Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến khởi nghiệp năng động nhất tại Đông Nam Á. Xếp hạng 5 tại ASEAN và 55 trên toàn cầu trong Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu 2025, Việt Nam đã trở thành điểm hút vốn khởi nghiệp quan trọng từ Singapore, Nhật Bản và các quỹ đầu tư mạo hiểm toàn cầu, qua đó ngày càng là một thị trường hấp dẫn cho các start-up đổi mới sáng tạo đang tìm kiếm cơ hội gia nhập và mở rộng.[1]

According to the Statistics Department (Ministry of Finance), the country recorded over 1 million active enterprises in 2025, including more than 195,000 newly registered businesses, marking a 24.1% increase year-on-year. This rapid expansion reflects not only a vibrant entrepreneurial landscape but also a market increasingly open to new and innovative business models.

Khung chính sách và các cơ chế ưu đãi cụ thể dành cho start-up đổi mới sáng tạo

Trong những năm gần đây, Chính phủ đã ban hành và cập nhật nhiều chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp, nổi bật là Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (2017), Nghị định 38/2018/NĐ-CP về đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cùng các nghị định mới liên quan đến miễn, giảm thuế và cơ chế ưu đãi cho Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC).

Chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp và nhà đầu tư

Tổng hợp của B&Company

Hướng dẫn ngắn gọn về quy trình đăng ký kinh doanh năm 2025

Gia nhập thị trường chính thức đánh dấu cột mốc pháp lý đầu tiên và quan trọng đối với một start-up đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, đòi hỏi phải cân nhắc kỹ lưỡng cả loại hình doanh nghiệp lẫn cơ cấu sở hữu.

Lựa chọn hình thức pháp lý tối ưu

Việc lựa chọn đúng loại hình pháp nhân không chỉ quyết định nghĩa vụ tuân thủ mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến mức độ trách nhiệm, khả năng huy động vốn và tính linh hoạt vận hành dài hạn.[2]

Danh sách các hình thức pháp lý tại Việt Nam

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Các bước đăng ký qua Cổng thông tin quốc gia

Đối với các start-up đổi mới sáng tạo gia nhập thị trường Việt Nam, việc nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (https://dangkykinhdoanh.gov.vn/) là phương thức nộp hồ sơ chính thức và được khuyến nghị mạnh mẽ nhất.[3] Các thủ tục nêu dưới đây phản ánh những cập nhật pháp lý mới nhất tại thời điểm biên soạn và có thể thay đổi. Các doanh nghiệp khởi nghiệp được khuyến nghị truy cập cổng thông tin và tuân thủ các quy định áp dụng tại thời điểm đăng ký.

Trước hết, chuẩn bị thông tin nền tảng. Lựa chọn tên công ty độc đáo và dễ tra cứu, xác định địa chỉ trụ sở đăng ký, chọn mã ngành VSIC phù hợp và xác định vốn điều lệ. Mặc dù đa số ngành nghề không có yêu cầu vốn tối thiểu, vốn điều lệ nên phản ánh thực tế quy mô và nhu cầu hoạt động của công ty.

Thứ hai, chuẩn bị hồ sơ đăng ký. Hồ sơ bao gồm Đơn đăng ký doanh nghiệp, Điều lệ công ty, danh sách thành viên/cổ đông và bản sao giấy tờ tùy thân của người đại diện theo pháp luật. Điều lệ là văn bản quản trị của công ty và cần quy định rõ cơ cấu tổ chức cũng như thẩm quyền của công ty.

Thứ ba, nộp hồ sơ và xác thực. Tải lên hệ thống các tài liệu theo yêu cầu và xác thực bằng chữ ký số công cộng (USB Token) hoặc tài khoản đăng ký kinh doanh.

Cuối cùng, theo dõi và nhận kết quả. Trong vòng 3–5 ngày làm việc, hồ sơ hợp lệ sẽ được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Nếu cần sửa đổi, thông báo chi tiết sẽ được gửi qua email.

Các thủ tục bắt buộc ngay sau khi nhận giấy phép

Sau khi thành lập, doanh nghiệp phải công bố thông tin đăng ký trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, khắc con dấu doanh nghiệp tại đơn vị được cấp phép và thông báo mẫu dấu trong vòng ba ngày, đồng thời mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp và báo cáo thông tin tài khoản cho Sở Kế hoạch và Đầu tư trong vòng năm ngày. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải có chữ ký số để đăng ký thuế ban đầu và đăng ký hóa đơn điện tử, nội dung này trở thành bắt buộc từ năm 2025. Mặc dù doanh nghiệp mới thành lập được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu tiên, các tờ khai bắt buộc vẫn phải được nộp theo quy định.[4]

Phân tích thị trường vốn và chiến lược huy động vốn (Fundraising)

Thị trường vốn đầu tư mạo hiểm (VC) và đầu tư tư nhân (PE) tại Việt Nam năm 2024 ghi nhận tổng giá trị đầu tư đạt 2,3 tỷ USD với 141 thương vụ. Mặc dù tổng vốn suy giảm so với giai đoạn 2021-2022 do tâm lý thận trọng toàn cầu, số lượng nhà đầu tư hoạt động đã đạt mức cao nhất kể từ năm 2021, với gần 150 nhà đầu tư VC và PE đang hoạt động.[5]

Danh sách các quỹ đầu tư mạo hiểm nổi bật

Sự đa dạng của các quỹ giúp startup tiếp cận nguồn vốn phù hợp với từng giai đoạn và lĩnh vực kinh doanh.[6]

Danh sách một số quỹ đầu tư mạo hiểm

Tổng hợp của B&Company

Bên cạnh các quỹ nước ngoài, những “đầu tàu” tài chính trong nước như Quỹ Đổi mới Công nghệ Quốc gia (NATIF) đang đóng vai trò dẫn dắt trong việc định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực rủi ro cao nhưng mang tính chiến lược như AI và bán dẫn.[7]

Chương trình vườn ươm và tăng tốc

Các chương trình này cung cấp vốn hạt giống và cố vấn thực tiễn để giúp startup vượt qua “thung lũng chết”. Một số ví dụ tiêu biểu bao gồm BSSC & Startup Wheel, cuộc thi khởi nghiệp lớn nhất Việt Nam với hơn 17.000 dự án tham gia trên toàn thế giới, đóng vai trò là bệ phóng và kênh kết nối quan trọng với các doanh nhân hàng đầu như ông Nguyễn Đức Tài (Thế Giới Di Động); ThinkZone Accelerator nhắm đến các startup công nghệ giai đoạn đầu, với hỗ trợ công nghệ và khoản đầu tư trực tiếp lên tới 500.000 USD.[8] VSV Capital áp dụng mô hình lấy cảm hứng từ Silicon Valley để giúp các startup hoàn thiện mô hình kinh doanh và năng lực gọi vốn, đồng thời StartupGate kết nối các startup với nguồn lực và nhà đầu tư thông qua nền tảng kết hợp trực tuyến–ngoại tuyến.[9]

Các lĩnh vực công nghệ trọng điểm và cơ hội đột phá

Việt Nam đã xác định 11 lĩnh vực công nghệ chiến lược ưu tiên để phát triển, trong đó AI, bán dẫn và công nghệ xanh giữ vai trò trung tâm. [10]

Trí tuệ nhân tạo (AI): Từ tiêu dùng sang sản xuất

AI là một công nghệ nền tảng để nâng cao năng suất và tự động hóa vận hành. Đầu tư vào các startup AI Việt Nam trong năm 2024 đã tăng gấp tám lần so với năm 2023. Đến cuối năm 2025, hơn 170.000 doanh nghiệp Việt Nam được kỳ vọng sẽ áp dụng hoặc thí điểm các giải pháp AI. Việc các tập đoàn toàn cầu như Qualcomm thành lập các trung tâm R&D về AI càng khẳng định tiềm năng của Việt Nam như một trung tâm AI cấp khu vực.

Công nghệ bán dẫn và thiết kế chip

Việt Nam đặt mục tiêu tiến lên các nấc cao hơn trong chuỗi giá trị bán dẫn bằng cách phát triển nhân lực chất lượng cao và thu hút FDI vào thiết kế, đóng gói chip. Điều này mở ra cơ hội cho các startup tham gia phân khúc thiết kế fabless hoặc cung cấp các giải pháp phần mềm EDA, vốn đòi hỏi mức đầu tư ban đầu thấp hơn đáng kể so với sản xuất bán dẫn (fabs).

Công nghệ khí hậu (Climate Tech) và nông nghiệp bền vững

Việt Nam ghi nhận sự bùng nổ của Climate Tech, với tỷ trọng đầu tư vốn mạo hiểm đạt 22.3% tổng giá trị cả nước trong năm 2024, gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Tuy nhiên, thị trường này vẫn còn tập trung cao với các thương vụ lớn như TECHCOOP (vòng Series A trị giá 70 triệu USD). Việc ban hành Luật Điện lực 2024 và Nghị định 135/2024 về điện mặt trời mái nhà đã mở thông dòng vốn vào lĩnh vực chuyển dịch năng lượng. Trong khi đó, đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao cũng tăng gấp 9 lần so với năm 2023, phản ánh cam kết Net Zero của Chính phủ.

Các lĩnh vực tiềm năng khác

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các lĩnh vực như kinh tế sáng tạo, công nghệ phục vụ người cao tuổi (Silver Economy), EdTech và xe điện (EVs) đang mở ra những cơ hội mới cho các nhà sáng lập. Đặc biệt, sự phát triển của các đô thị loại hai cũng tạo ra nhu cầu đáng kể đối với các giải pháp thương mại điện tử và logistics chuyên biệt.

Kết luận và khuyến nghị chiến lược

Đến năm 2025, hệ sinh thái startup của Việt Nam đã bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, tạo ra điểm vào thuận lợi cho các startup đổi mới sáng tạo. Thị trường hiện nhấn mạnh mạnh mẽ hơn vào công nghệ cốt lõi, tính bền vững và việc tạo dựng giá trị dài hạn.

Đối với các doanh nghiệp mới gia nhập, thành công khi thâm nhập thị trường đòi hỏi nhiều hơn một ý tưởng mạnh. Các nhà sáng lập nên tận dụng một cách chiến lược các ưu đãi của Chính phủ—đặc biệt là những chính sách hỗ trợ công nghệ xanh và AI—đồng thời ưu tiên phát triển nhân tài, đầu tư R&D và tuân thủ pháp lý đầy đủ ngay từ đầu. Cũng quan trọng không kém là tham gia tích cực vào hệ sinh thái địa phương thông qua các sự kiện startup lớn và các mạng lưới ngành để tăng tốc hiểu biết thị trường và xây dựng quan hệ đối tác.

Được hỗ trợ bởi các chính sách thân thiện với startup và sự quan tâm ngày càng tăng từ các nhà đầu tư toàn cầu, Việt Nam trong năm 2025 mang đến một cơ hội hấp dẫn cho các startup muốn thiết lập sự hiện diện và góp phần đưa đất nước trở thành một trung tâm công nghệ khu vực.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] Innoex.vn, 2025 in Review: 04 Pillars Shaping Vietnam’s Innovation Ecosystem (https://innoex.vn/2025-in-review-04-pillar-shaping-vietnam-innovation-ecosystem/)

[2] Quocluat.vn, Process – Procedures for establishing a company/business in 2025 (https://quocluat.vn/kinh-nghiem/quy-trinh-thu-tuc-thanh-lap-cong-ty-doanh-nghiep)

[3] Doanhnghiepnet.com, Business Setup Guide 2025: The Right Way to Start a Business – Success from the First Steps (https://doanhnghiepnet.com/goc-tu-duy/huong-dan-thanh-lap-doanh-nghiep-2025-hanh-trinh-khoi-nghiep-dung-chuan-thanh-cong-tu-nhung-buoc-dau-tien.html)

[4] Doanhnghiepnet.com, Business Setup Guide 2025: The Right Way to Start a Business – Success from the First Steps (https://doanhnghiepnet.com/goc-tu-duy/huong-dan-thanh-lap-doanh-nghiep-2025-hanh-trinh-khoi-nghiep-dung-chuan-thanh-cong-tu-nhung-buoc-dau-tien.html)

[5] Doventures.vc, Vietnam Innovation & Private Capital Report 2025 (https://doventures.vc/en/insights/reports/vietnam-innovation-and-private-capital-report-2025)

[6] Timo.vn, The largest and most reputable investment funds in Vietnam (updated 2025) (https://timo.vn/quy-dau-tu/cac-quy-dau-tu-tai-viet-nam/)

[7] Innoex.vn, 2025 in Review: 04 Pillars Shaping Vietnam’s Innovation Ecosystem (https://innoex.vn/2025-in-review-04-pillar-shaping-vietnam-innovation-ecosystem/)

[8] Theleader.vn, ThinkZone launches startup acceleration program in Vietnam (http://theleader.vn/thinkzone-khoi-dong-chuong-trinh-tang-toc-khoi-nghiep-tai-viet-nam-d19708.html)

[9] Startersss.com, The top 3 accelerators in Hanoi (https://www.startersss.com/accelerators-post/accelerator-hanoi)

[10] Innoex.vn, 2025 in Review: 04 Pillars Shaping Vietnam’s Innovation Ecosystem (https://innoex.vn/2025-in-review-04-pillar-shaping-vietnam-innovation-ecosystem/)