Khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam: Hướng dẫn ngắn gọn về gia nhập thị trường

29/01/2026

B&Company

Công ty B&Company là công ty Nhật Bản đầu tiên chuyên về nghiên cứu thị trường và tư vấn đầu tư tại Việt Nam từ năm 2008.

Trong chuyên mục “Thông tin Việt Nam”, các nhà nghiên cứu trẻ của B&Company sẽ cung cấp những thông tin cập nhật về xu hướng công nghiệp, xu hướng tiêu dùng và các phong trào xã hội tại Việt Nam.

Bài viết này được viết bằng tiếng Anh và bản dịch tự động được sử dụng cho các phiên bản ngôn ngữ khác. Vui lòng tham khảo phiên bản tiếng Anh để có nội dung chính xác. Mặc dù chúng tôi cố gắng đảm bảo tính chính xác của thông tin gốc, vui lòng kiểm tra riêng từng thông tin. Các diễn giải và triển vọng tương lai là ý kiến cá nhân của mỗi nhà nghiên cứu.

Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến khởi nghiệp năng động nhất Đông Nam Á. Xếp hạng thứ 5 trong ASEAN và thứ 55 toàn cầu trong Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu năm 2025, Việt Nam đã trở thành thỏi nam châm thu hút vốn đầu tư khởi nghiệp từ Singapore, Nhật Bản và các quỹ đầu tư mạo hiểm toàn cầu, biến nơi đây thành thị trường ngày càng hấp dẫn đối với các công ty khởi nghiệp sáng tạo đang tìm kiếm cơ hội thâm nhập và mở rộng.[1]

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó có hơn 195.000 doanh nghiệp mới đăng ký, tăng 24,11 tỷ nhân dân tệ so với năm trước. Sự mở rộng nhanh chóng này không chỉ phản ánh một bức tranh kinh doanh năng động mà còn cho thấy thị trường ngày càng cởi mở với các mô hình kinh doanh mới và sáng tạo.

Khung chính sách và các cơ chế khuyến khích cụ thể dành cho các công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Trong những năm gần đây, Chính phủ đã ban hành và cập nhật nhiều chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp, đáng chú ý là Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ (2017), Nghị định 38/2018/ND-CP về đầu tư cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, cùng với các nghị định mới liên quan đến miễn giảm thuế và các cơ chế ưu đãi dành cho Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC).

Các chính sách khuyến khích dành cho doanh nghiệp và nhà đầu tư

Loại hình khuyến mãi	Chi tiết chính sách
Thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT)	Miễn thuế trong 3 năm kể từ ngày thành lập đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ đăng ký lần đầu. Các công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các tổ chức hỗ trợ được miễn thuế trong 2 năm đầu và giảm thuế 50% trong 4 năm tiếp theo.
Thuế thu nhập cá nhân (PIT)	Miễn thuế cho cá nhân có thu nhập từ việc chuyển nhượng cổ phần, góp vốn vào các công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Chuyên gia, nhà khoa học tại các công ty khởi nghiệp được miễn thuế trong 2 năm đầu; giảm thuế theo điều 50% trong 4 năm tiếp theo đối với tiền lương và tiền công.
Chuyển giao vốn	Các doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập từ việc chuyển nhượng cổ phần hoặc quyền góp vốn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (không áp dụng cho các công ty đại chúng/niêm yết).
Quỹ Khoa học và Công nghệ	Doanh nghiệp được phép khấu trừ tối đa 20% thu nhập chịu thuế để thành lập Quỹ Phát triển Khoa học, Công nghệ, Đổi mới và Chuyển đổi số.
Các doanh nghiệp hoạt động trong các đơn vị thuộc về NIC	• Nhận kết quả đăng ký kinh doanh trong vòng một (01) ngày làm việc. • Ưu tiên hoàn tất các thủ tục thiết lập quyền sở hữu công nghiệp trước thời hạn theo yêu cầu. • Người nước ngoài làm việc ở vị trí quản lý, điều hành hoặc chuyên gia tại NIC nếu nguồn lao động Việt Nam chưa đáp ứng đủ nhu cầu. • Cung cấp miễn phí các nền tảng kỹ thuật số và phần mềm kế toán dùng chung cho các doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh.
Các cơ chế hỗ trợ đất đai và các nguồn tài chính khác	• Quỹ đất chuyên dụng tại các khu công nghiệp và vườn ươm công nghệ dành cho các công ty khởi nghiệp thuê với giá ưu đãi. • Các nhà đầu tư cơ sở hạ tầng khu công nghiệp thực hiện giảm tiền thuê đất cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sẽ được Nhà nước hoàn trả thông qua việc bù trừ tiền thuê đất hoặc hoàn trả ngân sách. • Các dự án đầu tư vào mô hình sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn đáp ứng các tiêu chuẩn ESG quốc tế có thể được hỗ trợ bằng khoản trợ cấp lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước cho phần vốn vay thương mại.

Tổng hợp của B&Company

Hướng dẫn ngắn gọn về quy trình đăng ký kinh doanh năm 2025

Việc chính thức gia nhập thị trường đánh dấu cột mốc pháp lý quan trọng đầu tiên đối với một công ty khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam, đòi hỏi phải xem xét cẩn thận cả loại hình kinh doanh và cơ cấu sở hữu.

Lựa chọn hình thức pháp lý tối ưu

Việc lựa chọn loại hình pháp nhân phù hợp không chỉ quyết định các nghĩa vụ tuân thủ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến rủi ro pháp lý, tiềm năng huy động vốn và tính linh hoạt trong hoạt động dài hạn.[2]

Danh sách các mẫu đơn pháp lý tại Việt Nam

Tiêu chuẩn	Công ty TNHH	Công ty Cổ phần	Hộ gia đình kinh doanh
Người sở hữu	1 cá nhân/tổ chức hoặc nhóm từ 2 đến 50 thành viên.	Tối thiểu 3 cổ đông, không giới hạn số lượng tối đa.	1 cá nhân hoặc hộ gia đình.
Trách nhiệm	Chỉ giới hạn trong phạm vi góp vốn.	Chỉ giới hạn trong phạm vi góp vốn.	Không giới hạn với tất cả tài sản cá nhân.
huy động vốn	Những hạn chế (chủ yếu do việc mượn hoặc thêm thành viên).	Mức lãi suất rất cao thông qua phát hành cổ phiếu và chào bán công khai.	Rất hạn chế.
Thích hợp cho	Công ty khởi nghiệp quy mô nhỏ và vừa, với đội ngũ cộng sự gắn kết chặt chẽ.	Công ty khởi nghiệp công nghệ hướng đến IPO, huy động vốn quy mô lớn.	Doanh nghiệp nhỏ, dịch vụ tại địa điểm cố định.

Nguồn: Tổng hợp của B&Company

Các bước đăng ký thông qua Cổng thông tin quốc gia

Đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo muốn gia nhập thị trường Việt Nam, có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng đăng ký doanh nghiệp quốc gia (https://dangkykinhdoanh.gov.vn/(Đây là phương pháp ứng tuyển chính thức và được khuyến nghị mạnh mẽ nhất.)[3] Các thủ tục được nêu dưới đây phản ánh những cập nhật quy định mới nhất tại thời điểm viết bài này và có thể thay đổi. Các công ty khởi nghiệp nên tham khảo cổng thông tin và tuân thủ các quy định hiện hành tại thời điểm đăng ký.

Trước tiên, hãy chuẩn bị thông tin nền. Chọn một tên công ty độc đáo và dễ tìm kiếm, xác định địa chỉ văn phòng đăng ký, chọn mã ngành VSIC phù hợp và xác định vốn điều lệ. Mặc dù hầu hết các ngành không có yêu cầu vốn tối thiểu, vốn điều lệ nên phản ánh thực tế quy mô hoạt động và nhu cầu của công ty.

Thứ hai, chuẩn bị các giấy tờ đăng ký. Hồ sơ bao gồm Đơn đăng ký kinh doanh, Điều lệ công ty, danh sách thành viên/cổ đông và bản sao giấy tờ tùy thân của người đại diện pháp luật. Điều lệ đóng vai trò là văn bản quản lý của công ty và cần phải xác định rõ ràng cơ cấu tổ chức và quyền hạn của công ty.

Thứ ba, nộp đơn và xác thực. Tải các tài liệu cần thiết lên hệ thống và xác thực bằng chữ ký số công khai (USB Token) hoặc tài khoản đăng ký doanh nghiệp.

Cuối cùng, theo dõi và nhận kết quả. Trong vòng 3-5 ngày làm việc, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hợp lệ sẽ được cấp. Nếu cần sửa đổi, thông báo chi tiết sẽ được gửi qua email.

Các thủ tục bắt buộc ngay sau khi nhận được giấy phép.

Sau khi thành lập, công ty phải công bố thông tin đăng ký trên Cổng đăng ký doanh nghiệp quốc gia, đóng dấu doanh nghiệp tại đơn vị được cấp phép và thông báo mẫu dấu trong vòng ba ngày, đồng thời mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp và báo cáo chi tiết tài khoản cho Sở Kế hoạch và Đầu tư trong vòng năm ngày. Ngoài ra, công ty còn phải có chữ ký số để đăng ký thuế lần đầu và đăng ký hóa đơn điện tử, việc này sẽ trở thành bắt buộc từ năm 2025. Mặc dù các doanh nghiệp mới thành lập được miễn phí giấy phép trong năm đầu tiên, nhưng vẫn phải nộp các tờ khai cần thiết theo quy định.[4]

Phân tích thị trường vốn và chiến lược huy động vốn (Huy động vốn)

Thị trường vốn mạo hiểm (VC) và vốn tư nhân (PE) tại Việt Nam năm 2024 ghi nhận tổng giá trị đầu tư đạt 2,3 tỷ USD với 141 thương vụ. Mặc dù tổng vốn đầu tư giảm so với giai đoạn 2021-2022 do tâm lý thận trọng toàn cầu, số lượng nhà đầu tư hoạt động đã đạt mức cao nhất kể từ năm 2021, với gần 150 nhà đầu tư VC và PE đang hoạt động.[5]

Danh sách các quỹ đầu tư mạo hiểm nổi bật

Sự đa dạng về nguồn vốn cho phép các công ty khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn phù hợp với từng giai đoạn và lĩnh vực kinh doanh.[6]

Danh sách một số quỹ đầu tư mạo hiểm

Quỹ	Các lĩnh vực/giai đoạn ưu tiên	Đặc điểm chiến lược
VinaCapital Ventures	Công nghệ tài chính, Logistics, Công nghệ bất động sản.	Tập trung vào các công nghệ đột phá có khả năng mở rộng quy mô khu vực.
Thủ đô Mekong	Bán lẻ, Hàng tiêu dùng, Nhà hàng.	Chuyên về lĩnh vực tiêu dùng, phục vụ các công ty hàng đầu thị trường.
Vốn của CyberAgent	Internet, công nghệ di động.	Một trong những quỹ thành công nhất với danh mục đầu tư bao gồm VNG, Tiki, Foody.
Do Ventures	Nền kinh tế số, nền tảng người tiêu dùng.	Các quỹ trong nước có mạng lưới quan hệ rộng và hiểu biết sâu sắc về thị trường.
500 Startups Việt Nam	Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ tài chính, Công nghệ giáo dục.	Hỗ trợ các công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu thông qua các chương trình cố vấn toàn cầu.
ThinkZone Ventures	Công nghệ ở giai đoạn đầu.	Chương trình tăng tốc với vốn đầu tư trực tiếp từ 50.000 đến 500.000 USD.
Vốn VSV	Hạt giống / Vòng A.	Tiên phong phát triển mô hình hệ sinh thái để thúc đẩy kinh doanh tại Việt Nam.

Tổng hợp của B&Company

Alongside foreign funds, domestic financial “anchors” such as the National Technology Innovation Fund (NATIF) are playing a leading role in directing capital into high-risk but strategic sectors like AI and semiconductors.[7]

Các chương trình ươm tạo và tăng tốc khởi nghiệp

Các chương trình này cung cấp vốn ban đầu và sự hướng dẫn thực tiễn để giúp các công ty khởi nghiệp vượt qua "thung lũng tử thần". Một số ví dụ điển hình bao gồm: BSSC & Startup Wheel, cuộc thi khởi nghiệp lớn nhất Việt Nam với hơn 17.000 dự án tham gia từ khắp thế giới, đóng vai trò là bệ phóng và kênh kết nối quan trọng với các doanh nhân hàng đầu như ông Nguyễn Đức Tài (Mobile World); ThinkZone Accelerator Chương trình này nhắm đến các công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu, định hướng công nghệ, cung cấp hỗ trợ công nghệ và đầu tư trực tiếp lên đến 500.000 USD.[8] Vốn VSV Áp dụng mô hình lấy cảm hứng từ Thung lũng Silicon để giúp các công ty khởi nghiệp hoàn thiện mô hình kinh doanh và khả năng gây quỹ, đồng thời Cổng Khởi nghiệp Nền tảng này kết nối các công ty khởi nghiệp với các nguồn lực và nhà đầu tư thông qua một nền tảng kết hợp trực tuyến và ngoại tuyến.[9]

Các lĩnh vực công nghệ trọng điểm và cơ hội đột phá

Việt Nam đã xác định 11 lĩnh vực công nghệ chiến lược ưu tiên phát triển, trong đó trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và công nghệ xanh đóng vai trò trọng điểm. [10]

Trí tuệ nhân tạo (AI): Từ tiêu dùng đến sản xuất

Trí tuệ nhân tạo (AI) là công nghệ nền tảng để nâng cao năng suất và tự động hóa các hoạt động. Đầu tư vào các công ty khởi nghiệp AI của Việt Nam năm 2024 đã tăng gấp tám lần so với năm 2023. Đến cuối năm 2025, dự kiến hơn 170.000 doanh nghiệp Việt Nam sẽ áp dụng hoặc thử nghiệm các giải pháp AI. Việc thành lập các trung tâm nghiên cứu và phát triển AI của các tập đoàn toàn cầu như Qualcomm càng khẳng định tiềm năng của Việt Nam như một trung tâm AI khu vực.

Công nghệ bán dẫn và thiết kế chip

Việt Nam đặt mục tiêu vươn lên chuỗi giá trị bán dẫn bằng cách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thu hút FDI vào thiết kế và đóng gói chip. Điều này tạo cơ hội cho các công ty khởi nghiệp tham gia vào phân khúc thiết kế không nhà máy (fabless) hoặc cung cấp giải pháp phần mềm EDA, vốn đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu thấp hơn đáng kể so với sản xuất bán dẫn (fabs).

Công nghệ khí hậu (Climate Technology) và nông nghiệp bền vững

Vietnam records a boom in Climate Tech, with the share of venture capital investment reaching 22.3% of the total national value in 2024, nearly double the global average. However, this market is still highly concentrated with major deals such as TECHCOOP (70 million USD Series A). The enactment of the Electricity Law 2024 and Decree 135/2024 on rooftop solar power has unlocked capital flow into the energy transition sector. Meanwhile, investment in high-tech agriculture also surged 9 times compared to 2023, reflecting the Government’s Net Zero commitment.

Các lĩnh vực đầy triển vọng khác

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các lĩnh vực như kinh tế sáng tạo, công nghệ hỗ trợ người cao tuổi (kinh tế bạc), công nghệ giáo dục (EdTech) và xe điện (EV) đang mở ra những cơ hội mới cho các nhà sáng lập. Đặc biệt, sự phát triển của các thành phố hạng hai cũng tạo ra nhu cầu đáng kể đối với các giải pháp thương mại điện tử và logistics chuyên biệt.

Kết luận và các khuyến nghị chiến lược

Đến năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam đã bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, tạo ra điểm khởi đầu thuận lợi cho các startup đổi mới sáng tạo. Thị trường hiện nay chú trọng hơn vào các công nghệ cốt lõi, tính bền vững và khả năng tạo ra giá trị lâu dài.

Đối với các doanh nghiệp mới gia nhập thị trường, việc thâm nhập thành công đòi hỏi nhiều hơn là chỉ một ý tưởng mạnh mẽ. Các nhà sáng lập nên tận dụng một cách chiến lược các ưu đãi của chính phủ—đặc biệt là những ưu đãi hỗ trợ công nghệ xanh và trí tuệ nhân tạo—đồng thời ưu tiên phát triển nhân tài, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, và tuân thủ đầy đủ pháp luật ngay từ đầu. Quan trọng không kém là sự tham gia tích cực vào hệ sinh thái địa phương thông qua các sự kiện khởi nghiệp lớn và mạng lưới ngành để đẩy nhanh quá trình hiểu biết thị trường và xây dựng quan hệ đối tác.

Được hỗ trợ bởi các chính sách thân thiện với khởi nghiệp và sự quan tâm ngày càng tăng từ các nhà đầu tư toàn cầu, Việt Nam năm 2025 mang đến cơ hội hấp dẫn cho các công ty khởi nghiệp muốn thiết lập sự hiện diện và đóng vai trò trong quá trình phát triển đất nước thành trung tâm công nghệ khu vực.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

Công ty B&Company

Là công ty Nhật Bản đầu tiên chuyên về nghiên cứu thị trường tại Việt Nam từ năm 2008. Chúng tôi cung cấp nhiều dịch vụ đa dạng bao gồm báo cáo ngành, phỏng vấn ngành, khảo sát người tiêu dùng, kết nối kinh doanh. Ngoài ra, gần đây chúng tôi đã xây dựng cơ sở dữ liệu hơn 900.000 công ty tại Việt Nam, có thể được sử dụng để tìm kiếm đối tác và phân tích thị trường.

Vui lòng liên hệ với chúng tôi nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào.

info@b-company.jp + (84) 28 3910 3913

[1] Innoex.vn, Tổng kết năm 2025: 4 trụ cột định hình hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam (https://innoex.vn/2025-in-review-04-pillar-shaping-vietnam-innovation-ecosystem/)

[2] Quocluat.vn, Process – Procedures for establishing a company/business in 2025 (https://quocluat.vn/kinh-nghiem/quy-trinh-thu-tuc-thanh-lap-cong-ty-doanh-nghiep)

[3] Doanhnghiepnet.com, Business Setup Guide 2025: The Right Way to Start a Business – Success from the First Steps (https://doanhnghiepnet.com/goc-tu-duy/huong-dan-thanh-lap-doanh-nghiep-2025-hanh-trinh-khoi-nghiep-dung-chuan-thanh-cong-tu-nhung-buoc-dau-tien.html)

[4] Doanhnghiepnet.com, Business Setup Guide 2025: The Right Way to Start a Business – Success from the First Steps (https://doanhnghiepnet.com/goc-tu-duy/huong-dan-thanh-lap-doanh-nghiep-2025-hanh-trinh-khoi-nghiep-dung-chuan-thanh-cong-tu-nhung-buoc-dau-tien.html)

[5] Doventures.vc, Báo cáo về Đổi mới sáng tạo và Vốn tư nhân tại Việt Nam năm 2025 (https://doventures.vc/en/insights/reports/vietnam-innovation-and-private-capital-report-2025)

[6] Timo.vn, Quỹ đầu tư lớn nhất và uy tín nhất tại Việt Nam (cập nhật năm 2025) (https://timo.vn/quy-dau-tu/cac-quy-dau-tu-tai-viet-nam/)

[7] Innoex.vn, Tổng kết năm 2025: 4 trụ cột định hình hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam (https://innoex.vn/2025-in-review-04-pillar-shaping-vietnam-innovation-ecosystem/)

[8] Theleader.vn, ThinkZone ra mắt chương trình tăng tốc khởi nghiệp tại Việt Nam (http://theleader.vn/thinkzone-khoi-dong-chuong-trinh-tang-toc-khoi-nghiep-tai-viet-nam-d19708.html)

[9] Startersss.com, Top 3 chương trình tăng tốc khởi nghiệp hàng đầu tại Hà Nội (https://www.startersss.com/accelerators-post/accelerator-hanoi)

[10] Innoex.vn, Tổng kết năm 2025: 4 trụ cột định hình hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam (https://innoex.vn/2025-in-review-04-pillar-shaping-vietnam-innovation-ecosystem/)

Đăng nhập hoặc đăng ký miễn phí để tiếp tục đọc.