Tổng quan về ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam

Vietnam’s supporting industries play a pivotal role in the nation’s economic transformation, driving industrialization and modernization efforts. By bolstering the processing and manufacturing sectors, these industries significantly enhance Vietnam’s overall economic structure. Decree No. 111/2015/ND-CP[1] định nghĩa ngành công nghiệp hỗ trợ là ngành sản xuất nguyên liệu thô, vật liệu, linh kiện và phụ tùng thay thế để cung cấp cho việc sản xuất ra sản phẩm hoàn thiện.

The manufacturing of components and spare parts (including metal, plastic, and electrical-electronic parts and components) is one of three targeted areas within the supporting industry, – alongside the supporting industries for textiles, footwear, and leather, as well as for high-tech industries. In this article, we focus on discussing the field of components, spare parts, and machinery and equipment, which has a strong connection to Japanese collaboration.

From a broad perspective, these “supporting industry” companies are part of Vietnam’s mechanical industry, which, according to the General Statistics Office (GSO), comprises approximately 30,000 enterprises. The whole sector generates a total revenue of over 1.7 quadrillion VND and provides employment for more than 1.2 million workers[2].

Mechanical processing is a subset of the mechanical industry that involves the fabrication and production of components, parts, or products made from metals and other materials through machining methods such as cutting, shaping, casting, forging, stamping, welding, and other mechanical treatment methods. According to statistics from B&Company’s enterprise database based on the Vietnam Standard Industrial Classification (VSIC)[3] năm 2021, số lượng các công ty gia công cơ khí[4] đạt 11.998 công ty, tổng doanh thu đạt 197.947 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 15% trong giai đoạn 2017-2021. Bên cạnh đó, theo phương pháp gia công, số lượng công ty hoạt động trong lĩnh vực gia công, đúc, rèn, dập có xu hướng tăng qua các năm từ 2017-2021.

Number of companies by processing method, period of 2017-2021

(Đơn vị: công ty)

Nguồn: Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp của B&Company

Theo quan điểm chuỗi cung ứng, Bộ Công Thương (MoIT) báo cáo rằng hiện có khoảng 5.000 công ty tại Việt Nam cung cấp linh kiện cho ngành công nghiệp ô tô và cơ khí. Trong số đó, 70% phục vụ cho các nhà sản xuất trong nước, 8% phục vụ cho các nhà xuất khẩu (chủ yếu nhắm vào các thị trường trọng điểm như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Hoa Kỳ) và 17% cung cấp cho cả hai. Kết quả là, khoảng 30% của các công ty Việt Nam trong các ngành công nghiệp hỗ trợ được tích hợp vào chuỗi cung ứng toàn cầu[5].

Ồcơ hội và những thách thức đối với sự phát triển của ngành công nghiệp hỗ trợ

Ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng đáng kể, nhờ sự kết hợp giữa lợi thế địa lý chiến lược, sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ và đầu tư nước ngoài từ các công ty sản xuất hàng đầu thế giới.

Firstly, Vietnam’s strategic location in Southeast Asia offers excellent access to major regional markets such as China, Japan, and South Korea. This geographic advantage, if combined with an efficient transportation and logistics network, will help to reduce costs and enhance market accessibility. Vietnam has emerged as an attractive destination for global giants such as Apple, Canon, LG, Samsung, Google, and Panasonic. Consequently, when these multinational corporations expand their supply chains into Vietnam, their tier-1 suppliers—such as Foxconn, Jabil, Pegatron, and Wistron—follow suit, further strengthening the country’s industrial base.

Besides, the Vietnamese government actively supports the growth of supporting industries through a range of policies, including tax incentives, financial aid, and access to specialized training programs. In addition, the government has signed multiple Free Trade Agreements (FTAs), further boosting the country’s export activities and global trade connections.

However, despite remarkable success in attracting foreign investment, Vietnam’s supporting industries continue to face significant hurdles. 88% of local companies in these industries are classified as small or medium-sized enterprises, who often struggle with limited financial and human resources. Moreover, Vietnam lacks industry-leading companies with strong market influence, and investment in research and development (R&D) as well as new product innovation remains minimal. These challenges limit the country’s ability to fully integrate into global value chains.[6] Thêm vào khó khăn, các công ty quốc tế có xu hướng dựa vào các nhà cung cấp hoặc công ty có uy tín từ thị trường trong nước, khiến các công ty Việt Nam gặp bất lợi. Mối quan hệ yếu kém với các thương hiệu toàn cầu lớn thường đặt các doanh nghiệp địa phương vào thế bị động, khiến họ khó đảm bảo các điều khoản và quan hệ đối tác có lợi.[7]

Cơ hộitsự thống nhất vì Doanh nghiệp Nhật Bản trong ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam

Japan has established itself as one of Vietnam’s most significant economic partners, playing a crucial role in the development of the country’s industrial and supporting industries through substantial investment and close collaboration. Among 143 countries and territories investing in Vietnam, Japan stands out as the third-largest investor, with around 5,300 projects totaling $74 billion in value, more than 70% of which are in the industrial sector[8].

Vietnam’s supporting industry is receiving much attention from Japanese businesses and investors. Mr. Takeo Nakajima, Chief Representative of the Japan External Trade Organization in Hanoi, emphasized Japan’s strong interest in Vietnam, stating, “Many Japanese enterprises now consider Vietnam an indispensable link in their supply chain. To further strengthen this role, Vietnam needs to focus on the extensive development of its supporting industries. A stable domestic supply of raw materials and components will enable businesses to create more flexible supply chains, reduce costs, and drive the advancement of the domestic manufacturing and processing sectors”[9].

Mặt khác, theo khảo sát của JETRO, tỷ lệ nội địa hóa của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam đã tăng từ 28% cách đây 10 năm lên 37% vào năm 2022.[10]; nhưng các công ty đang gặp khó khăn, đặc biệt là về chất lượng nhà cung cấp. Mặc dù một số công ty đạt được tỷ lệ nội địa hóa cao, nhu cầu về các nhà cung cấp đáng tin cậy, chất lượng cao có thể cung cấp giá cả cạnh tranh vẫn là một thách thức để tiến triển hơn nữa.

Trước tình hình này, nhiều doanh nghiệp Việt Nam trong ngành công nghiệp hỗ trợ đã bày tỏ cam kết đáp ứng các tiêu chuẩn cao của đối tác Nhật Bản. Các doanh nghiệp Việt Nam này sẵn sàng tiếp tục đầu tư vào cơ sở vật chất và công nghệ để đáp ứng các tiêu chuẩn của Nhật Bản, phản ánh tầm quan trọng của các mối quan hệ đối tác này trong việc thúc đẩy tăng trưởng và thành công trong ngành.

Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực hết sức để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ. Nhận thấy rằng việc giảm chi phí là rất quan trọng đối với sự phát triển của ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam, Chính phủ đã đưa ra các sáng kiến như cho vay ưu đãi, miễn thuế và bảo lãnh không có tài sản đảm bảo để giúp các doanh nghiệp mở rộng sản xuất và hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đề xuất sửa đổi Nghị định số 111/2015/NĐ-CP nhằm mở rộng định nghĩa về ngành công nghiệp hỗ trợ và cung cấp các ưu đãi nâng cao cho các doanh nghiệp tham gia vào các công đoạn sản xuất thiết yếu như rèn và mạ. Đồng thời, cũng tìm cách tận dụng các hiệp định thương mại tự do của Việt Nam để tăng cường nội địa hóa nguyên liệu thô và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Nhìn về phía trước, Bộ Công Thương đang soạn thảo Luật Công nghiệp trọng điểm [11] để tạo ra khuôn khổ pháp lý thống nhất cho sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ.

In conclusion, Japan’s strong investment and collaboration offer significant opportunities for advancing Vietnam’s supporting industries. With government incentives and improved localization efforts, Vietnam still presents a promising direction for Japanese companies to strengthen supply chains and foster sustainable partnerships.

[1] Nghị định số 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợTruy cập>

[2] Vietnam Industry Agency (2022) Overview of Vietnam’s mechanical market in 2022 <Truy cập>

[3]  Phân loại ngành kinh tế Việt Nam (VSIC)Truy cập>

[4] VSIC 24310 Đúc sắt và thép; VSIC 24320 Đúc kim loại màu; VSIC 25910 Rèn, ép, dập và cán kim loại; luyện kim bột; VSIC 25920 Gia công (khoan, tiện, cắt, mài..); xử lý và tráng phủ kim loại

[5] Bộ Công Thương (2023): Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần tiến gần hơn đến chuỗi giá trị toàn cầuTruy cập>

[6] Trung tâm phát triển công nghiệp hỗ trợ TP.HCM – CSID (2023): Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang ở đâuTruy cập>

[7] VNEconomy (2024): Vì sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợTruy cập>

[8] VNBusiness (2024): Doanh nghiệp Nhật Bản coi Việt Nam là điểm đến đầu tư an toànTruy cập>

[9] CafeF (2023): Phát triển công nghiệp hỗ trợ để thu hút doanh nghiệp Nhật BảnTruy cập>

[10] CafeF (2023): Phát triển công nghiệp hỗ trợ để thu hút doanh nghiệp Nhật BảnTruy cập>

[11] Cổng thông tin điện tử Chính phủ (2024): Đề xuất xây dựng Luật các ngành công nghiệp trọng điểmTruy cập>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, vui lòng ghi rõ nguồn và cung cấp liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.