịch sang hợp tác công nghệ sâu và cùng phát triển sản phẩm: 

– Các kỹ sư Việt Nam hiện tham gia vào toàn bộ vòng đời dự án, bao gồm chuyển đổi số, AI, blockchain và các sáng kiến đám mây.

– Nhật Bản đã đưa ra các chính sách thu hút nhân tài CNTT nước ngoài có tay nghề cao, bao gồm các ưu đãi về cư trú dài hạn và đoàn tụ gia đình, mang lại lợi ích cho các chuyên gia Việt Nam.

– Các công ty CNTT Việt Nam như FPT Nhật Bản đã mở rộng sự hiện diện tại Nhật Bản, trong khi Nhật Bản tiếp tục đầu tư vào cơ sở hạ tầng CNTT và nhân tài của Việt Nam. Tính đến giữa năm 2024, FPT Japan có 3.500 chuyên gia Việt Nam làm việc tại 17 văn phòng ở Nhật Bản. Hiệp hội Chuyển đổi số Việt Nam tại Nhật Bản (VADX Japan) cũng được thành lập trong giai đoạn này. 

Các mô hình hợp tác nhân lực CNTT Việt Nam–Nhật Bản chủ yếu 

Hợp tác nhân lực CNTT Việt Nam–Nhật Bản đã phát triển đáng kể, được hỗ trợ bởi nhiều mô hình mang lại lợi ích cho cả hai bên.  

Một số hình thức hợp tác nhân lực CNTT Việt Nam–Nhật Bản nhân lực hợp tác 

Nguồn: B&Company 

Triển vọng tương lai: Hướng tới hợp tác CNTT Việt Nam–Nhật Bản bền vững 

Khi chuyển đổi số và Công nghiệp 4.0 tăng tốc, hợp tác CNTT Việt Nam–Nhật Bản được kỳ vọng sẽ ngày càng sâu rộng và đa dạng: 

– Tập trung vào công nghệ cao: Hợp tác đang mở rộng sang AI, dữ liệu lớn, IoT, sản xuất xanh và giao thông thông minh—tận dụng nguồn nhân tài công nghệ trẻ của Việt Nam và kinh nghiệm tiên tiến của Nhật Bản. 

– Đồng sáng tạo hơn là thuê ngoài: Xu hướng mới là các liên doanh và hoạt động cùng phát triển sản phẩm dưới thương hiệu chung trong lĩnh vực fintech, edtech và phần mềm doanh nghiệp, thay vì gia công truyền thống. 

– Tài năng đa ngôn ngữ, đa văn hóa: Cả hai quốc gia đều ưu tiên đào tạo kỹ sư CNTT có năng lực ngoại ngữ tốt và hiểu biết liên văn hóa. Việt Nam đặt mục tiêu có 1,2 triệu lao động số vào năm 2025 và 1,5 triệu vào năm 2030. 

– Hỗ trợ của chính phủ: Chính phủ hai nước đang tích cực hỗ trợ hợp tác này thông qua hài hòa chính sách, các sự kiện thương mại và tạo thuận lợi về pháp lý. Không chỉ giới hạn trong lĩnh vực kinh doanh, quan hệ đối tác còn mở rộng sang các dịch vụ công như chính phủ điện tử, thành phố thông minh và y tế số. 

Vai trò của B&Company trong hỗ trợ hợp tác CNTT Việt Nam–Nhật Bản 

Là công ty tư vấn nghiên cứu thị trường và chiến lược kinh doanh có trụ sở tại Việt Nam, B&Company cung cấp thông tin chiến lược và kết nối nhằm hỗ trợ hợp tác nhân lực CNTT giữa Việt Nam và Nhật Bản thông qua: 

Dịch vụ B&Company 

Nguồn: B&Company  

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.