Nguồn: lamgiau.laodongthudo.vn

Sản xuất phân bón hữu cơ

Việc ủ phân hữu cơ từ chất thải nông nghiệp đang ngày càng được ưa chuộng:

Vật liệu thông dụng: Rơm rạ, vỏ cà phê, lá mía

Ứng dụng:

– Tại Đồng bằng sông Cửu Long, rơm rạ được ủ làm phân hữu cơ cho ruộng lúa và vườn rau⁴

– Tại Bắc Giang, nông dân đã chuyển từ việc đốt rơm rạ sang ủ phân hữu cơ với chế phẩm vi sinh. Qua đánh giá chuyên nghiệp, diện tích áp dụng kỹ thuật canh tác này đã giảm 20-30% thuốc hóa học, đồng thời nâng cao sức khỏe đất và khả năng chịu đựng của cây trồng⁵

Trồng nấm

Sử dụng vật liệu phế thải để trồng nấm mang lại nguồn thu nhập bền vững:

Vật liệu thông dụng: Rơm rạ, mùn cưa, bã mía

Ứng dụng:

– Nông dân ở Vĩnh Long và Cần Thơ đã áp dụng trồng nấm từ rơm rạ, tăng thu nhập hàng năm khoảng 20%⁶

– Tại Nam Định, việc sử dụng phân lá hữu cơ PAN đã tăng năng suất nấm trong khi giảm chi phí⁷

Mushroom growing model using agricultural waste in Soc Trang province

Nguồn: soctrang.gov.vn

Phủ đất

Việc phủ lớp phủ tự nhiên bằng chất thải nông nghiệp giúp giữ độ ẩm cho đất và cải thiện năng suất:

Vật liệu phổ biến: Rơm, lá khô

Ứng dụng:

– Các vườn trái cây ở Tiền Giang được khuyến khích sử dụng hữu ích rơm để giữ ẩm cho đất, giảm xói mòn, và hạ thấp chi phí tưới tiêu⁸

– Các trang trại ở Đồng Nai sử dụng lá chuối và xơ dừa để làm lớp phủ, nâng cao chất lượng đất⁹

Biomass Material Production

Sản xuất vật liệu sinh khối – Bước tiến mới trong việc tận dụng chất thải nông nghiệp tại Việt Nam

Nguồn: nguyenlieudot.vn

Việc chuyển đổi các sản phẩm phụ thành nhiên liệu sinh khối góp phần vào tính bền vững về năng lượng của Việt Nam:

Vật liệu phổ biến: Vỏ cà phê, bã mía

Một số ví dụ điển hình:

– Một công ty ở Phú Thọ sản xuất viên sinh khối từ chất thải nông nghiệp, cung cấp một giải pháp năng lượng tái tạo thay thế cho than đá¹⁰

– Các công ty ở Gia Lai và Đắk Lắk đã đầu tư xây dựng các nhà máy điện sử dụng công nghệ nhiên liệu sinh khối, chủ yếu tận dụng các sản phẩm phụ nông nghiệp (bã mía, trấu, vỏ cà phê, v.v.) từ các hoạt động sản xuất làm nhiên liệu, giúp giảm đáng kể phát thải công nghiệp và tạo ra một mô hình kinh tế tuần hoàn bền vững¹¹

b. Trong chăn nuôi

Nông dân Tiền Giang tận dụng nguồn mít và xơ mít dư thừa tại địa phương để chăn nuôi dê

Nguồn: THVL

Thức ăn cho động vật

Tái sử dụng chất thải nông nghiệp thành thức ăn chăn nuôi là một chiến lược tiết kiệm chi phí:

Vật liệu phổ biến: Thân cây ngô, vỏ đậu nành, mít non

Một số ví dụ điển hình:

– Tại Tiền Giang, nông dân cho dê ăn từ phế phẩm trái cây¹²

– Tại Tây Nguyên, gia súc được cho ăn với thân ngô và hạt đậu tương thải¹³

– Các công ty thức ăn chăn nuôi đã bắt đầu sử dụng ngũ cốc thải làm nguyên liệu để sản xuất thức ăn cho gia súc¹⁴

Đồ lót sinh học

Tấm lót sinh học: Xu hướng mới để giảm ô nhiễm và lao động trong chăn nuôi tại Việt Nam

Nguồn: Đài truyền hình Việt Nam

Các hoạt động phúc lợi động vật đang được cải thiện nhờ các giải pháp lót chuồng tự nhiên:

Vật liệu phổ biến: Mùn cưa đã qua xử lý, trấu

Ví dụ điển hình:

– Công ty cổ phần Que Lâm mua các sản phẩm phụ nông nghiệp và lâm nghiệp để sản xuất các sản phẩm sinh học giúp giảm mùi hôi tại các trang trại heo¹⁵

– Tại Bà Rịa-Vũng Tàu, việc áp dụng đệm sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi đã được nhiều trang trại heo và gà quy mô lớn trong khu vực áp dụng, mang lại hiệu quả cao¹⁶

– Một trang trại gà ở Tuyên Quang kết hợp vỏ trấu và phụ gia sinh học để tạo ra đệm thân thiện với môi trường¹⁷

Thủ công mỹ nghệ

Eco-friendly handicrafts thrive again thanks to agricultural waste

Nguồn: craftsthx.com

Nguyên vật liệu: Rơm rạ, vỏ dừa

Một số ví dụ điển hình:

– Tại Bến Tre, các sản phẩm từ vỏ dừa được xuất khẩu ra toàn thế giới¹⁸

– Các nghệ nhân An Giang tạo ra các sản phẩm trang trí từ rơm¹⁹

– Các làng ở Quảng Nam dệt chiếu và giỏ từ cỏ khô và rơm²⁰

Hỗ trợ từ chính quyền địa phương

Các chính sách chủ động của chính phủ Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy việc sử dụng bền vững các sản phẩm phụ nông nghiệp:

Thực hiện chính sách

– Quyết định số 5190/QD-BNN-BVTV về việc phê duyệt dự án Kế hoạch Phát triển Phân bón hữu cơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050: Nhắm đến 80% các tỉnh tạo ra chuỗi giá trị tích hợp sử dụng phân bón hữu cơ; Tăng tỷ lệ phân bón hữu cơ sử dụng trong tổng tiêu thụ phân bón lên 30% vào năm 2030 và 50% vào năm 2050²¹

– Luật số 31/2018/QH14 về Sản xuất nông nghiệp và Bảo vệ môi trường: Hỗ trợ quản lý chất thải bền vững và thúc đẩy tái chế²²

– Luật số 72/2020/QH14 về Bảo vệ môi trường 2020 đề cập đến việc thúc đẩy tái chế chất thải nông nghiệp và hạn chế những thực hành gây hại như đốt ngoài đồng²³

Hỗ trợ tài chính²⁴

– Các ngân hàng, tổ chức nhà nước và trung tâm nghiên cứu nông nghiệp hỗ trợ giống cây hữu cơ và phân bón sinh học

– Các ngân hàng cam kết cung cấp các khoản vay ưu đãi cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh và các dự án năng lượng sinh khối

Chương trình đào tạo

– Các chiến dịch giáo dục trên toàn quốc để dạy nông dân quản lý chất thải bền vững. Các ví dụ nổi bật bao gồm Chiến dịch Làm cho Thế giới Sạch hơn, “Việt Nam Xanh”

– Các hợp tác với các viện nghiên cứu để chuyển giao những thực tiễn và đổi mới tốt nhất. Hợp tác GIZ–IRRI về chuyển giao công nghệ xanh trong nông nghiệp, dự án WISDOM về giám sát môi trường^25, và các dự án nghiên cứu nhưng Viện Môi trường Nông nghiệp Việt Nam liên quan đến việc sử dụng và phát triển các sản phẩm sinh học để xử lý chất thải và phụ phẩm nông nghiệp²⁶

– Các sáng kiến địa phương, chẳng hạn như các chiến dịch “Không Đốt Rơm” bắt đầu từ năm 2019 ở các tỉnh phía Bắc²⁷, đã nâng cao đáng kể nhận thức của công chúng về bảo vệ môi trường.

Cơ hội hợp tác cho doanh nghiệp Nhật Bản

Sự chuyển dịch của Việt Nam sang nền kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp xanh mang đến những cơ hội thú vị cho các đối tác quốc tế, đặc biệt là Nhật Bản. Các dự án hợp tác đầu tiên giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản đã được triển khai. Bao gồm:

Chuyển giao công nghệ

– Sự ra mắt của các máy ủ phân tiên tiến và các máy lên men chất thải hữu cơ nhanh chóng²⁸

– Triển khai công nghệ sản xuất viên nén sinh khối²⁹

Liên doanh

Hợp tác sản xuất phân hữu cơ chất lượng cao, thức ăn chăn nuôi và các đơn vị khí sinh học. Đồng phát triển các hệ thống khí sinh học hiệu quả phù hợp với các trang trại vừa và nhỏ tại các tỉnh như Long An và Tiền Giang³⁰

Vietnam Animal Husbandry Association visited and worked with Kyodo Sojitz Company

Nguồn: nhachannuoi.vn

Đầu tư vào năng lượng tái tạo

Nhà máy điện tại tỉnh Hậu Giang, miền Nam Việt Nam, là dự án phát điện sinh khối đầu tiên tại Việt Nam của Erex - một tập đoàn Nhật Bản chuyên phát triển năng lượng sinh khối. Nhà máy đốt khoảng 130.000 tấn trấu mỗi năm. Điện được tạo ra được bán theo chương trình hỗ trợ giá điện (FiT) của Việt Nam. Ngoài ra còn có các cuộc thăm dò sản xuất ethanol từ sắn và trấu³¹

Chuỗi kinh tế tuần hoàn nông nghiệp

Tỉnh Long An đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với các tập đoàn lớn của Nhật Bản trong lĩnh vực cung cấp nguyên liệu sinh khối và xử lý nước thải. Trong đó, Tập đoàn Sumitomo Forestry đã đầu tư vào dự án Vina Ecoboard tại Long An, chuyên sản xuất ván gỗ từ cây keo và cung cấp nguyên liệu sinh khối cho các nhà máy điện sinh khối³²

Biên bản ghi nhớ (MOU) và Lễ trao đổi hợp tác đầu tư giữa Tập đoàn Lâm nghiệp Sumitomo và các doanh nghiệp địa phương

Nguồn: vnanet.vn

Thách thức và triển vọng tương lai

Đầu tư vào công nghệ tái chế chất thải nông nghiệp đòi hỏi vốn lớn và chuyên môn. Nhiều nông dân và doanh nghiệp nhỏ không có khả năng tiếp cận nguồn tài chính hoặc kiến thức để áp dụng các công nghệ mới, dẫn đến việc sử dụng chất thải nông nghiệp không hiệu quả³³

Tuy nhiên, với cam kết mạnh mẽ của chính phủ Việt Nam, một cộng đồng nông dân ngày càng nhận thức, và sự hỗ trợ quốc tế, tương lai của chuyển đổi xanh thông qua việc sử dụng hiệu quả các sản phẩm phụ nông nghiệp là rất tươi sáng.

Phần kết luận

Chuyển đổi xanh của Việt Nam, gắn liền với việc sử dụng hiệu quả các sản phẩm phụ nông nghiệp, đang thiết lập một tiêu chuẩn mới cho nông nghiệp bền vững và tăng trưởng kinh tế tuần hoàn ở Đông Nam Á. Bằng cách chuyển đổi chất thải thành tài nguyên quý giá, Việt Nam không chỉ giải quyết những lo ngại về môi trường mà còn củng cố nền kinh tế nông thôn.

Thông qua đổi mới liên tục, các chính sách hỗ trợ và hợp tác quốc tế mạnh mẽ - đặc biệt là với các đối tác như Nhật Bản - Việt Nam đang sẵn sàng trở thành một nhân tố đầy triển vọng trong lĩnh vực nông nghiệp xanh.

¹https://www.researchgate.net/

² BC tổng hợp từ nhiều bài viết trên internet

³ Theo Cục Trồng trọt

⁴ https://www.vietnamplus.vn/tai-su-dung-rom-ra-gia-tang-gia-tri-cay-lua-o-dong-bang-song-cuu-long-post826438.vnp

⁵ https://hoinongdan.bacgiang.gov.vn/21804-su-dung-hieu-qua-phu-pham-nong-nghiep.html

⁶ https://baocantho.com.vn/tan-dung-rom-ra-nang-cao-thu-nhap-a164904.html

⁷ https://baonamdinh.vn/tin-nong/202406/danh-gia-mo-hinh-trinh-dien-su-dung-phan-bon-la-huu-co-pan-0fc0815

⁸ https://tiengiang.gov.vn/chi-tiet-tin?%2Fhuong-dan-nong-dan-ung-pho-han-man-tren-cay-trong%2F19627917

⁹ https://baodongnai.com.vn/phong-su-ky-su/202309/nhan-giong-va-nuoi-trong-nam-rom-tren-than-la-chuoi-8084a72

¹⁰ https://www.vietnamplus.vn/ung-dung-san-xuat-vien-dot-biomass-tu-phe-phu-pham-nong-nghiep-post288763.vnp

¹¹ BC tổng hợp từ nhiều bài viết trên internet

¹² https://www.thvl.vn/lam-giau-tu-viec-tan-dung-mit-dat-xo-mit-de-nuoi-de.html

¹³ https://baolamdong.vn/kinh-te/202501/ho-tro-nong-dan-trong-bap-nuoi-bo-sua-d6818dc/

¹⁴ http://bahemdongphat.com/

¹⁵ https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=i-_gwvdadOc&utm

¹⁶ https://baria-vungtau.gov.vn/

¹⁷ https://vtv.vn/video/nong-nghiep-xanh-tan-dung-phu-pham-cay-trong-hieu-qua-730016.htm

¹⁸ https://handicrafthx.com/news/learn-about-ben-tre-coconut-handicrafts-and-coconut-handicraft-products/675.html

¹⁹ https://vinahandicrafts.com/san-pham-gobojime-tet-ben-tu-lua-non/

²⁰ https://culaochamtour.com/thong-tin-du-lich-quang-nam/lang-chieu-ban-thach-duy-xuyen-quang-nam.html

²¹ https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Quyet-dinh-5190-QD-BNN-BVTV-2023-De-an-Phat-trien-san-xuat-su-dung-phan-bon-huu-co-den-2030-603661.aspx

²² https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Luat-Trong-trot-2018-336355.aspx

²³ https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Luat-so-72-2020-QH14-Bao-ve-moi-truong-2020-431147.aspx

²⁴ BC tổng hợp từ nhiều bài viết trên internet

²⁵ Reference document: https://collections.unu.edu/eserv/UNU%3A1892/pdf3946.pdf

²⁶ https://tapchi.vaas.vn/sites/tapchi.vaas.vn/files/tapchi/2021-10/tc1_0.pdf

²⁷ https://nongnghiepmoitruong.vn/ha-noi-khong-khi-bi-o-nhiem-do-dot-rom-ra-d609822.html

²⁸ https://www.argusmedia.com/en/news-and-insights/latest-market-news/2682422-japan-s-erex-starts-up-biomass-power-plant-in-vietnam

²⁹ https://www.bioenergy-news.com/news/japanese-and-vietnamese-companies-initiate-biomass-pellet-production-trial

³⁰ https://theinvestor.vn/japanese-investors-eye-biomass-feedstock-wastewater-treatment-projects-in-southern-vietnam-d15191.html

³¹ https://www.argusmedia.com/en/news-and-insights/latest-market-news/2682422-japan-s-erex-starts-up-biomass-power-plant-in-vietnam

³² https://sfc.jp/english/news/pdf/20160219.pdf

³³ https://www.taiwannews.com.tw/news/6093445

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.