Trong 5 năm qua, kim ngạch xuất khẩu đã tăng 2,2 lần, đạt mức tăng trưởng bình quân 17.6%. Ngành dệt may, với vai trò là một ngành kinh tế chủ lực, chiếm 13.6% tổng kim ngạch xuất khẩu và 8% GDP, góp phần thúc đẩy nền kinh tế; tuy nhiên, hiệp định TPP được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy ngành này phát triển mạnh hơn nữa. Chẳng hạn, Mỹ hiện là nước nhập khẩu lớn nhất, chiếm 49.1% tổng giá trị xuất khẩu dệt may của Việt Nam, nhưng khi thuế quan giảm từ mức hiện tại 17,3 xuống 0%, ngành này sẽ thu về 1,73 tỷ USD (số liệu năm 2013 – Hiệp hội Dệt may Việt Nam)
Tuy nhiên, vẫn còn một vấn đề tồn tại. Theo hiệp định TPP, tỷ lệ nguyên liệu nội địa theo quy định đối với ngành dệt may là từ 45% đến 55%, nhưng tỷ lệ nguyên liệu nội địa tối đa hiện nay chỉ đạt từ 30% đến 40%; phần còn lại được nhập khẩu từ các quốc gia không phải thành viên TPP như Trung Quốc và Đài Loan (40% vải nhập khẩu từ Trung Quốc, 42% xơ và 38% sợi từ Đài Loan, cùng các quốc gia khác như Hàn Quốc, Thái Lan và Indonesia). Do ngành công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển, vào đầu năm nay, chỉ 176 trong số 5.982 doanh nghiệp may mặc trong nước (3%) có thể đáp ứng yêu cầu này.
Do thời gian phát triển kỹ thuật và hoàn vốn đầu tư kéo dài, ngành này vẫn chưa vượt qua được cơ cấu dựa trên lao động với giá trị gia tăng thấp.
Bộ Công Thương Việt Nam, căn cứ Quyết định số 9028/QD-BCT (ban hành vào tháng 10 năm 2014), đã ban hành chính sách toàn diện đến năm 2020 nhằm phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ. Mục tiêu là nâng tỷ lệ thu mua nguyên liệu dệt may trong nước lên 65% và chủ động thu hút đầu tư nước ngoài.
Theo ước tính đơn giản, ngành công nghiệp quy mô 7 tỷ USD này sẽ được tái sinh. Nhờ các hướng dẫn mới làm rõ thủ tục và sự hỗ trợ của chính phủ dự kiến được ban hành trong năm 2015, môi trường đầu tư nước ngoài thuận lợi sẽ từng bước được hình thành. Dòng vốn đầu tư nước ngoài được kỳ vọng sẽ tăng tốc trong tương lai; chẳng hạn, TALGroup (Đài Loan) và Jiangsu Yulun (Trung Quốc) gia nhập thị trường vào năm 2014 và được cấp phép xây dựng nhà máy.
Theo ông Trần Nghị, Chủ tịch Tập đoàn Dệt May Việt Nam (VINATEX), công nghệ sản xuất hàng may mặc, nguyên phụ liệu và thuốc nhuộm do Nhật Bản sản xuất được đánh giá cao. Vào tháng 10 năm nay, ITOCHU Corporation đã đầu tư 5% cổ phần của VINATEX (9,25 triệu USD) nhằm hỗ trợ nâng cao năng lực kỹ thuật của tập đoàn; đây là trường hợp đầu tiên tại Việt Nam một doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào một doanh nghiệp nhà nước hàng đầu. Ngoài ra, năm 2012, Kyocera Corporation bắt đầu hoạt động tại tỉnh Hưng Yên và được hưởng các ưu đãi, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp theo Quyết định số 12/2011/QD-TTg, quy định về chính sách hỗ trợ các ngành công nghiệp hỗ trợ của ngành dệt may. Tại Việt Nam, chính phủ coi phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ là cửa ngõ hướng tới hiệp định TPP. Liệu đây có phải là cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp Nhật Bản có năng lực kỹ thuật tốt?

Công ty B&Company Việt Nam