Trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng tại Nhật Bản bị hạn chế do tăng trưởng kinh tế chậm và áp lực nhân khẩu học, Việt Nam đang nổi lên như một thị trường tăng trưởng đáng chú ý, một nguồn nhân lực công nghệ và một môi trường thử nghiệm cho đổi mới sáng tạo. Đối với các công ty Nhật Bản, các startup Việt Nam không chỉ là đối tượng đầu tư tài chính mà còn có thể trở thành đối tác trong phát triển sản phẩm, tiếp cận khách hàng địa phương và xây dựng các mô hình kinh doanh có thể mở rộng sang Nhật Bản hoặc toàn khu vực ASEAN.

Bối cảnh kinh tế và các động lực thúc đẩy hợp tác Việt Nam–Nhật Bản

Việt Nam duy trì đà tăng trưởng mạnh trong giai đoạn 2025–2026. GDP tăng 8.02% trong năm 2025, đưa quy mô nền kinh tế lên khoảng 514 tỷ USD và GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD. Tổng kim ngạch thương mại hàng hóa đạt khoảng 930,07 tỷ USD trong năm 2025, cho thấy thị trường tiếp tục mở rộng và mức độ hội nhập của nền kinh tế ngày càng sâu rộng. Những diễn biến này cũng đang làm gia tăng nhu cầu đối với các giải pháp trong lĩnh vực tài chính, logistics, thương mại điện tử, chăm sóc sức khỏe, quản lý sản xuất và chuyển đổi số. [1]

Dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục củng cố vai trò của Việt Nam trong các chuỗi cung ứng khu vực. Vốn FDI giải ngân đạt 27,62 tỷ USD trong năm 2025, mức cao kỷ lục, trong khi tổng vốn đăng ký mới và điều chỉnh, không bao gồm các thương vụ mua cổ phần, đạt khoảng 31,39 tỷ USD. Nhật Bản đứng thứ tư về vốn đăng ký mới và điều chỉnh, với khoảng 3,08 tỷ USD phân bổ cho 429 dự án. [2]

Ngược lại, các công ty Nhật Bản đang đối mặt với những hạn chế mang tính cơ cấu tại thị trường nội địa. Năm 2024, người từ 65 tuổi trở lên chiếm 29.3% tổng dân số Nhật Bản, trong khi nhóm từ 15–64 tuổi chỉ chiếm 59.6%. [20] Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng dự báo GDP thực của Nhật Bản sẽ tăng 0.5% trong năm tài khóa 2025, thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng của Việt Nam. [21] Trong bối cảnh này, mở rộng sang các thị trường có tốc độ tăng trưởng cao hơn và tiếp cận các nguồn công nghệ bên ngoài đang trở thành những lựa chọn chiến lược ngày càng phù hợp đối với các tập đoàn Nhật Bản.

Khuôn khổ thể chế song phương đang hỗ trợ xu hướng này. Vào tháng 11 năm 2023, Việt Nam và Nhật Bản đã nâng cấp quan hệ lên “Đối tác Chiến lược Toàn diện vì Hòa bình và Thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới”, xác định đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và an ninh kinh tế là những lĩnh vực hợp tác quan trọng. Các chương trình kết nối do NIC, JICA, JETRO, UNDP và các đối tác khu vực tư nhân triển khai cũng đang tạo thêm các kênh để startup Việt Nam tiếp cận các công ty, nhà đầu tư Nhật Bản và thị trường Nhật Bản. [8]

Vì sao các startup Việt Nam ngày càng trở nên hấp dẫn hơn đối với các công ty Nhật Bản

Thứ nhất, các startup có thể giúp các công ty Nhật Bản tiếp cận thị trường Việt Nam nhanh hơn thông qua dữ liệu người dùng, mạng lưới khách hàng và sự am hiểu hành vi địa phương. JETRO phân loại Việt Nam là một thị trường đặc trưng bởi “đổi mới sáng tạo dẫn dắt bởi người tiêu dùng”, nơi quy mô dân số, nhu cầu đối với các giải pháp giải quyết thách thức xã hội và mức độ ứng dụng công nghệ tạo ra điều kiện thuận lợi để thử nghiệm và thương mại hóa các mô hình kinh doanh mới. [13]

Thứ hai, lực lượng lao động công nghệ của Việt Nam có thể bổ trợ nhu cầu của các công ty Nhật Bản trong phát triển phần mềm, AI và R&D. Lợi thế này không nên chỉ được nhìn nhận đơn thuần dưới góc độ chênh lệch chi phí lao động. Một khảo sát của JETRO cho thấy 57.3% các công ty Nhật Bản tại Việt Nam xem chi phí lao động gia tăng là một rủi ro, cho thấy các chiến lược dài hạn cần dựa nhiều hơn vào năng suất, năng lực kỹ thuật và khả năng đồng phát triển sản phẩm. [4]

Thứ ba, chất lượng và cơ cấu của dòng vốn vào các startup Việt Nam đang thay đổi. Năm 2025, vốn đầu tư mạo hiểm vào các startup Việt Nam đạt 509 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước, trong khi số lượng thương vụ giảm 13% xuống còn 103. Xu hướng này cho thấy dòng vốn đang tập trung nhiều hơn vào các công ty có mô hình kinh doanh rõ ràng và khả năng mở rộng. Đáng chú ý, nguồn vốn dành cho HealthTech đạt 170 triệu USD, AI đạt 130 triệu USD và ClimateTech đạt 35 triệu USD. [5][9]

Thứ tư, hợp tác với các startup cho phép các công ty Nhật Bản thử nghiệm công nghệ hoặc mô hình kinh doanh trước khi cam kết nguồn vốn đáng kể. Theo phương pháp tiếp cận “venture-client” — trước hết trở thành khách hàng hoặc đối tác thí điểm của startup — các công ty có thể tạo ra dữ liệu thực tế về hiệu quả công nghệ, tính khả thi của việc tích hợp và mức độ phù hợp với nhu cầu kinh doanh. Đây là cơ sở để quyết định có nên mở rộng quan hệ đối tác, thực hiện đầu tư thiểu số hay tiến tới thành lập liên doanh hoặc M&A.

Cuối cùng, mối quan hệ này có thể tạo ra giá trị theo cả hai chiều. Các startup Việt Nam đóng góp tốc độ phát triển, công nghệ và năng lực bản địa hóa, trong khi các công ty Nhật Bản mang đến vốn, tiêu chuẩn kỹ thuật, mạng lưới khách hàng, năng lực kiểm soát chất lượng và khả năng tiếp cận thị trường Nhật Bản. Các trường hợp như Sojitz–Finviet, Mizuho–MoMo và Sumitomo–Rikkeisoft cho thấy hợp tác có thể mở rộng vượt ra ngoài đầu tư tài chính, hướng tới tích hợp sản phẩm, kênh phân phối và phát triển thị trường. [6][10][17]

Các lĩnh vực được nhà đầu tư Nhật Bản quan tâm

Các lĩnh vực thu hút nhà đầu tư Nhật Bản không chỉ giới hạn ở những công nghệ độc lập. Có thể phân nhóm các lĩnh vực này thành ba chủ đề đầu tư rộng hơn dựa trên vai trò của chúng trong nền kinh tế Việt Nam: hạ tầng và nền tảng thương mại, công nghệ chuyên sâu và sản xuất, tăng trưởng bền vững và phát triển xã hội. Cách phân nhóm này cũng làm nổi bật những lĩnh vực mà các công ty Nhật Bản có thể đóng góp ngoài vốn—thông qua chuyên môn ngành, công nghệ, năng lực vận hành và khả năng tiếp cận thị trường Nhật Bản.

Các lĩnh vực được nhà đầu tư Nhật Bản quan tâm

Nguồn: B&Company tổng hợp từ [2], [5]–[19]. Các số liệu đầu tư phản ánh lượng vốn được các nguồn tương ứng báo cáo và không nên được hiểu là quy mô thị trường của từng lĩnh vực.

Phần kết luận

Các startup Việt Nam mang lại cho các công ty Nhật Bản nhiều hơn lợi thế về chi phí. Họ giúp tiếp cận nhanh hơn với các thị trường tăng trưởng, công nghệ mới nổi, dữ liệu địa phương và nhân tài kỹ thuật. Đổi lại, các công ty Nhật Bản mang đến nguồn vốn dài hạn, các tiêu chuẩn chất lượng, mạng lưới khách hàng và năng lực công nghiệp hóa. Tính bổ trợ này tạo nền tảng cho sự hợp tác, từ triển khai thí điểm và đồng phát triển sản phẩm đến đầu tư chiến lược và mở rộng xuyên biên giới.

Khuyến nghị chiến lược quan trọng nhất là áp dụng một mô hình venture-client: bắt đầu với vai trò khách hàng hoặc đối tác thí điểm trước khi trở thành nhà đầu tư. Việc thử nghiệm giải pháp của một startup trong hoạt động thực tế cho phép các công ty Nhật Bản đánh giá hiệu quả, tính khả thi trong tích hợp và giá trị kinh doanh của giải pháp, đồng thời hạn chế rủi ro ban đầu. Các chương trình thí điểm thành công sau đó có thể dẫn đến việc triển khai trên quy mô rộng hơn, đầu tư thiểu số, liên doanh hoặc M&A.

Khi nguồn vốn cho startup trở nên có tính chọn lọc hơn, những cơ hội lớn nhất sẽ thuộc về các startup đã được thị trường kiểm chứng và giải quyết những vấn đề kinh doanh cụ thể. Bằng cách kết hợp vai trò của khách hàng, đối tác công nghệ, nhà đầu tư và kênh mở rộng thị trường, các công ty Nhật Bản có thể biến các startup Việt Nam thành những đóng góp dài hạn cho chiến lược tăng trưởng khu vực của mình—chứ không chỉ là các khoản đầu tư tài chính.

Đọc thêm

Khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam: Hướng dẫn ngắn gọn về gia nhập thị trường

Hệ sinh thái startup Fintech của Việt Nam: Thực trạng hiện tại và tiềm năng tăng trưởng

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

Thẩm quyền giải quyết

[1] National Statistics Office of Vietnam, Tình hình kinh tế – xã hội quý IV và năm 2025: https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/01/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/

[2] JETRO, Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam năm 2025: https://www.jetro.go.jp/biznews/2026/01/93917919d0a8f0ba.html

[3] Government of Vietnam, Tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ Việt Nam–Nhật Bản lên Đối tác Chiến lược Toàn diện: https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-tuyen-bo-chung-ve-viec-nang-cap-quan-he-viet-nam-nhat-ban-len-doi-tac-chien-luoc-toan-dien-119231127212221484.htm

[4] JETRO, Khảo sát điều kiện kinh doanh của các công ty Nhật Bản tại Việt Nam, 2026: https://www.jetro.go.jp/biz/areareports/2026/21fcf2689cf256b0.html

[5] JETRO, Đầu tư vào các startup Việt Nam năm 2025: https://www.jetro.go.jp/biznews/2026/07/666039160b3fc02f.html

[6] Sojitz, Đầu tư vào Finviet, 2024: https://www.sojitz.com/en/news/article/20240426.html

[7] Government of Vietnam, Nghị định số 94/2025/ND-CP: https://vanban.chinhphu.vn/?docid=213519&pageid=27160

[8] UNDP Vietnam, Năm startup Việt Nam thiết lập quan hệ đối tác với các công ty Nhật Bản, 2026: https://www.undp.org/vietnam/press-releases/five-vietnamese-startups-sealed-partnerships-japanese-firms

[9] Vietnam Private Capital Agency, Báo cáo Đổi mới sáng tạo và Vốn tư nhân Việt Nam 2026: https://www.vpca.vn/insights/vietnam-innovation-private-capital-report-2026

[10] Mizuho Financial Group, Mizuho Bank đầu tư vào M-Service/MoMo, 2021: https://www.mizuhogroup.com/global-news/2021-12-20211221release-eng

[11] Vietnam Financial Times, Thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/cashless-payments-hit-28-times-gdp-in-2025-191885.html

[12] NamiTech, Các mốc phát triển của công ty và việc triển khai tại Toho Gas: https://www.namitech.io/company/aboutnamitech

[13] JETRO, FoodMap – startup hỗ trợ nông dân thông qua thương mại điện tử, 2024: https://www.jetro.go.jp/biz/areareports/2024/950c6d7784b760c8.html

[14] UntroD Capital Asia, khoản đầu tư vào Alternō trong vòng Series A, 2025: https://untrod.inc/en/news/1870/

[15] WeCare247, Cooperation with Kitahara Group, 2026: https://wecare247.com.vn/wecare-247-hop-tac-cung-benh-vien-than-kinh-nhat-ban-kitahara-group-kien-tao-mo-hinh-cham-soc-suc-khoe-toan-dien-tai-viet-nam-%F0%9F%A4%9D/

[16] Ministry of Industry and Trade, Triển khai Chiến lược phát triển logistics Việt Nam: https://moit.gov.vn/tin-tuc/phat-trien-cong-nghiep/chinh-sach/bo-cong-thuong-to-chuc-hoi-nghi-trien-khai-chien-luoc-phat-trien-dich-vu-logistics-viet-nam.html

[17] Vietnam News, Quan hệ hợp tác chiến lược giữa Sumitomo Corporation và Rikkeisoft: https://vietnamnews.vn/economy/1688621/sumitomo-corporation-and-rikkeisoft-corporation-enter-strategic-partnership.html

[18] Vietnam News Agency, Digital economy and e-commerce development: https://vietnam.vnanet.vn/english/long-form/digital-economy-%E2%80%93-driver-for-vietnams-breakthrough-in-new-development-phase-420780.html

[19] Startup cung ứng thực phẩm có trụ sở tại Việt Nam Kamereo huy động được $7.8 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B, 2024: https://theinvestor.vn/vietnam-based-food-sourcing-startup-kamereo-nets-78-mln-in-series-b-funding-d13710.html

[20] Statistics Bureau of Japan, Ước tính dân số tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2024: https://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/2024np/

[21] Bank of Japan, Hoạt động kinh tế, giá cả và chính sách tiền tệ tại Nhật Bản, tháng 6 năm 2025: https://www.boj.or.jp/en/about/press/koen_2025/ko250625a.htm