Xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2024 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch xuất khẩu ước tính vượt $7,1 tỷ, tăng mạnh so với mức $4,5 tỷ năm 2023. [6] Kết quả khả quan này cho thấy năng lực của Việt Nam trong việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trên toàn cầu đối với các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao. Các chuyên gia dự báo kim ngạch xuất khẩu có thể vượt $8 tỷ vào năm 2025 nếu đà tăng trưởng này tiếp diễn.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu. Các thị trường lớn khác bao gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản và Liên minh châu Âu. Những quốc gia và khu vực này có nhu cầu cao đối với rau quả Việt Nam nhờ chất lượng, mức giá cạnh tranh và khả năng tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn quốc tế.

Các thị trường xuất khẩu rau quả chủ lực của Việt Nam năm 2024

100% = 7,1 tỷ USD

Nguồn: Inforgraphic.vn [7]

Trong số nhiều loại trái cây xuất khẩu, sầu riêng đã trở thành tâm điểm trong năm 2024. Riêng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng được dự báo vượt $3 tỷ, lập kỷ lục mới. Thành công này có được nhờ những nỗ lực đồng bộ của Việt Nam trong việc đáp ứng các yêu cầu nhập khẩu nghiêm ngặt của Trung Quốc, bao gồm tuân thủ Thực hành nông nghiệp tốt (GAP) và tăng cường hệ thống truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, nhu cầu gia tăng từ Trung Quốc đã biến sầu riêng thành một mặt hàng xuất khẩu chiến lược, thúc đẩy đầu tư vào sản xuất và logistics. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực khác bao gồm thanh long (435 triệu USD [8]), chuối (350 triệu USD[9]), xoài (hơn 308 triệu USD[10]) cũng như các sản phẩm chế biến như rau củ đông lạnh và trái cây đóng hộp.

Durian export turnover from 2020 to 2024

Đơn vị: tỷ USD

Nguồn: 60shomnay.vn [11]

Cơ hội và thách thức

Ngành rau quả Việt Nam tiếp tục cho thấy triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm 2024, mở ra nhiều cơ hội cho tương lai. Một xu hướng đáng chú ý là sự chuyển dịch sang sản xuất rau quả an toàn, tuân thủ VietGAP và các tiêu chuẩn quốc tế khác. Xu hướng hướng tới các sản phẩm chất lượng cao và an toàn hơn này giúp Việt Nam nâng cao vị thế trên thị trường toàn cầu, đồng thời tạo nền tảng phát triển bền vững trong tương lai. Định hướng của Chính phủ trong việc khuyến khích sản xuất và xuất khẩu rau quả chất lượng cao càng củng cố xu hướng này, tạo động lực để người trồng và doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao phương thức sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra, khi sản lượng xuất khẩu tăng, các lĩnh vực kho lạnh và vận tải cũng được thúc đẩy tương ứng, cho thấy tiềm năng tăng trưởng của các lĩnh vực này trong việc hỗ trợ xuất khẩu nông sản.

Mức độ phổ biến của các loại trái cây cao cấp như sầu riêng tiếp tục mang lại triển vọng sinh lợi hấp dẫn cho nông dân và nhà xuất khẩu Việt Nam. Nhu cầu cao, đặc biệt từ Trung Quốc, cùng với mức giá thuận lợi đã thúc đẩy đầu tư vào hoạt động canh tác và chế biến sau thu hoạch. Bằng cách tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế, Việt Nam có thể củng cố vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu hàng đầu các loại trái cây được ưa chuộng như sầu riêng.

Bên cạnh những cơ hội này, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Một vấn đề đáng kể là giá trị gia tăng hạn chế của hàng xuất khẩu Việt Nam, khi ngành chủ yếu tập trung vào các sản phẩm thô với mức độ chế biến và đóng gói tối thiểu. Việc nâng cao năng lực chế biến và đóng gói các sản phẩm có giá trị cao là yếu tố then chốt để tối đa hóa lợi nhuận và mở rộng phạm vi tiếp cận thị trường. Biến đổi khí hậu cũng tiếp tục gây ra các mối đe dọa, khi các hiện tượng thời tiết cực đoan và thiên tai có thể làm gián đoạn chu kỳ sản xuất. Hơn nữa, việc tuân thủ các quy định nhập khẩu nghiêm ngặt tại những thị trường trọng điểm đòi hỏi đầu tư liên tục vào cơ sở hạ tầng và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe, chẳng hạn như các yêu cầu kiểm dịch thực vật của Trung Quốc.

Cuối cùng, Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các quốc gia xuất khẩu có vị thế vững chắc như Thái Lan và Philippines, đặc biệt tại các thị trường sầu riêng và chuối. Để duy trì lợi thế cạnh tranh, Việt Nam cần đầu tư vào đổi mới, nâng cao hoạt động xây dựng thương hiệu và áp dụng các chiến lược marketing hiệu quả nhằm tạo sự khác biệt cho sản phẩm trên thị trường toàn cầu.

Phần kết luận

Ngành rau quả Việt Nam năm 2024 đã chứng minh là một lĩnh vực năng động và có khả năng chống chịu tốt, đạt mức tăng trưởng ấn tượng cả về sản lượng lẫn xuất khẩu. Thành công nổi bật của sầu riêng là minh chứng cho khả năng nắm bắt các cơ hội mới nổi và thích ứng với nhu cầu thị trường đang thay đổi của Việt Nam. Mặc dù các thách thức như biến đổi khí hậu và cạnh tranh vẫn hiện hữu, cam kết của Việt Nam đối với chất lượng, tính bền vững và đổi mới giúp ngành có nền tảng vững chắc để tiếp tục thành công.

Khi nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm nông nghiệp tươi và đã qua chế biến ngày càng tăng, Việt Nam có tiềm năng tiếp tục củng cố sự hiện diện tại các thị trường quốc tế. Bằng cách giải quyết các thách thức và tận dụng cơ hội, ngành rau quả Việt Nam có thể tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trong đó sầu riêng dẫn đầu với vai trò là biểu tượng cho sự xuất sắc của nền nông nghiệp Việt Nam.

[1] https://thongtincongthuong.vn/phan-tich-tinh-hinh-cung-cau-va-du-bao-mat-hang-rau-cu-thang-11-va-11-thang-nam-2024/

[2] https://daidoanket.vn/ha-nhiet-con-sot-mo-rong-dien-tich-sau-rieng-10279727.html

[3] https://thanhnien.vn/nhieu-nong-san-bi-ap-luc-tu-sau-rieng-185240801224951922.htm

[4] https://www.fas.usda.gov/data/vietnam-vietnamese-fruit-production-and-exports-confront-challenges-salinity-intrusion-and?

[5] https://znews.vn/sau-rieng-lap-ky-luc-nong-dan-chia-nhau-hang-chuc-nghin-ty-dong-post1525620.html

[6] Xuất khẩu rau quả năm 2024 lập kỷ lục 7,12 tỷ USD, dự báo sẽ vượt ngưỡng 8 tỷ USD trong năm 2025 – Nhịp sống kinh tế Việt Nam & Thế giới

[7] https://infographics.vn/interactive-thi-truong-xuat-khau-rau-qua-chinh-cua-viet-nam-nam-2024/214303.vna

[8] https://kinhtedothi.vn/xuat-khau-rau-qua-nam-2024-thang-lon.html

[9] https://thuongmaibiengioimiennui.gov.vn/

[10] https://thuonghieuquocgia.congthuong.vn/xuat-khau-xoai-cua-viet-nam-tang-435-366315.html

[11] https://60shomnay.vn/xuat-khau-sau-rieng-viet-nam-can-moc-3-ty-usd.html

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.