Tình hình xuất khẩu các sản phẩm phân bón của Việt Nam

Năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu gần 1,7 triệu tấn phân bón các loại, tương đương 719 triệu USD, với giá bình quân 411 USD/tấn (tăng 12% về lượng, 9% về giá trị nhưng giảm 2% về giá so với năm 2023)[2]. Về giá trị xuất khẩu, năm 2024, Campuchia tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm 34%, tiếp theo là Hàn Quốc với 13% và Philippines với 6%. Ngoài ra, Việt Nam cũng đang mở rộng thị trường sang châu Âu, nơi có các tiêu chuẩn cao hơn và yêu cầu sản phẩm chất lượng hơn.

Theo dự báo, xu hướng toàn cầu sử dụng phân bón hóa học và phân bón hữu cơ trong giai đoạn 2024-2029 sẽ đạt tốc độ tăng trưởng hằng năm khoảng 6,5-7,5%/năm, phản ánh xu hướng chuyển đổi sang nông nghiệp bền vững. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng suất và năng lực xuất khẩu các sản phẩm phân bón hóa học và hữu cơ trong tương lai.

Sự gia tăng xuất khẩu các sản phẩm phân bón từ Việt Nam sang Nhật Bản

Do Trung Quốc áp dụng hạn chế xuất khẩu phân bón từ tháng 7/2023 đến tháng 7/2024, đặc biệt đối với urê, phân đạm và phân lân, cùng với căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và nhu cầu phân bón toàn cầu gia tăng, Nhật Bản đã tìm kiếm các nguồn cung thay thế. Điều này đã dẫn đến mức tăng đáng kể trong nhập khẩu phân bón từ Việt Nam. Cụ thể, trong 11 tháng đầu năm 2024, nhập khẩu phân bón của Nhật Bản từ Việt Nam đạt $12,3 triệu, tăng 324% so với cùng kỳ năm trước, trong khi năm 2023 chỉ đạt $4,12 triệu với 9.518 tấn, giảm 74,35% về giá trị so với năm 2022[3]. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi việc chính phủ Nhật Bản khuyến khích các nhà nhập khẩu tìm kiếm nhà cung cấp thay thế và đưa ra các ưu đãi cho doanh nghiệp hợp tác với các nhà sản xuất phân bón Việt Nam, đồng thời phù hợp với định hướng ngày càng chú trọng nông nghiệp bền vững của Nhật Bản, làm gia tăng nhu cầu đối với phân bón hữu cơ và thân thiện với môi trường do Việt Nam sản xuất. Mức tăng mạnh về giá trị xuất khẩu cho thấy giá xuất khẩu phân bón từ Việt Nam sang Nhật Bản cũng đã tăng đáng kể.

Các doanh nghiệp chủ lực trong sản xuất phân bón tại Việt Nam

Một số doanh nghiệp chủ chốt đang chi phối ngành phân bón của Việt Nam là các doanh nghiệp có vốn đầu tư trong nước, với phần lớn tập trung ở khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Ví dụ về các công ty sản xuất phân bón tại Việt Nam

Nguồn: Tổng hợp B&Company

Các chính sách của Chính phủ Việt Nam liên quan đến thị trường phân bón

Để thúc đẩy xuất khẩu phân bónS, Chính phủ Việt Nam đã triển khai các chính sách trọng tâm nhằm giảm thuế nhập khẩu và thúc đẩy các sản phẩm hữu cơ, thân thiện với môi trường:

– Giảm thuế xuất khẩu: As per Decree 26/2023/ND-CP, effective July 15, 2023, export taxes on DAP and NPK fertilizers were reduced to 0%, easing financial burdens on exporters.

– Thúc đẩy phân bón hữu cơ: Nghị định 109/2018/NĐ-CP và Quyết định 4324/QĐ-BNN-BVTV (2022) khuyến khích sản xuất phân bón hữu cơ, đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững quốc tế, đặc biệt đối với các thị trường như Nhật Bản.

Đầu tư của doanh nghiệp vào sản xuất phân bón

Lễ ký kết biên bản ghi nhớ giữa PVFCCo và Hanwa

Nguồn: PVFCCo

Các doanh nghiệp phân bón hàng đầu Việt Nam đang nâng cấp công nghệ sản xuất để đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu:

– PVCFC (Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau): Tập trung vào các loại phân bón công nghệ cao, thân thiện với môi trường, nhằm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu để chính thức thâm nhập các thị trường phân bón khó tính như Australia và New Zealand, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng cho các thị trường hiện có ở châu Mỹ. Doanh nghiệp cũng đã phát triển mạnh các dạng phân bón chuyên biệt như phân bón tan chậm/kiểm soát giải phóng, qua đó góp phần đạt được mục tiêu cuối cùng của bón phân hợp lý: tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây trồng đồng thời giảm tác động xấu đến môi trường

– PVFCCo (Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí): Đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Tập đoàn Hanwa của Nhật Bản vào ngày 24/02/2024, đảm bảo cung ứng 20.000 tấn phân urê mỗi năm cho thị trường Nhật Bản. Hợp tác này cho thấy nỗ lực chủ động của Nhật Bản trong việc bảo đảm nguồn cung phân bón tin cậy từ Việt Nam, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của Việt Nam như một nhà cung cấp chủ chốt.

Phần kết luận

Ngành phân bón Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi để mở rộng, đặc biệt khi nhu cầu từ Nhật Bản và các thị trường châu Á khác ngày càng tăng, cùng với sự chú trọng ngày càng lớn vào nông nghiệp hữu cơ và bền vững.

[1] https://kirincapital.vn/

[2] https://baochinhphu.vn/xuat-khau-phan-bon-tang-truong-manh-1022501171858196.htm

[3] https://mekongasean.vn/xuat-nhap-khau-phan-bon-11-thang-tang-ca-luong-va-gia-36736.html

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.