Vào dịp Tết Nguyên đán, nhiều người Việt Nam đến chùa để cầu mong hạnh phúc và thịnh vượng trong năm tới. Khi tôi đến thăm chùa Nôm ở tỉnh Hưng Yên, ngay bên ngoài Hà Nội vào tháng 2, tôi đã quan sát thấy một đàn cá chép đầy màu sắc bơi trong ao trong khuôn viên chùa. Những chú cá rực rỡ, làm tăng thêm bầu không khí thanh bình của kiến trúc truyền thống, dường như tượng trưng cho sự phổ biến ngày càng tăng của cá chép ở Việt Nam trong những năm gần đây.

[Hình 1] Chùa Nôm

Lượng cá cảnh nước ngọt nhập khẩu từ Nhật Bản đã tăng gấp mười lần trong thập kỷ qua.

Carp farming in Vietnam began in the 1980s, with domestically produced carp gradually being distributed. The cultural significance of carp is that they are considered auspicious creatures symbolizing “strength,” “perseverance,” and “success,” much like in China and Japan. In particular, the story of a carp crossing the Dragon’s Gate to become a dragon is widely known, which has led to the creation of ponds in Buddhist temples and private homes.

According to the Japanese Ministry of Finance’s trade statistics (HS030111), the value of freshwater ornamental fish exports from Japan to Vietnam has increased 15-fold over the past 10 years, rising from approximately 30 million yen in 2013 to around 450 million yen in 2023 (Figure 2).

[Hình 2] Giá trị xuất khẩu cá cảnh nước ngọt (Nhật Bản) → Việt Nam: triệu yên)

Các trang trại nuôi cá chép đang ngày càng gia tăng ở Hải Phòng, trong khi nghề nuôi cá chép trong nước cũng đang đa dạng hóa.

Nuôi trồng thủy sản cũng phát triển ở nước ta, với khoảng 40 trang trại nuôi cá chép tập trung tại huyện An Lão, Hải Phòng, với tổng diện tích 16,5ha. [1]. Trong khi cá Nishikigoi của Nhật Bản có giá lên tới hàng chục triệu đồng (tương đương hàng trăm nghìn yên) cho một con thì cá Nishikigoi của Việt Nam có mức giá rộng hơn, chỉ từ vài triệu đồng, giúp chúng tiếp cận được nhiều đối tượng khách hàng hơn. [2]Ngoài ra, khả năng kháng bệnh và dễ nuôi cũng là một lý do khiến chúng được người mới bắt đầu ưa chuộng.

Văn hóa ao vườn trong giới nhà giàu đang ngày càng được quan tâm.

Sự phổ biến của cá chép không chỉ dừng lại ở nhu cầu về cá cảnh mà còn ảnh hưởng đến thiết kế không gian của các công trình dân dụng và thương mại. Đáng chú ý, thiết kế hồ cá koi trong sân vườn biệt thự tại các khu đô thị đã là xu hướng từ lâu, với chi phí xây dựng dao động từ 8 triệu đồng đến vài trăm triệu đồng.[3]