Ngành chăn nuôi Việt Nam có mức độ tập trung cao, với các doanh nghiệp FDI chiếm hơn 50% tổng doanh thu thuần năm 2022[13]. Trong cùng kỳ, khu vực Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng chiếm 90% doanh thu, trong đó 60% đến từ các doanh nghiệp FDI. Mặc dù chỉ chiếm chưa đến 5% số lượng doanh nghiệp trong ngành, các công ty FDI quy mô lớn đã đóng góp hơn một nửa tổng doanh thu.

Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài giữ vai trò nổi bật trong cung ứng chăn nuôi, đặc biệt ở thị trường thịt lợn và thịt gà. Năm 2022, họ chiếm 43% nguồn cung thịt lợn, tiếp theo là hộ chăn nuôi với 38% và doanh nghiệp Việt Nam với 19%[14]. Hiệp hội Chăn nuôi Gia cầm Việt Nam (VIPA) cũng cho biết các doanh nghiệp FDI kiểm soát 90% nguồn cung gà lông trắng và 55% nguồn cung gà giống bản địa[15]. Sản xuất thức ăn chăn nuôi cũng ghi nhận sự tham gia mạnh của FDI, với các doanh nghiệp nước ngoài sản xuất 13 triệu tấn trong năm 2022, nắm giữ 63% thị phần[16].

Cơ hội và thách thức đối với đầu tư quốc tế

Mặc dù đầu tư từ các doanh nghiệp Nhật Bản vào ngành chăn nuôi Việt Nam vẫn còn hạn chế[17], bối cảnh ngành đang thay đổi mở ra những cơ hội kinh doanh mới.

(1) Đầu tư vào nhân giống và chăn nuôi vật nuôi được hỗ trợ mạnh nhờ ngành’s nhu cầu cao

Trong nước, mức tiêu thụ thịt của Việt Nam cao và đang tiếp tục tăng, đặc biệt là thịt lợn[18]. Chính phủ cũng đang nỗ lực mở ra các thị trường mới cho sản phẩm chăn nuôi, như Trung Quốc và thị trường Halal[19]. Việt Nam và Nhật Bản cũng đặt mục tiêu thúc đẩy thương mại song phương, với hỗ trợ tốt hơn cho xuất khẩu thịt gà và một tuyến thương mại mới cho thịt lợn Việt Nam[20].

Với quy trình chăn nuôi đến giết mổ hiện đại và được kiểm soát chặt chẽ, doanh nghiệp sẽ có thể tận dụng các thị trường quốc tế mới nổi và vượt qua các rào cản kỹ thuật quốc tế. Koyu & Unitek Co., Ltd. là công ty Việt Nam đầu tiên xuất khẩu sản phẩm gà sang Nhật Bản thông qua việc lựa chọn giống gà, thức ăn chăn nuôi chất lượng và dây chuyền sản xuất hiện đại. Năm 2021, Vilico, công ty con của Vinamilk, và Sojitz Corporation đã hợp tác thành lập một cơ sở chăn nuôi và giết mổ trị giá 500 triệu USD, với công suất 10.000 con bò và 10.000 tấn sản phẩm chăn nuôi mỗi năm, cho thấy tiềm năng của ngành.

Vinabeef Tam Đảo Livestock and Chilled Beef Processing Complex in Vĩnh Phúc Province

Nguồn: Vinabeef

(2) Đầu tư vào thức ăn chăn nuôi có tiềm năng lớn nhờ nhu cầu mạnh và sự hỗ trợ của Chính phủ

Việt Nam là nước nhập khẩu lớn thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu đầu vào, khiến sản xuất trong nước kém cạnh tranh hơn cả trong nước lẫn quốc tế[21]. Để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, Chính phủ đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc hỗ trợ ngành này. Nghị định số 106/2024/NĐ-CP, được ký ban hành năm 2024, đã thúc đẩy 3 chương trình ưu tiên nhằm hỗ trợ ngành chăn nuôi[22], trong đó đáng chú ý là các ưu đãi tài chính nhằm hỗ trợ nguồn cung và sản xuất nguyên liệu đầu vào cho thức ăn chăn nuôi.

Bảng 1: Các ưu đãi tài chính của Chính phủ nhằm hỗ trợ nguồn cung thức ăn chăn nuôi trong nước

Nguồn: Nghị định số 106/2024/NĐ-CP

Tuy nhiên, ngành này vẫn còn những thách thức mà nhà đầu tư cần lưu ý. Thứ nhất, phúc lợi động vật là một mối quan ngại quan trọng của ngành do nguồn cung trong nước bị đe dọa bởi các dịch bệnh, chẳng hạn như dịch tả lợn châu Phi. Các hiệp định thương mại tự do như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPAPP) sẽ làm giảm thuế suất của quốc gia đối với hầu hết các sản phẩm thịt xuống 0% vào năm 2030[23]. Mặc dù điều này có tiềm năng thúc đẩy xuất khẩu từ Nhật Bản sang Việt Nam, thị trường Việt Nam được dự báo sẽ tràn ngập các sản phẩm thịt giá cả rất phải chăng từ các quốc gia khác, làm gia tăng mức độ cạnh tranh của thị trường[24].

Phần kết luận

Ngành chăn nuôi Việt Nam đang đi theo quỹ đạo tích cực với triển vọng đầu tư khả quan. Thị trường trong nước có sự cạnh tranh gay gắt, trong đó các doanh nghiệp FDI đang chi phối nguồn cung thức ăn chăn nuôi, thịt lợn và thịt gà. Dù vẫn còn một số thách thức, nhu cầu trong nước gia tăng và thị trường quốc tế mở rộng đối với các sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam khiến ngành này trở nên rất hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài.

[1] Ngành chăn nuôi được ước tính có tổng giá trị 23,7 tỷ USD vào năm 2022 <Đánh giá>, with a growth rate of 5.72% in 2023 <Đánh giá> and 5.4% in 2024 <Đánh giá>

[2] Financial Times (2025). The value of the livestock industry accounts for over 26% of GDP <Đánh giá>

[3] GSO (2020). Niên giám thống kê Việt Nam – 2019 <Đánh giá>

[4] MARD (2024). Phụ lục 1: Kết quả các chỉ tiêu chủ yếu của Kế hoạch phát triển nông nghiệp và nông thôn năm 2024 <Đánh giá>

[5] GSO. Niên giám thống kê Việt Nam <Đánh giá>

[6] USDA. Sản xuất – Thịt lợn <Đánh giá>

[7] International Trade Centre. Trade map <Đánh giá>

[8] According to Trade map, India provided 74% of Vietnam’s imported frozen bovine meat.

[9] Theo Trade map, lượng thịt lợn đông lạnh nhập khẩu của Việt Nam đã tăng từ 53,8 triệu USD năm 2019 lên 315,9 triệu USD năm 2020.

[10] Department of Animal Health (2021). Imported pork accounting for 3.6% <Đánh giá>

[11] MARD (2023). Thúc đẩy phát triển chăn nuôi lợn trong bối cảnh kinh tế mới <Đánh giá>

[12] GSO (2023). Niên giám thống kê Việt Nam – 2022 <Đánh giá>

[13] Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp của B&Company Vietnam.

[14] VCBS (2023). Báo cáo ngành chăn nuôi lợn <Đánh giá>

[15] Vietnam Livestock Magazine (2023). Triển vọng chăn nuôi gà lông trắng tại Việt Nam <Đánh giá>

[16] Vietnam Livestock Magazine (2023). FDI enterprises accounting for more than 60% of the animal feed production in Vietnam <Đánh giá>

[17] Theo Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp của B&Company Vietnam, năm 2022, Nhật Bản chỉ có 4 công ty hoạt động chủ yếu trong ngành chăn nuôi của Việt Nam.

[18] OECD (2024). Chỉ số – Tiêu thụ thịt <Đánh giá>

[19] MARD (2024). Báo cáo thực hiện Kế hoạch phát triển nông nghiệp và nông thôn năm 2024 và triển khai Kế hoạch năm 2025 <Đánh giá>

[20] VCCI (2023). Thúc đẩy khả năng tiếp cận thị trường cho các sản phẩm chăn nuôi và nông sản của Việt Nam tại Nhật Bản <Đánh giá>

[21] Cục Chăn nuôi (2024). Doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào biến động liên tục <Đánh giá>

[22] Bên cạnh các ưu đãi tài chính nhằm hỗ trợ cung ứng và sản xuất nguyên liệu đầu vào cho thức ăn chăn nuôi, Nghị định số 106/2024/NĐ-CP cũng quy định hỗ trợ tài chính cho hoạt động quảng bá sản phẩm chăn nuôi và di dời các trang trại chăn nuôi.

[23] VCCI (2019). Tóm tắt Chương 2 – Đối xử quốc gia và tiếp cận thị trường đối với hàng hóa tập trung vào hai khía cạnh chính của thương mại quốc tế <Đánh giá>

[24] USDA (2021). Cập nhật thị trường chăn nuôi Việt Nam <Đánh giá>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.