20/03/2025
Tin tức & Báo cáo mới nhất / Vietnam Briefing
Bình luận: Không có bình luận.
Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang đang định hình lại thương mại toàn cầu, đưa Việt Nam trở thành một trung tâm thay thế quan trọng cho đầu tư và xuất khẩu. Khi các mức thuế quan gây gián đoạn chuỗi cung ứng, Việt Nam được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ dòng vốn đầu tư nước ngoài gia tăng và đa dạng hóa thương mại, đặc biệt trong các lĩnh vực dệt may, nông nghiệp và logistics.
Tổng quan về căng thẳng thương mại Mỹ-Trung
Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung là một trong những xung đột kinh tế đáng kể nhất trong thương mại toàn cầu hiện đại. Bắt nguồn từ những cạnh tranh kinh tế và địa chính trị kéo dài, tranh chấp thương mại đã leo thang đáng kể vào năm 2018, khi Hoa Kỳ áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá 50 tỷ USD, với lý do lo ngại về hành vi đánh cắp tài sản trí tuệ, các hoạt động thương mại không công bằng và thâm hụt thương mại ngày càng tăng. Đáp lại, Trung Quốc áp dụng các mức thuế riêng đối với hàng hóa Mỹ, kích hoạt một chu kỳ các biện pháp kinh tế leo thang[1].
Căng thẳng thương mại tiếp diễn trong những năm sau đó và bắt đầu leo thang đáng kể vào đầu năm 2025, với việc đưa ra các mức thuế mới và biện pháp đáp trả gây gián đoạn động lực thương mại toàn cầu. Ngày 1 tháng 2 năm 2025, Mỹ chính thức áp mức thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu có nguồn gốc từ Trung Quốc, với lý do cần ngăn chặn tình trạng mất cân bằng kinh tế ngày càng sâu sắc giữa hai nền kinh tế[2].
Ngay sau đó, vào ngày 4 tháng 2 năm 2025, Trung Quốc đáp trả chính sách thương mại của Mỹ bằng cách áp dụng hai mức thuế: 15% đối với than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), và 10% đối với dầu thô, thiết bị nông nghiệp, xe tải và phương tiện cơ giới cỡ lớn. Không giống Mỹ, quốc gia áp thuế trên diện rộng đối với tất cả các nhóm sản phẩm, Trung Quốc áp dụng cách tiếp cận có mục tiêu hơn, tập trung vào các ngành xuất khẩu chủ chốt của Mỹ nhằm gia tăng lợi thế trong các cuộc đàm phán sắp tới. Mục tiêu là gây sức ép buộc Mỹ đạt được một thỏa thuận thương mại có lợi cho cả hai bên[3].
Tuy nhiên, đến ngày 3 tháng 3 năm 2025, do hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận, Mỹ đã tiến hành nâng mức thuế lên 20% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc[4]. Chỉ một ngày sau, vào ngày 4 tháng 3 năm 2025, Trung Quốc đáp trả bằng cách áp dụng một loạt mức thuế mới nhằm vào các sản phẩm nông nghiệp, sữa và thịt, với tổng giá trị thương mại ước tính của hàng hóa Mỹ là $22 tỷ USD[5].
US agricultural products faced tariffs amounting to several billion USD

Nguồn: Thời báo Tài chính
Các nhóm hàng hóa chịu ảnh hưởng từ chính sách thuế quan
Các biện pháp thương mại mới nhất giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã làm thay đổi đáng kể bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng đến nhiều ngành công nghiệp. So với năm 2023, thuế quan đối với hàng xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc thuộc các nhóm sản phẩm này tương đối thấp, dao động từ 5% đến 19%, với mức trung bình là 9%. Tuy nhiên, hiện nay các mức thuế đã tăng mạnh, dao động từ 10% đến mức cao nhất là 15% đối với một số hàng hóa chuyên biệt, với mức trung bình đạt 11%. Theo cùng xu hướng, hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ, trước đây chỉ chịu mức thuế từ 0% đến 11% vào năm 2023, nay phải chịu mức thuế cố định 20% trên tất cả các nhóm sản phẩm.
Các mức thuế mới do Trung Quốc áp dụng nhằm vào những ngành xuất khẩu chủ chốt của Mỹ có giá trị hàng tỷ USD, bao gồm năng lượng, nông nghiệp, hàng tiêu dùng và thiết bị công nghiệp. Chẳng hạn, riêng thuế đối với các sản phẩm nông nghiệp dự kiến sẽ ảnh hưởng đến lượng hàng hóa trị giá 21 tỷ USD[6]. Các biện pháp này không chỉ tác động đến các nhà xuất khẩu trực tiếp mà còn gây gián đoạn cho các nhà cung cấp trong chuỗi giá trị toàn cầu, tạo thêm áp lực lên động lực thương mại quốc tế.
