Được đề ra trong Nghị quyết số 26-NQ/TW[4] năm 2022, Quyết định số 376/QĐ-TTg[5], và Quyết định số 1281/QĐ-TTg[6] năm 2024, định hướng phát triển hiện nay đối với khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung của Việt Nam tập trung vào tái cơ cấu các ngành kinh tế chủ chốt, nhấn mạnh kinh tế biển và tăng cường kết nối vùng trên ba tiểu vùng được xác định. Mặc dù các đợt sáp nhập hành chính gần đây đã dẫn đến những điều chỉnh về cơ cấu, đặc biệt khi một số tỉnh ven biển được hợp nhất với khu vực Tây Nguyên, các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung về cơ bản vẫn duy trì các mục tiêu phát triển hiện có và đóng vai trò là động lực chính của nền kinh tế miền Trung:

(1) Phát triển các ngành công nghiệp có năng lực cạnh tranh quốc tế với mức độ hội nhập cao vào các chuỗi giá trị toàn cầu, ưu tiên các ngành nền tảng, công nghệ xanh, công nghiệp chế biến và các ngành mới nổi;

(2) Hiện đại hóa hệ thống logistics thông qua các công nghệ tiên tiến, đồng thời hình thành các trung tâm logistics cấp quốc gia và quốc tế kết nối với mạng lưới cảng biển trong khu vực và các hành lang vận tải quốc tế lớn;

(3) Định vị du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn bằng cách khai thác các nguồn lực biển và đảo, cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái hang động, các khu bảo tồn đa dạng sinh học, di sản thế giới và các tài sản văn hóa - lịch sử của khu vực;

(4) Tái cơ cấu các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản theo hướng phát triển các mô hình sinh thái gắn với công nghiệp chế biến, bảo đảm tính bền vững và hiệu quả cao;

(5) Thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững kinh tế biển, đặc biệt trong các lĩnh vực dịch vụ, công nghiệp biển, du lịch và các hoạt động kinh tế hàng hải;

(6) Tăng cường liên kết vùng bằng cách hình thành các cụm ngành và các khu kinh tế ven biển quy mô lớn kết nối với các trung tâm đô thị, trung tâm du lịch và các điểm đến du lịch sinh thái dành cho du khách quốc tế.

Năm 2024, khu vực dịch vụ của Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung Việt Nam đóng góp gần 500 nghìn tỷ đồng, chiếm 43% GDP của khu vực, nhờ động lực từ logistics, các hoạt động thương mại, dịch vụ tài chính và đặc biệt là ngành du lịch, vốn đã tăng trưởng mạnh trước đại dịch Covid-19[7] và nhanh chóng phục hồi trong những năm gần đây[8]. Công nghiệp và xây dựng của khu vực cũng nhanh chóng chuyển đổi từ các ngành khai khoáng và chế biến truyền thống sang các ngành sản xuất và chế biến công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn.

GDP Composition of the North Central and Central Coastal in 2024

Đơn vị: %

Nguồn: Tổng cục Thống kê (GSO), Cục Thống kê Tỉnh, Tổng hợp B&Company

Cơ cấu GRDP của các tỉnh Bắc Trung Bộ rất đa dạng, trong đó nhấn mạnh vào khu vực dịch vụ và công nghiệp & xây dựng, phù hợp với định hướng phát triển của khu vực. Thanh Hóa dẫn đầu khu vực với GRDP đạt 319 nghìn tỷ đồng vào năm 2024, trong đó một nửa đến từ khu vực công nghiệp & xây dựng. Trong khi đó, Thành phố Đà Nẵng, với GRDP đạt 280 nghìn tỷ đồng, có nền kinh tế dựa trên dịch vụ, với tỷ trọng của khu vực này trong GRDP ở mức trên 70% trước sáp nhập và 54% sau khi hợp nhất với nền kinh tế Quảng Nam. Ngoài Thành phố Đà Nẵng, khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng đáng kể trong GRDP của các địa phương trong khu vực, đặc biệt là tại Nghệ An (22%) và Quảng Trị (18%), nhờ hoạt động trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản phát triển mạnh. Tuy nhiên, các tỉnh này đang gia tăng tỷ trọng khu vực dịch vụ và công nghiệp & xây dựng thông qua thúc đẩy du lịch và thu hút các nhà đầu tư nước ngoài trong các ngành sản xuất công nghệ cao.

GRDP composition by provinces in the North Central and Central Coastal post mergers in 2024

Đơn vị: %

Nguồn: Tổng cục Thống kê (GSO), Cục Thống kê Tỉnh, Tổng hợp B&Company

Bức tranh FDI tại khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung cho thấy sự chênh lệch đáng kể. Nghệ An đã nổi lên như một điểm sáng trong những năm gần đây, thu hút 1,75 tỷ USD vốn đăng ký và đón các nhà sản xuất toàn cầu như Foxconn, Goertek, Everwin, JuTeng và Luxshare ICT[9]. Mặc dù dòng vốn FDI vào năm 2024 tương đối thấp, Hà Tĩnh vẫn nằm trong top ba điểm đến FDI của khu vực, chủ yếu nhờ Khu kinh tế Vũng Áng, một trung tâm sản xuất thép, công nghiệp hỗ trợ, chế biến sau thép, nhiệt điện và cảng nước sâu, đồng thời là một trong ba trung tâm thương mại hàng hải quốc tế trọng điểm của Việt Nam[10]. Thanh Hóa tiếp tục dẫn đầu khu vực về thu hút FDI nhờ Khu kinh tế Nghi Sơn, và các dự án mới, như Khu công nghiệp Thăng Long Thanh Hóa trị giá 3 nghìn tỷ đồng của Sumitomo Corporation[11], được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho nguồn FDI của tỉnh trong tương lai. Sau khi sáp nhập với Quảng Nam, Thành phố Đà Nẵng hiện xếp thứ 10^th toàn quốc về tổng vốn FDI đăng ký. Tỉnh định hướng trở thành trung tâm tương lai của các ngành sản xuất và chế biến công nghệ cao như chất bán dẫn, điện tử, ô tô, v.v. Với Khu công nghệ cao Đà Nẵng, một trong ba khu công nghệ cao quốc gia của Việt Nam và là khu duy nhất nằm tại khu vực miền Trung, tỉnh đóng vai trò là trung tâm chiến lược cho các ngành công nghiệp dựa trên công nghệ sau khi thu hút hơn 1 tỷ USD vốn đầu tư[12].

New registered FDI capital in 2024 (Left) and Total accumulated registered FDI capital in 2024 (Right) by provinces of the North Central and Central Coastal

Đơn vị: Triệu USD

Nguồn: Bộ Y Tế, Tổng hợp B&Company

Những thay đổi tiềm năng trong định hướng phát triển kinh tế của các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính

Mặc dù ranh giới cấp tỉnh của các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung nhìn chung không thay đổi đáng kể, kết nối đang trở thành một vấn đề ngày càng quan trọng đối với phát triển khu vực. Các tỉnh không thay đổi địa giới, như Thanh Hóa và Nghệ An, có khả năng sẽ tăng cường quy hoạch kinh tế liên tỉnh, phối hợp phát triển hạ tầng khu vực và xúc tiến đầu tư hợp tác nhờ nền tảng kinh tế và định hướng phát triển tương đồng. Sau sáp nhập, Quảng Trị sẽ mở rộng không gian quy hoạch và phát triển kinh tế, đồng thời hình thành một cực tăng trưởng có quy mô đủ lớn, năng lực cạnh tranh cao và tính kết nối mạnh mẽ trong khu vực Bắc Trung Bộ. Thành phố Đà Nẵng, với vai trò cầu nối giữa Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, sẽ có vị thế thuận lợi hơn để cạnh tranh với các trung tâm kinh tế như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Bức tranh kinh tế và định hướng phát triển của các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung sau sáp nhập

Source: Economic planning of North Central and Central Coastal, B&Company synthesis

Kết luận

The 2025 administrative unit mergers in Vietnam’s North Central and Central Coastal region mark a significant shift in the country’s approach to regional governance and development. Provinces such as Quang Binh-Quang Tri and Da Nang-Quang Nam stand to gain new scale, synergies, and investment appeal. Meanwhile, neighboring provinces must adapt to stay competitive. With coordinated planning and sustainable growth strategies, the Northern Central region is well-positioned to become a dynamic driver of Vietnam’s economy in the years ahead.

[1] For the analysis purposes under this article, we will analyze the the North-Central and Central-Central subregions of Vietnam’s North Central and Central Coastal region, including Thanh Hoa, Nghe An Ha Tinh, Quang Binh, Quang Tri, Hue City, Da Nang City, and Quang Nam. Quang Ngai, Binh Dinh, and South-Central provinces will be covered in a separate article due to their administrative mergers with the Highlands.

[2] TVPL. Kết luận số 157-KL/TW về việc thực hiện các nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị về sắp xếp lại bộ máy tổ chức và đơn vị hành chínhNguồn>

[3] TVPL. Quyết định số 759/QĐ-TTg phê duyệt Đề án sắp xếp lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấpNguồn>

[4] TVPL. Resolution No. 26-NQ/TW on the Socio-Economic Development and National Defense and Security Assurance of the North Central and Central Coastal Region to 2030, with a Vision to 2045 <Nguồn>

[5] TVPL. Decision No. 376/QĐ-TTg on the Approval of the Master Plan for the North Central and Central Coastal Region for the 2021–2030 Period, with a Vision to 2050 <Nguồn>

[6] TVPL. Decision No. 1281/QĐ-TTg on the Issuance of the Implementation Plan for the Master Plan of the North Central and Central Coastal Region for the 2021–2030 Period, with a Vision to 2050 <Nguồn>

[7] VIOIT. Some Tasks and Solutions for Economic Development of the North Central and Central Coastal Region until 2030, with a Vision to 2045 <Nguồn>

[8] Government News. International Tourist Arrivals Increase, Signaling a Strong Recovery for Central Vietnam’s Tourism Sector <Nguồn>

[9] VnEconomy. Nghe An Province continues to promote FDI attraction efforts for 2025 <Nguồn>

[10] Ha Tinh Government. Vung Ang Economic Zone – the growth engine and key development hub of Ha Tinh Province <Nguồn>

[11] VnEconomy. Thanh Hoa Selects Global Corporation for VND 2,918 Billion Industrial Park Project <Nguồn>

[12] VnEconomy. Da Nang Hi-Tech Park has attracted over 1 billion USD in FDI <Nguồn>

* Nếu bạn muốn trích dẫn bất kỳ thông tin nào từ bài viết này, xin vui lòng ghi rõ nguồn cùng với liên kết đến bài viết gốc để tôn trọng bản quyền.