Việc sáp nhập hành chính cấp quốc gia của Việt Nam năm 2025 nhằm tinh gọn bộ máy quản trị, giảm phân mảnh và nâng cao năng lực cạnh tranh vùng thông qua việc hợp nhất các vùng kinh tế trọng điểm. Trong cấu trúc mới này, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh (HCMC) vẫn là hai trung tâm kinh tế và quản trị quan trọng nhất của cả nước, định hình sự phát triển quốc gia. Sau cải cách, Hà Nội tập trung vào đổi mới sáng tạo, quản trị số, phát triển nguồn nhân lực và bảo tồn văn hóa–di sản, trong khi HCMC mở rộng thành một siêu đô thị tích hợp các thế mạnh công nghiệp, logistics và kinh tế biển. Cùng với nhau, hai thành phố tạo ra các cơ hội bổ trợ cho nhà đầu tư nước ngoài trên nhiều lĩnh vực.

Hanoi and HCMC in Vietnam’s Map

Tổng hợp của B&Company

Hà Nội sau sáp nhập hành chính cấp quốc gia

Hà Nội không được sáp nhập với các tỉnh khác trong quá trình cải cách hành chính năm 2025 của Việt Nam. Năm 2008, Hà Nội đã mở rộng bằng cách sáp nhập tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh từ Vĩnh Phúc và một phần Hòa Bình. Điều này tạo ra dư địa phát triển lớn mà không cần sáp nhập thêm, khác với các đô thị có mật độ cao đang đối mặt với các điểm nghẽn hạ tầng[1]. Việc giữ nguyên địa giới Hà Nội giúp bảo toàn vai trò là thủ đô chính trị và hành chính, đồng thời cho phép tập trung vào các cải thiện nội tại như mô hình quản trị hai cấp mới.

Trong giai đoạn 2020-2024, Hà Nội có tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 7.%/năm, cao hơn mức trung bình cả nước (6.%/năm)[2]. Trong chín tháng đầu năm 2025, Hà Nội đạt mức tăng trưởng 7.9.% và dự kiến cả năm sẽ đạt tăng trưởng 8.5.%[3]. Giai đoạn 2026–2030, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11.% mỗi năm, đồng thời nâng cao chỉ số phát triển con người và phúc lợi. Thành phố xác định rõ mục tiêu trở thành “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”, định vị là trung tâm hàng đầu của cả nước về văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chính quyền Hà Nội gần đây nhấn mạnh việc xây dựng một thủ đô thông minh, hiện đại. Thành phố cũng đang đẩy nhanh triển khai chính quyền số và số hóa dịch vụ công: chính quyền địa phương đã ban hành chỉ đạo bố trí nhân sự công nghệ thông tin ở tất cả các cấp hành chính để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến[6]. Thành phố đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tận dụng khu công nghệ cao hiện có (ví dụ: Khu Công nghệ cao Hòa Lạc)[7].

Hà Nội cũng lập kỷ lục mới về dòng vốn FDI: trong bảy tháng đầu năm 2025, Hà Nội thu hút 3,8 tỷ USD vốn FDI, chiếm 15.6% tổng FDI cả nước. Điều này đưa Hà Nội lên vị trí thứ ba so với các tỉnh/thành phố khác trong cả nước, sau HCMC và Bắc Ninh[8]. Các lĩnh vực trọng điểm gồm bất động sản, sản xuất, R&D, chuyển giao công nghệ và đào tạo chất lượng cao[9].

Tuy nhiên, Hà Nội vẫn đối mặt với một số thách thức. Sau sáp nhập hành chính cấp quốc gia, Hà Nội có mật độ dân số cao nhất trong số 34 tỉnh, thành phố. Mật độ dân số cao này, đặc biệt tại khu vực trung tâm, gây ùn tắc, tạo áp lực lên hạ tầng và đẩy chi phí bất động sản cũng như chi phí sinh hoạt tăng lên. Đô thị hóa nhanh có nguy cơ gây áp lực lên giao thông, tiện ích và dịch vụ công, trong khi việc cân bằng giữa phát triển hiện đại và bảo tồn di sản vẫn là bài toán khó. Ngoài ra, dù thành phố đang ưu tiên đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khả năng hấp thụ và triển khai hiệu quả vốn cũng như nhân tài trong các lĩnh vực này vẫn còn chậm so với mục tiêu[10].

Top 5 tỉnh/thành phố Việt Nam có mật độ dân số cao nhất sau sáp nhập (2024)

Đơn vị: Người/km²

Nguồn: B&Company

Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập hành chính cấp quốc gia

Từ ngày 1/7/2025, HCMC chính thức sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Trước đó, HCMC có diện tích 2.095 km² ² với 10 triệu dân. HCMC mới có diện tích khoảng 6.772 km² và dân số khoảng 14 triệu người, trở thành thành phố lớn nhất Việt Nam theo dân số và là một siêu đô thị ở quy mô quốc gia. Thực thể sau sáp nhập hướng tới tích hợp các thế mạnh bổ trợ của ba đơn vị trước đây: thế mạnh thương mại, tài chính và dịch vụ của HCMC; nền tảng công nghiệp và sản xuất thông minh của Bình Dương; hệ thống cảng biển, logistics ven biển, năng lượng (ví dụ: hóa dầu) và du lịch của Bà Rịa – Vũng Tàu[11].

HCMC mới được sáp nhập từ 3 trong số 6 tỉnh/thành phố có GRDP cao nhất năm 2024, qua đó đưa tổng GRDP của HCMC sau sáp nhập lên gần 24.% GDP của Việt Nam[12]. Thành phố Hồ Chí Minh cũng là nơi tập trung 278.000 doanh nghiệp, 220.000 hộ kinh doanh và hơn 2.000 startup (xấp xỉ một nửa tổng số của cả nước), qua đó trở thành trung tâm khởi nghiệp và khu vực kinh tế tư nhân hàng đầu của Việt Nam[13]. Trong giai đoạn 2026-2030, chính quyền thành phố dự báo tăng trưởng GRDP ổn định ở mức 10-11%, được thúc đẩy bởi hiện đại hóa sản xuất, dịch vụ giá trị cao và các ngành công nghiệp định hướng xuất khẩu.

Các thành phố/tỉnh của Việt Nam có GRDP cao nhất (2024)

Đơn vị: nghìn tỷ VND

Nguồn: B&Company

Với sự gia tăng dân số sau sáp nhập, Thành phố Hồ Chí Minh đang đối mặt với nhu cầu lớn về quy hoạch đô thị và xã hội. Chính quyền đang mở rộng mạng lưới giao thông công cộng, bao gồm các tuyến metro, xe buýt nhanh và các trung tâm giao thông tích hợp kết nối các địa phương trước đây[14]. Đầu tư vào y tế, giáo dục và các sáng kiến thành phố thông minh nhằm nâng cao chất lượng sống. Công tác quy hoạch đô thị cũng tập trung vào phát triển bền vững, cân bằng giữa tăng trưởng công nghiệp với quản lý môi trường, không gian xanh và bảo vệ khu vực ven biển, để đáp ứng tăng trưởng dân số và hỗ trợ khả năng sống lâu dài.

Trong bảy tháng đầu năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh mới đã thu hút hơn 4 tỷ USD FDI, chiếm 16.7% tổng giá trị cả nước. Điều này cho thấy Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương thu hút FDI lớn nhất trong tất cả các thành phố/tỉnh của Việt Nam. Phần lớn vốn đầu tư này chảy vào các khu chế xuất, khu công nghiệp và đặc biệt là vào các lĩnh vực công nghệ cao (bao gồm sản xuất bán dẫn, trung tâm dữ liệu và dược phẩm), cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt sang tăng trưởng giá trị gia tăng, dựa trên công nghệ trong nền kinh tế của thành phố[15].

Mặc dù có tiềm năng tăng trưởng, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đối mặt với một số thách thức. Việc tích hợp ba đơn vị hành chính trước đây đòi hỏi phải đồng bộ hóa quy định, thủ tục hành chính và khung quy hoạch đô thị, điều này có thể gây ra những kém hiệu quả tạm thời. Đô thị hóa lan tỏa và áp lực môi trường, như xói lở bờ biển và ô nhiễm công nghiệp, đòi hỏi phải được quản lý thận trọng. Ngoài ra, bất bình đẳng xã hội và chênh lệch giữa các khu vực đô thị và nông thôn trước đây có thể ảnh hưởng đến phân bổ lực lượng lao động và cung ứng dịch vụ, tạo ra những rủi ro mà nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ.

Ý nghĩa kinh doanh

Cải cách hành chính quốc gia năm 2025 của Việt Nam đã tạo ra hai trung tâm kinh tế khác biệt nhưng lại bổ trợ rất mạnh cho nhau, mỗi nơi mang đến những cơ hội riêng cho nhà đầu tư nước ngoài. Việc hiểu rõ sự khác biệt về cấu trúc giữa hai thành phố này là yếu tố then chốt cho việc ra quyết định đầu tư, xây dựng chiến lược thâm nhập thị trường và lập kế hoạch danh mục đầu tư dài hạn.

So sánh Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh

Tổng hợp của B&Company

So sánh tương đối, Hà Nội có thế mạnh về hành chính công, chính sách đổi mới, R&D và các lĩnh vực dựa trên tri thức, trong khi Thành phố Hồ Chí Minh mang lại cơ hội vượt trội về sản xuất, kết nối logistics và khu vực kinh tế tư nhân. Nhiều nhà đầu tư sẽ thấy giá trị trong chiến lược song thành phố, chẳng hạn đặt trụ sở hoặc hoạt động nghiên cứu tại Hà Nội, đồng thời triển khai sản xuất, phân phối và hoạt động thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, cả hai thành phố đang đẩy nhanh số hóa, phát triển bền vững và nâng cấp hạ tầng, phản ánh cam kết rộng hơn của Việt Nam trong việc thích ứng với các dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này mở ra cơ hội trong năng lượng xanh, công nghệ môi trường, giao thông thông minh, dịch vụ số và sản xuất tuân thủ ESG, phù hợp tốt với các ưu tiên chiến lược của nhà đầu tư tổ chức và các tập đoàn đa quốc gia.

Nhìn chung, việc tái cơ cấu hành chính của Việt Nam đang nâng cao năng lực cạnh tranh và đa dạng hóa khu vực, mang đến cho nhà đầu tư nước ngoài một lộ trình rõ ràng hơn để điều chỉnh các chiến lược dài hạn phù hợp với những thế mạnh đặc thù của từng thành phố. Bằng cách phát huy vai trò của Hà Nội như trung tâm quản trị quốc gia và đổi mới sáng tạo, đồng thời tận dụng hệ sinh thái công nghiệp – logistics mở rộng của HCMC, các nhà đầu tư có thể xây dựng hiện diện cân bằng, hướng tới tương lai tại một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào trong bài viết này, vui lòng trích dẫn nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.

[1] Tien Phong, Mở rộng 4 thành phố lớn: Quản lý siêu đô thị như thế nào? (https://tienphong.vn/mo-rong-4-thanh-pho-lon-quan-li-sieu-do-thi-the-nao-post1729583.tpo)

[2] Hanoi Times, Hà Nội tập trung cho giai đoạn tăng trưởng mới (https://kinhtedothi.vn/ha-noi-don-luc-cho-giai-doan-tang-truong-moi.923171.html)

[3] People’s Army Newspaper, Hanoi’s gross regional domestic product (GRDP) increased by 7.92% (https://www.qdnd.vn/kinh-te/tin-tuc/tong-san-pham-tren-dia-ban-grdp-cua-ha-noi-tang-7-92-856302)

[4] Vietnam Government Portal, Hà Nội xây dựng kế hoạch phát triển 2026-2030 với tinh thần đổi mới, bứt phá (https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-xay-dung-ke-hoach-phat-trien-2026-2030-voi-tinh-than-doi-moi-but-pha-103251104174046379.htm)

[5] Hanoi Department of Culture and Sports, Hà Nội triển khai chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 (https://sovhtt.hanoi.gov.vn/en/hanoi-implements-cultural-development-strategy-2030/)

[6] Vietnam Government Portal, Hà Nội là địa phương tiên phong trong thực hiện chủ trương của Trung ương về chuyển đổi số. (https://thanglong.chinhphu.vn/ha-noi-tien-phong-trong-thuc-hien-chu-truong-cua-trung-uong-ve-chuyen-doi-so-103251023110803362.htm)

[7] Hanoi People’s Committee E-Portal, Hà Nội thúc đẩy chính sách thu hút nhân lực công nghệ cao (https://hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien-noi-bat/ha-noi-thuc-day-chinh-sach-thu-hut-nhan-luc-cong-nghe-cao-4250619140859396.htm)

[8] Vietnam Investment Review, Sau sáp nhập, địa phương nào dẫn đầu về thu hút vốn FDI? (https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/hau-sap-nhap-dia-phuong-nao-dan-dau-ve-thu-hut-von-fdi-post374769.html)

[9] Communist Review, thủ đô Hà Nội thu hút FDI trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế (https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/ha-giang/-/2018/1161702/thu-do-ha-noi-thu-hut-fdi-trong-boi-canh–hoi-nhap-kinh-te-quoc-te.aspx)

[10] Bộ Tư pháp, Hà Nội chuẩn bị chi hơn 9.000 tỷ đồng cho khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trong năm 2026 (https://dx.moj.gov.vn/ha-noi-chuan-bi-chi-hon-9000-ty-dong-cho-khoa-hoc–cong-nghe-va-chuyen-doi-so-trong-nam-2026-1160.htm)

[11] HCMC Law Newspaper, quy mô của Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập là bao nhiêu? (https://plo.vn/thanh-pho-ho-chi-minh-sau-sap-nhap-co-quy-mo-ra-sao-post844390.html)

[12] Znews, siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập chiếm 1/4 GDP cả nước (https://znews.vn/sieu-do-thi-tphcm-sau-sap-nhap-chiem-14-gdp-ca-nuoc-post1545731.html)

[13] People’s Deputies Online, Thành phố Hồ Chí Minh hướng tới trở thành siêu đô thị quốc tế (https://en.daibieunhandan.vn/ho-chi-minh-aims-to-become-international-megacity-10387237.html)

[14] VnExpress, 10 tuyến metro và đường sắt sẽ được Thành phố Hồ Chí Minh ưu tiên đầu tư sau sáp nhập. (https://vnexpress.net/10-tuyen-metro-duong-sat-se-duoc-tp-hcm-uu-tien-dau-tu-sau-sap-nhap-4942509.html)

[15] Vietnam Investment Review, Sau sáp nhập, địa phương nào dẫn đầu về thu hút vốn FDI? (https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/hau-sap-nhap-dia-phuong-nao-dan-dau-ve-thu-hut-von-fdi-post374769.html)